Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Voor ditmaal wenden wij ons vooral tot hen, die de bevolkingen van Indië lief hebben, oin welke reden en uit welke oorzaak dan ook. Deze allen erkennen, dat Nederland eene schuld, eene zware schuld heeft jegens Indië. Op de millioenen, die ons van daar toevloeiden, letten zij niet zoo zeer, maar dit weegt bij hen zwaar, dat de Nederlanders weldra drie eeuwen hunnen invloed in Indië hebben doen gevoelen, zonder dat zij de bevolkingen op hooger standpunt van beschaving en ontwikkeling gebracht hebben, dan waarop zij hen vonden. Van dezen vooral is in de allerjongste jaren de roepstem uitgegaan: ff Opent inlandsche scholen; zorgt voor onderwijs!" En verschillende Regeringen hebben aan die stem gehoor gegeven. Men heeft een reglement op het inlandsch onderwijs geleverd, dat geheel gebouwd is op de onderwijswet in Nederland; men rigt kweekscholen en scholen op, geschikt voor leerlingen in eene reeds beschaafde maatschappij, waar het huisgezin medewerkt; men ondervindt, dat de Regering niet bij tnagte is, een eigenlijk volksonderwijs te organiseren, dat hare scholen hoogstens kunnen strekken, om inlandsche ambtenaren te vormen; men kan gemakkelijk berekenen, dat het onderwijs op zulken voet ingerigt weinig of niets zal geven voor de groote massa der bevolking; en toch men gaat voort, en stelt zich bij de uitkomst de schoonste vruchten voor; men gaat voort, zonder dat men den geringsten waarborg heeft, van ook maar iets, dat naar doel gelijkt te bereiken: men zal het volk niet hooger ontwikkelen; men zal geen ambtenaren verkrijgen; men zal het inlandsche huisgezin niet steunen bij de opvoeding van het kind; men zal inlanders en Europeanen niet nader tot elkander brengen.

Waarom moest de Regering voorbijzien wat op het gebied van volksonderwijs reeds gedaan was? Het Nederlandsche zendelinggenootschap had sedert een 40tal jaren zijne scholen; zijne zendelingen hadden meermalen opzettelijk over inlandsch onderwijs geschreven: dat alles ging men voorbij. Op één boek werd het oog gevestigd, het was van een' man, die de zending verlaten had, maar die zijne kennis enkel en alleen

Sluiten