is toegevoegd aan je favorieten.

De Vlaamsche gids; algemeen tweemaandelijksch tijdschrift, jrg 14, 1925-1926, 1925

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

en na te hoe men in andere koloniën in dergelijke omstandigheden is te werk gegaan.

Het spreekt van zelf dat de aanvoer van levensmiddelen, uit andere landen afkomstig, op den duur niet zou kunnen volgehouden worden. Dit middel kan alleen met succes aangewend worden in geval van tijdelijken hongersnood. Maar in Gongo heerscht volstrekt geen hongersnood. Er heerschte voor de aankomst van den blanke, en nu nog, enkel voedselschaarschte en dit in de eerste plaats als gevolg van de luiheid van den neger zelf. Hebben wij, door het invoeren van de industrie, de gevolgen van de voedselschaarschte vergroot, het opheffen hiervan zal voldoende wezen om ook de nadeelige gevolgen te doen verdwijnen. De bodem is vruchtbaar, de veeteelt is er mogelijk en wij, met onze gevorderde kennis vaji do physiologie van de voeding, kunnen in overzienbaren tijd dit probleem oplossen.

Enkele punten wil ik hier nader toelichten.

Van verschillende zijden heeft men gesproken over de maniok, die de inlander onder den vorm van chikwange nuttigt, en men beeft er zelfs over gesproken om deze chikwange door den aardappel te doen vervangen. Maar niemand heeft er tot nog toe aan gedacht dat er met de maniok een oneindige hoeveelheid verschillende gerechten te bereiden zijn. Men zij er wel op bedacht dat een zuivere physische formule in calorieën van onze voeding enkel en alleen als een schematische voorstelling mag beschouwd worden, en dat ze als dusdanig van groote waarde kan wezen. Maar de physioloog, die uitsluitend met ehemische en physische formules werkte, heeft weldra door de ervaring moeten leeren, dat er ten opzichte van voeding nog andere factoren zijn, die niet in formules zijn terug te brengen. Enkele zullen het na nog lange jaren studie misschien wel eens worden, maar een groote groep, n.l. de psychische factoren, zullen het zeker in de eerstkomende jaren nog niet zijn. Nochtans kan en moet men met de psychische factoren rekening houden. Daarom zal maniok in de ontelbare gewijzigde vormen, waaronder ze kan genuttigd worden, als volksvoedsel van grooter beteekenis zijn dan het nu het geval is, waar de neger ze bijna uitsluitend als chikwange gebruikt.

Een ander voornaam punt, dat maar al te vaak over het hoofd gezien wordt, zijn de bijspijzen. Het is algemeen bekend dat