Bank en Industrie in Duitschland
DOOR
S. DE WOLFF. L
„Het credietwezen versnelt de materieele ontwikkeling der productiekrachten, en de vorming van de wereldmarkt, ten opzichte waarvan het juist de historische taak der kapitalistische productiewijze is, ze als materieele grondslagen van den nieuwen productievorm tot op zekeren hoogtetrap te brengeu, Ter zelfder tijd verhaast het credietwezen de geweldige uitbarstingen van deze tegenstrijdigheid, de crisissen, en daarmee de groei der elementen der oplossing der oude productiewijze."
Dit aan Marx ontleende citaat (Band III, deel I bl. 428) geeft volkomen weer, hetgeen wij in dit en volgend artikel aan de hand der feiten der laatste jaren zullen trachten aan te toonen. En Duitschland's ontwikkeling biedt hiervoor juist de beste feiten aan, jong, maar geweldig snel zich ontplooiend ter zelfder tijd, als zij bij onze oostelijke naburen is.
Er zal door ons gepoogd worden uit de feiten zelve te laten zien, hoe het bankwezen, in zijne functie als credietgeefster der industrie, de nijverheid ten slotte volkomen beheerscht. Naar wij hopen, zal de lezer uit de hier te geven cijfers de conclusie kunnen trekken, dat concentratie en centralisatie der industrie dezelfde verschijnselen in het bankwezen te weeg brengen, die op hun beurt het feit der industrieele samentrekking weer sterk bevorderen. Of anders uitgedrukt, de hoe langer hoe grooter wordende bedrijven stellen het credietwezen eischen, waaraan dit niet kan voldoen, voordat de banken zelve voldoende geconcentreerd en gecentraliseerd zijn. Maar als eenmaal dat geschied is, geeft het de industrie de financiën voor de meest reusachtige ontplooiing, en de daarmee samengaande centralisatie der bedrijven.
Hetgeen dus hier te behandelen zal zijn, is het verband tusschen bank en industrie, en de wederzijdsche invloed op elkander. En al