Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

566

S. DE WODFF

BESCHOUWINGEN OVER DE WAARDELEER

DOOR S. DE WOLFF. III.

ROBINSON CRUSOE. „Daar de staathuishoudkunde van Robinsonades houdt, verschijne eerst Robinson op zijn eiland. Bescheiden in zijn levenseischen als hij van huis uit is, heeft hij toch verschillende behoeften te bevredigen en moet daarom nuttigen arbeid van allerlei soort verrichten, werktuige11 maken, meubels fabriceeren, lama's temmen, visschen, jagen enz.- - Ondanks de verscheidenheid van zijne productieve functie's, weet hij» dat ze slechts verschillende daadsuitingen van denzelfden Robinson, dus slechts verschillende vormen van menschelijken arbeid zijn. De nood zelve dwingt hem zijn tijd nauwkeurig tusschen de verschillende functies te verdeelen. Of de eene functie meer, de andere minder plaats in zijn totaalbezigheid inneemt, hangt af van de grootere of kleineïe moeilijkheid, die ter bereiking van het door hem nagestreefde nutS" effect te overwinnen is. De ervaring leert hem dat en onze Robinson, die klok, grootboek, inkt en pen uit de schipbreuk gered heeft, begin' als een echte Engelschman spoedig eene boekhouding over zich zen bij te houden. Zijn inventaris-boek bevat een lijst van gebruiksvoof' werpen, die hij bezit, een lijst van de verschillende werkzaamheden, die voor hun productie noodig zijn en ten slotte nog een lijst der arbeidS' tijden, die bepaalde hoeveelheden van deze verschillende producten hein in doorsnee kosten. Alle relaties tusschen Robinson en de dingen, die zijn zelf geschapen rijkdom vormen, zijn hier zoo eenvoudig en doorzichtig... en toch bevatten zij alle karakteristieke bepalingen van de waarde."

Aldus schrijft Marx in het eerste hoofdstuk van het eerste deel van „Das Kapital" en nog steeds verdienen deze woorden aan het begtn van iedere waarde-studie te staan. Alleen geef ik Robinson op zij0 eiland nog wat meerdere kennis, dan waarmee Marx Defoe's

held

begiftigde.

Onze Robinson kent ietwat algebra en behalve een goed boekhouder is hij tevens een buitengewoon knappe beoefenaar der experimenteels psychologie. Alle mogelijke lust-functies — dat zijn de formules, die uitdrukken hoeveel lust iedere willekeurige hoeveelheid van een bepaald artikel hem verschaft — zijn hem, in tegenstelling met ons, die nog

Sluiten