is toegevoegd aan uw favorieten.

Maandschrift van het Centraal Bureau voor de Statistiek = Revue mensuelle du Bureau Central de Statistique du Royaume des Pays-Bas, jrg 6, 1911, no 12, 30-01-1911 [Bijlage]

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

'la een jaar tot f 1,—. Zoodra zij twee jaar bij het vak zijn, beginnen zij tegen uurloonen te arbeiden (4 a 5 ets. •I:r uur).

j 5) In de tabel is opgegeven het op 1 Aug. 1910 ingevoerde minimum-loon voor bekwame gezellen van 23 jaar 11 ouder. De loonen wisselen overigens van 16—18 ets. per uur.

6) Te Den Helder is een schilder tevens behanger.

7) Leerlingen verdienen f 0,50—f 3,50 per week.

. 8) Door de patroons is overeengekomen, dat er op elke 5 gezellen ten hoogste één mag worden aangetroffen, |00n hooger is dan het standaardloon. Zie voorts noot 7 op blz. 23. l 9) Hout- en marmerschilders verdienen soms 25 — 30 ets. per uur, decoratieschilders soms nog meer. Andere ! ®KWame vaklieden verdienen soms eveneens meer dan liet standaardloon.

Te Amsterdam komt het nog al eens voor, dat voor goed werk een toeslag van f 1,—- a f2,— per week wordt gegeven. Voor Rotterdam werd gemeld, dat voor min of meer gevaarlijk werk verhoogd loon wordt uitgekeerd. Voor alle overige gemeenten werd opgegeven, dat de gezellen geen toeslagen ontvangen.

Alle Kamers op drie na — nl. Alfen c. a., Arnhem en Tilburg — meldden, dat de gezellen eenig gereedschap moeten bezitten. Voor Amsterdam werd opgegeven, dat zulks alleen bij sommige patroons het geval is, terwijl ook de Kamer van Arbeid voor de Bouwbedrijven te Breda meldde, dat het in haar ressort hoogst zelden voorkomt, dat de gezellen gereedschappen moeten aanschaffen. De kosten van eerste aanschaffing werden begroot op ± f 2,50 voor Vlissingen, op + f4,— voor Breda, Ginneken, Princenhage en Teteringen, op + f 5,— voor Leiden en Nijmegen, op ± f 6,— voor Enschede en Lonneker, op + f 9,—voor Delft en Hof van Delft, op + f 10,— voor Dordrecht, Zwijndrecht, Gouda, 's-Gravenhage, Groningen, 's-Hertogenbosch, Vught en Schiedam, op hoogstens f 10,— voor Hilversum, Bussum en Leeuwarden en op gemiddeld f 12,50 voor Den Helder. De jaarlijksche uitgaven ter zake van de gereedschappen zijn blijkens de verkregen inlichtingen in de meeste plaatsen van weinig of geen beteekenis (Amersfoort f 5,—; Schiedam ± f 2,50; Den Helder f 1,25; Delft, Hof van Delft, Enschede, Lonneker, Gouda, Kampen en Leiden + f 1,—; Breda, Ginneken, Princenhage en Teteringen f 0,75; Hilversum, Bussum en Vlissingen + f 0,50; overige plaatsen geen of zeer geringe kosten). Voorts werd voor Gouda, Hilversum, Bussum,

Leiden en Vlissingen (burgerbedrijf) gemeld, dat de kosten van licht gewoonlijk ten laste van de gezellen komen, hetgeen eveneens het geval is bij sommige patroons in het ressort der Kamers van Arbeid voor de Bouwbedrijven te Breda en Schiedam.

Welke de meest voorkomende uren van aanvang en einde van de dagelijksche arbeids-, rust- en schafttijden zijn in de onderscheidene gemeenten blijkt uit de tabel op blz. 38.

Met uitzondering van Alfen, Aarlanderveen en Oudshoorn, Leiden, Vlissingen (voor zoover de burgerpatroons en een stoomvaartmaatschappij betreft), Zutfen en Zwijndrecht werd voor alle plaatsen van het voorkomen van overwerk melding gemaakt. Voor verreweg de meeste gemeenten werd opgegeven, dat zelden of alleen bij uitzondering moet worden overgewerkt; slechts voor enkele plaatsen ('s-Hertogenbosch, Vught, Hilversum en Kampen) werd niets gemeld over de mate, waarin zulks het geval is.

Waar nacht- of Zondagsarbeid voorkomen, heeft dit alleen bij hooge noodzakelijkheid plaats. Nachtarbeid wordt in het geheel niet verricht te Alfen, Aarlanderveen en Oudshoorn, Delft en Hof van Delft, Dordrecht en Zwijndrecht,

Gouda, Den Helder, Hilversum en Bussum, Leiden, Vlissingen (voor zoover de burgerpatroons en een stoomvaartmaatschappij betreft) en Zutfen, in welke plaatsen ook niet op Zondag gewerkt wordt, evenmin als te Arnhem.

Wat voor verschillende plaatsen werd medegedeeld omtrent de betaling van verhoogd loon voor overwerk of nachtarbeid, blijkt uit het volgende staatje. Voor de niet daarin voorkomende gemeenten werd gemeld, dat overwerk en nachtarbeid meestal met het gewone loon betaald worden of althans, dat voor de betaling van extra loon voor zoodanigen arbeid geen bepaalde regeling bestaat.

Amersfoort: vóór 10 n.m. gewoon loon, van 10—12 1 Arnhem : van 10 n.m.—5 v.m. 100 pCt.

n.m. 25 pCt ^ Enschede en Lonneker: na 10 n.m. 25 pCt.

Amsterdam: eerste 2 uren boven 10l/2 «"f 2 ets., u Rotterdam: overwerk en nachtarbeid meestal

verdere uren tot 12 n.m. 4 ets. extra. 50 pCt.

Breda,Ginneken, Princenhage,Teteringen, Kampen g Tilburg: overwerk gewoon loon, nachtarbeid

en Nijmegen: vóór 10 n.m. gewoon loon 25 pCt. _ , , ,

Delft en Hof van Delft (particulier bedrijf) 1): £3 Vlissingen: overwerk 25 pCt.; bij een scheepswerf

7-10 n.m. 25 pCt ' • • • I «Ja 50 PCt* voor extra arbeid-

's-Gravenhage en Leeuwarden 2): overwerk 25pCt. xj ^

's-Hertogenbosch, Vught en Schiedam: overwerk £ .....

gewoon loon o i) Voor de regelingen 111 rijks- en gemeente-

Leiden : le uur gewoon loon, 2e uur 10 pCt., 3e c bestekken wordt verwezen naar blz. 29.

uur 20 pCt., 4e uur 30 pCt . w 2) Aan de opgegeven regeling wordt in deze

Hilversum en Bussum: vóór 10 n.m. 25 pCt. . . gemeente niet altijd de hand gehouden.

(Zie vervolg op blz. 39.)