is toegevoegd aan je favorieten.

Maandschrift van het Centraal Bureau voor de Statistiek = Revue mensuelle du Bureau Central de Statistique du Royaume des Pays-Bas, jrg 6, 1911, no 3, 28-03-1911

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

is der Kamer niet bekend of het steeds wordt ingewilligd. Ook hebben de werklieden, voor zoover haar bekend is, nimmer nadeelige gevolgen ondervonden van het niet voldoen aan een dergelijk verzoek.

3. Een enkele patroon verplicht een bij hem in dienst zijnden werkman voor een bepaalden huurprijs in een zijner woningen te wonen. Voor zoover de Kamer kon nagaan, wordt ook in zulke gevallen de huur niet hooger berekend dan overeenkomt met de werkelijke huurwaarde.

4. Sommige drukkerspatroons koopen letterzetters- en drukkersgereedschap bij de partij en verkoopen deze voorwerpen weder aan de gezellen, zoo noodig op gemakkelijke voorwaarden (wekelijksche afbetaling). Noemenswaardige winst wordt door deze patroons daarbij niet gemaakt, terwijl de gezellen ook niet tot koopen bij hunnen patroon worden verplicht. De werkgevers doen zulks uitsluitend ten gerieve van hunne gezellen, voor wie de aankoop van een eenigszins duur stuk gereedschap somtijds bezwaar meebrengt, en niet om daaraan geld te verdienen.

5. Er zijn in de onder deze Kamer ressorteerende bedrijven enkele winkelzaken met interne bedienden, die dus kost en inwoning en loon genieten of ook wel uitsluitend kost en inwoning. Zij zijn derhalve genoodzaakt, ten huize van hunne patroons te wonen, te eten en te slapen.

(C). Hetgeen met betrekking tot het jaar 1909 werd medegedeeld

aangaande een handel in fournituren, welke door een coupeur eener confectiezaak (en-gros) gedreven wordt, kan ook gelden voor 1910. De bedoelde firma is hare indertijd aan de Kamer gedane belofte om aan dezen vorm van gedwongen winkelnering een einde te maken, nog steeds niet nagekomen.

Hoogeveen (Ve). Bij twee patroons-kruideniers te Nieuweroord bestaat gedwongen winkelnering. De werklieden, die bij hen niet willen koopen, kunnen ook geen arbeid bekomen, zoodat zij wel genoodzaakt zijn, in deze winkels levensbehoeften (rijst van mindere kwaliteit, enz.) tegen hoogere dan de gewone prijzen in te koopen.

Waalwijk (S). Het komt in het ressort dezer Kamer onder de schoenmakerspatroons weinig meer voor, dat winkels worden gehouden en waar dit nog wel het geval is, betreft het den verkoop van koloniale waren, manufacturen en in enkele gevallen ook nog schoenmakersbenoodigdheden. Dat nog rechtstreeks dwang tot koopen in die winkels zou worden geoefend, is der Kamer niet bekend, doch wel kan zij mededeelen, dat sommige werklieden nog van zijdelingschen dwang meenen te mogen spreken. Een vergelijking van prijs en kwaliteit van de artikelen in deze winkels met die van dezelfde artikelen in vrije winkels kan door de Kamer bezwaarlijk worden gemaakt.

Door alle overige Kamers van Arbeid, die omtrent dit onderwerp inlichtingen verstrekten, werd medegedeeld, dat gedwongen winkelnering in haar ressort niet, of voor zoover haar bekend niet, voorkomt.')

Vakopleiding en leerlingwezen (1910).

(Enseignement professionnel et apprentissage 1910.)

/ (Inlichtingen van de Kamers van Arbeid ingevolge art. 1, sub V, van het Kon. Besluit van

19 Febr. 1906, Stbl No. 36.)

Alfen (B). Leerlingen worden hoogst zelden aangenomen. Jeugdige personen, die zich wenschen te bekwamen in een der vakken, door deze Kamer vertegenwoordigd, doen dit gewoonlijk door aanvankelijk de oudere werklieden te helpen, teneinde zoodoende langzamerhand het vak te leeren. Zij worden door de patroons aangenomen en genieten in den beginne een zeer laag loon, dat stijgt naar gelang van de verkregen bekwaamheid, tot het loon van een volslagen werkman is bereikt.

Gedurende de wintermaanden wordt aan jongelieden, die in de bouwvakken wenschen te worden opgeleid, onderwijs gegeven aan de Ambachts-teekenschool van het Departement Alphen—Oudshoorn der Maatschappij tot Nut van 't Algemeen. Aan dat onderricht wordt deelgenomen door ongeveer 75 leerlingen. De resultaten zijn alleszins bevredigend.

l) Geen inlichtingen werden ontvangen van de K. v. A. voor de Brillantnijverheid te Amsterdam, de Confectiebedrijven te 's-Gravenhage, de Drukkersbedrijven te 's-Gravenhage, het Logement- en Koffiehuishoudersbedrijf te Amsterdam en de Voedings- en Genotmiddelen te Amsterdam en 's-Gravenhage.