is toegevoegd aan uw favorieten.

Maandblad van de Nederlandsche Vereeniging van Staatsburgeressen, jrg 14, 1929-1930, no 5, 15-05-1930

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

!5

niet o niet van den arbeid zelf — maar van den tegenwoordigen vorm waarin wij dien arbeid gegoten hadden. — Het is menschelijk dat die vorm, die naam, die wijze van werken ook ons hart, onze liefde had, en ik schaam mij dan ook mijn ontroering niet nu ik de mijlpaal zie naderen waarop dat alles — al is het dan ook maar naar den buitenkant zal gaan veranderen. Ik weet ook dat Uw aller gedachten evenals de mijne op dit oogenblik in dankbare herinnering uitgaan naar het goede en schoone dat het verleden ons gaf, en dat het geen ijdele woorden zijn als wij elkander willen beloven trouw te zijn aan de hooge beginselen van Vrijheid, van Rechtvaardigheid en van Zusterschap, de grondslagen waarop onze groote voorgangsters onze Vereeniging hadden opgebouwd.

Het zij mij vergund een oogenblik met U in 't verleden terug te gaan.

De Ver. v. St. B. dochter v. d. Vereeniging v. Vrouwen Kiesrecht werd opgericht toen deze eerste mijlpaal van den Vrouwenbond bereikt was, in December 1919. Het Bestuur bestond toen uit Dr. A. H. Jacobs, Eerepres, Mevr. d. Baaien-Klaar, pres. Juffr. v. d. Meer-v. Kuffeler en Mevr. B. Bakker-Nort, vice-pres. S. v. Hoeve-Bakker en Mej. C. S. Groot, secr. Mevr. v. Buuren-Huys en Mevr. Mulder-v. d. Graaf, penningm. en verder Juffr. Manus, Mw. Docters v. Leeuwen, Mevr. Gomperts en Mevr. Thiel. Opeenvolg, presidenten waren daarna Mevr. ThielWehrbein, Mevr. v. d. Hoeve-Bakker en de ondergeteekende. In Januari '23 werd het Bureau overgeplaatst naar Den Haag, Jacob Hopstraat 12. De Vereeniging stelde al spoedig verschillende Commissies in ter bestudeering van actueele vraagstukken, een over arbeidswetgeving onder leiding van Anna Polak — Moederschapszorg met Mevr. v. Itallie—v. Embden, huwelijkswetgeving Mevr. Bakker-Nort, onderwijs onder pres. van Mevr. S. v. d. Hoeve-Bakker. Al deze commissies brachten waardevolle rapporten uit, die nog dikwijls als studiemateriaal dienen. — In '24 werd een Commissie tot bestudeering van de wensch v. sex. voorlichting ingesteld onder leiding van Dr. v. d. Pijl. die tot de conclusie kwam dat deze voorloopig de taak der ouders was. In '26 een Commissie voor verbetering v. d. rechtstoest. v. h. buiten echtelijk kind onder leiding van Mevr. B. N. en waaraan onze bekende mannelijke geestverwant en feminist, nu wijlen Mr. S. J. L. van Aalten meewerkte. Eindelijk werd in Jan. '26 onder onze auspiciën door Mevr. B. B. N. het initiatief genomen tot oprichting van het Comité voor verbetering huwl. wetg. — waarbij vele vereenigingen van versch. richting zich aansloten.

Behalve dit werden ook door de afd. Amersfoort, Rotterdam en Haarlem enquetes over Moederschapszorg gehouden, en waardevolle rapporten uitgebracht; vele adressen werden tot de overheid gericht telkens als vrouwenbelangen bedreigd werden, — zoo tot gemeenteraden, die huwende onderwijzeressen gingen ontslaan, ministers die geen vrouw. burg. wilden benoemen en m. a. te veel om op te noemen.

In de eerste levensjaren onzer Vereen, was er een strooming om ons 't politieke erf te laten betreden door afzonderlijke vrouwenlijsten in te dienen. U herinnert U in dit verband de namen Nine Minnema en Mevr. Minderhoud. Op de Dec. verg. '20 werd al verworpen met 51—10 het voorstel Amsterdam om afzonderlijke Vr. lijsten in te dienen. Mevr. B. N. bestreed dit ook m. i. onjuiste standpunt met talent en succes, het werd in 1923 te Utrecht voorgoed afgestemd.

Een nog niet geheel uitgevochten punt is de aansluiting bij partijen. Wel is op de alg. vergadering van '25 besloten de vrouwen daartoe aan te sporen — wat was Dr. Jacobs op dreef

toen zij dat verdedigde. — Maar de oppositie was toch noi dien aard dat besloten werd de afdeelingen in dezen vf'lïr van handelen te laten.

Bij de Tweede Kamer verkiezingen van '22— '25 ei"c voerden we een levendige actie, strooibiljetten, landelijke 0 gaderingen. Vooral de bijeenkomsten met vrouwen uit de b tijen die onze 7 punten (op de alg. verg. v. '24 vastgesteld)1^ vaard hadden, vielen zeer in de smaak. Bij de laatste verkilr gen werd na warmen strijd besloten niet meer de leus s'!e vrouwen, maar dat van „stemt vrouwen die onze begi"Sc onderschrijven" aan te heffen.. .. maar het zou mij niet it wonderen als ook dit punt met zijn verschillende kantelt eens onuitgevochten bleek. p

Ik mag U niet te lang met 't verleden ophouden, troür' de lijst zou te lang worden, wilde ze volledig zijn.

Alleen zij nog vermeld dat in 1924 de 70ste verjaardagp Dr. Jacobs luisterrijk gevierd werd, — en in 1929 haar go11^ doctor-jubileum. De afdeeling Amsterdam verbond hie'.ti de indrukwekkende hulde van een gedenksteen in het fi Tesselschadestraat 2 — niemand onzer die deze dagen l ls maakte zal ze ooit kunnen vergeten. Helaas — eenige rnaa'1^ later begeleidden wij haar bij haar laatsten gang.... .

Maar het was een rijk, een mooi en volwaardig levei11 daar werd afgesloten. <

Tot zoover het verleden. — En nu — het ernstig oogC 11 komt nader waarop met Uw aller medewerking wellicht st' " een bladzijde in het Boek onzer Geschiedenis zal wordefl geslagen en een nieuw hoofdstuk begonnen.

Ondanks alles wat ons aan 't oude bond zal het toch tot d J erkenning kunnen stemmen, wanneer blijkt dat ons le 11 wekkend beginsel weer tot vernieuwing, weer tot kracl'*" 'e ontplooiing zal kunnen voeren. En er mag zeker vreugde1,1 in allen die in en buiten onze gelederen de vrouwenbeWcdienen, dat de scheiding die te kwader ure tusschen de landsche feministen — toen nog allen strijdsters voof kiesrecht, ontstaan is, nu kans heeft overbrugd te worden ^ een samenwerking meer in overeenstemming met het fi e' nistisch wezen, en die kans heeft des te harmonischer te w<>' ^ na al de jaren, dat de bezwaren van de bestaande klove |,ll(1 al te pijnlijk gevoeld werden.

En die kans is er; immers de laatste 25 jaren waren ons allen wel zoo heftig bewogen dat oude veeten konden11 ^ den vergeven, maar vooral vergeten. Vergeten om het vef' terend vele wat onze handen vönden om te doen, onze Ma om zich over te ontfermen in deze ontredderde wereld. c' Men heeft ons van verschillende kanten gevraagd — h°e ^ Dr. Aletta Jacobs tegenover deze nieuwe plannen gestaan'6 ben? Zou het samengaan met vroegere bestrijdsters hafe 1 stemming gehad hebben?

Haar definitief antwoord kunnen we helaas niet meef § nemen maar een ding staat vast, hare toewijding aan de '°i weging was groot en grootsch, vrij van ieder persoonlijk ,)l ment. Zij zou zich nooit verzet hebben tegen een maatreg1' 11 de vooruitgang van de Vrouwenbeweging eischte. Dr. was trouwens met de fusie plannen vertrouwd, — men za', herinneren dat deze al sinds 1927 hangende zijn. Op de'1 ( meene vergadering van dat jaar te Arnhem, waar Dr. J aanwezig was, zijn reorganisatieplannen van Hilversum 'J ^ het H. B. al ontraden, met het oog op fusie-plannen. De r. voorst, werden dan ook zooals men zich herinneren za' worpen. Sedert dien hebben geregeld besprekingen tus^ gedelegeerden van de twee H. B. plaats gehad — de $