is toegevoegd aan je favorieten.

De proletarische vrouw; blad voor arbeidsters en arbeidersvrouwen, jrg 31, 1936, no 1091, 05-08-1936

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Het gehannes met onze spelling

Onze Nederlandse taal is moeilijk.

Moeilijk om haar zuiver te schrijven.

Daarvan weet ieder mee te praten, die een beetje deskundig op onderwijsgebied is. Hoeveel uren moeten er niet worden besteed, om de kinderen te leren, of er een ij of een ei, d of t, s of sch moet worden geschreven.

Sedert jaren bestaat de vereniging tot vereenvoudiging van onze schrijftaal; ook wel de Kollewijn-groep genaamd.

Deze vereniging vond veel aanhangers bij de mensen van „het vak"; bij de onderwijzers zelf. Deze weten beter dan wie ook, hoe ontzettend veel tijd er besteed moet worden alleen om het schrijven van de taal te leren. Wie dan ook nog wel eens briefjes ontvangt van leerlingen, die enige jaren de school hebben verlaten en sinds dien geen onderwijs meer hebben genoten, die zijn stellig de haren vaak te berge gerezen, als hij uit stumperige briefjes, wemelend van taalfouten moest ervaren, hoe weinig er van het onderwijs in de Nederlandse taal was overgebleven. Wij hebben in de eerste plaats altijd geijverd voor een langduriger leerplichttijd, waarbij we steeds gestuit zijn op de tegenstand der regerende partijen en in de tweede plaats voor vereenvoudiging der schrijftaal.

De taal is een levend ding, steeds aan veranderingen onderhevig. Dat is voor ieder duidelijk, die wel eens in oude boeken of plaatwerken heeft gesnuffeld.

Wie kent niet de oude schrijfwijze Juny

en July; thans Juni en Juli; wie heeft nooit het werkwoord mogt gelezen in ouderwetse boeken inplaats van mocht.

Uit deze eenvoudige voorbeelden ziet men dus, hoe de taal zich steeds wijzigt.

Daarom ook kunnen de aanhangers van vereenvoudiging geen genoegen nemen met het argument der behoudende taalvrienden, dat men de taal niet verminken mag door vereenvoudiging. Zij zien dit niet als een verminking, veeleer als een practische maatregel om een zo groot mogelijk deel van het Nederlandse volk de taal zuiver en juist te doen schrijven.

In het jaar 1934 bracht de toenmalige minister van Onderwijs Marchant een compromis tot stand tussen de aanhangers van Kollewijn en de voorstanders der bestaande schrijftaal. Deze spellingMarchant werd door zeer velen als een grote verbetering toegejuicht en al spoedig werden verschillende onderwijsmethoden in deze nieuwe spelling gedrukt. Het ongeluk echter was, dat de spelling bij Koninklijk Besluit werd geregeld.

Het gevolg hiervan was, dat de spel¬

ling geen wettelijk voorschrift werd voor het gehele Nederlandse volk en dit heeft aanleiding gegeven tot de grootste chaos.

Zo kan het op 't ogenblik bestaan, dat de ene krant schrijft in de oude spelling, de andere in de Marchant-spelling; zo kan het; bestaan, dat jongelui op hun eindexamen M.U.L.O., H.B.S. of Gymnasium beslist in de spelling-Marchant moéten schrijven en na dit eind-examen bij hun sollicitatiebrieven de oude spelling moeten hanteren. Wat een ongerief, wat een moeite, wat een verwarring!

Na 1934 is er steeds verzet gebleven tegen de spelling-Marchant, wat geleid heeft tot een nieuwe Koninklijk Besluit, nu juist vorige maand afgekondigd. De tegenwoordige minister van Onderwijs, de heer Slotemaker de Bruine, heeft enkele regels van de nieuwe spelling opnieuw gewijzigd, zodat het onderwijzend personeel straks weer beginnen kan, geleerde regelen ondersteboven te gooien.

Het enige middel is: geen Koninklijk Besluit. Maar een door de volksvertegenwoordiging vastgestelde bindende rege¬

ling van onze speiiing.

Laat men met dit gehannes de moeilijke schooljaren toch niet nodeloos nog moeilijker maken.

Spellingverandering!

Maar dan radicaal! H. W.

Gruel

Volgens de officiële definitie der kookkunst is dit gerecht een lijmig afkooksel van gort of ander meelproduct, waaraan vruchten en vruchtensap is toegevoegd. Men noemt het gerecht ook wel watergruel, gezondheidsbrij of krentjebrij. Oorspronkelijk komt dit gerecht uit Denemarken, waar men verschillende van deze vruchtensoepen kent en ze vooraan de maaltijd gebruikt. Hier in Nederland kent men eigenlijk maar één soort, die uitsluitend als toespijs gegeven wordt. De gruel is een welkome afwisseling op onze lijst van nagerechten, want buiten de meel en melkkostjes en de gebakken toespijzen is er niet veel, dat nu eens geen pap en toch wat stevigs toegeeft.

Gruel kan men zowel koud als warm eten.

Hier volgt, wat men zou kunnen noemen het grond-recept. Hier kan men verschillende andere recepten van afleiden, zoals men bij het naaien van één grond-patroon ook steeds weer andere patronen afleidt.

1 ons gort (liefst parelgort); li liter water; li ons krenten en rozijnen; 2 delen bessensap (2 theekopjes); 1 ons suiker; citroenschil, pijpkaneel, citroensap.

De gort wassen en een nacht in het water weken. In het weekwater aan de

kook brengen met pijpkaneel en de zeer dun geschilde citroenschil. Na li uur koken de gewassen krenten, rozijnen, citroen- en bessenasp toevoegen. Nog een kwartiertje doorkoken en op smaak afmaken met de suiker.

Nu de variaties:

In deze tijd kan men inplaats van de bessensap, rozijnen en krenten, vers fruit toevoegen en wel geriste bessen of bessen en frambozen. De bessen niet langer dan vijf minuten meekoken, ze moeten even zacht worden, maar mogen vooral niet tot moes koken.

Heeft men niet veel bessen, dan voegt men nog wat rozijnen toe.

Aardbeien maken de gruel heel geurig, vooral de kleine Bredase aardbeien.

Schijfjes van sinaasappel, banaan, appel, peer, geschilde druiven, pruimen, enz., kunnen we allemaal op hun tijd gebruiken.

Men kan natuurlijk enkel, bessen of pruimen nemen of een mengelmoesje van alles nemen. Eén soort is eenvoudiger, minder bewerkelijk en goedkoper, 's Winters neemt men gedroogde vruch¬

ten, pruimen of tutti-frutti.

Op deze hoeveelheid rekent men i pd. gedroogde vruchten (pruimen, gedroogde abrikozen), wanneer men hierbij krenten en rozijnen gebruikt, kan men met de helft toe. Inplaats van bessensap kan men heel goed vliersap gebruiken. De vlier bessen wassen, grof rissen (kleine steeltjes mogen best blijven zitten), met water opzetten en een i uur koken, daarna zeven door paardeharen zeef of doek. Vliersap is zoeter en minder wrang dan bessensap, en vlierbessen schenkt moeder natuur ons voor niets!

Inplaats van 1 ons gort op li liter water, kan men nemen 75 gr. havermout of 75 gr. gortmout of 100 gr. rijst of 100 gr. griesmeel of 150 gr. tapioca of 50 gr. aardappelmeel. U ziet verschillende gruels zijn mogelijk. Aardappelmeel kan men gebruiken, wanneer men de gruel vlug klaar wil hebben. Dit is ook een zeer geschikt bindmiddel, wanneer men groot vers fruit gebruikt, b.v. banaan, appel en pruim, eet men dit koud, dan doet deze vruchtensoep bijna denken aan bowl.

D. D.—V. B.

„Hulp voor Patiente"

Geachte Red

Volgens afspraak volgt hieronder de laatste verantwoordingslijst voor bovenstaand doel. Het spijt mij dat deze lijst niet alle vorige overtreft. Het tekort blijft nog groot Wie dus nog wat neeft te missen, zende het alsnog Ik deel echter nogmaals mede. dat het dan niet meer in de „Proi. Vrouw" wordt verantwoord Nogmaals u geachte Red hartelijk dank voor de verleende plaatsruimte en de gevers (sters) voor de'ontvangen bijdragen

H. MUNTINGA

Grenskantoor te Veenebrugge (bij Hardenberg)

Alsnog ontvangen: H. te H. f 5, S.D.V.C te R. (Pr.) r 1 G S. te G. /1. Zr. J V te W. ƒ1, mej. R. S. te H. f 3. P. G G te Br (via Arb. Pers) f\. D S. den H. f2 50' tezamen / 14.50, vorige verantw. ƒ 179.10 vorige verantw. te weinig berekend 10.50; totaal 1 194.10.

24 Juli 1936. H M.