is toegevoegd aan je favorieten.

Maandschrift van het Centraal Bureau voor de Statistiek = Revue mensuelle du Bureau Central de Statistique du Royaume des Pays-Bas, jrg 6, 1911, no 12, 30-01-1911 [Bijlage]

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

In de loonen en de arbeidstijden kwam sedert het vorige iaar geen verandering. J & '

Dordrecht (B), Groningen (B) en Leiden (B).

Instrumentmakers. De loonen worden gewoonlijk per week berekend, behalve te Delft (één onderneming), waar de volwassen instrumentmakers werkzaam ziin tegen uurloonen. De uitbetaling van het loon geschiedt overal wekelijks.

De normale wekelijksche verdiensten bedragen te Arnhem ± f 13,— en te ' 15, — . Te Delft wordt aan de gezellen naar gelang van hunne bekwaamheid 20 —25 ets. per uur betaald; de normale wekelijksche verdiensten kunnen op f 15, worden gesteld, jeugdige werklieden verdienen gedurende de eerste drie maanden, dat zij in dienst zijn, 50 ets. per week. Daarna genieten zij gedurende een jaar f 1,— per week, vervolgens gedurende een jaar f 1,50 per week, om ten slotte een uurloon te ontvangen, dat afhankelijk is van bekwaamheid en ijver. Te Dordrecht bedraagt het normale weekloon van een orthopaedisch-instrumentmaker f 14,—, terwijl door een natuurkundig-instrumentmaker van f 10—f 18,—per week wordt verdiend. Te 's-Gravenhage wisselen de weekloonen van instrumentmakers tusschen f 15,— en f 18,— (normaal + f 16,50).

Toeslagen op het loon worden nergens gegeven. Voor Delft werd gemeld dat de patroon der onderneming, waarop de gegevens betrekking hebben, voor het bij hem in dienst zijnde personeel — doch niet meer voor de gezellen die nog aangenomen worden — de premie betaalt voor een pensioenverzekering- de verzekerde werklieden genieten op 60-jarigen leeftijd een pensioen van f 5,— a f 6,— per week. Kosten komen niet ten laste van de loonen der werklieden.

De gewoonlijk voorkomende dagelijksche arbeids-, rust- en schafttijden ziin hieronder opgegeven.

Arnhem: 8 v.m.—8 n.m., met 2 uur schaft.

Delft: 6 v.m. 7 ('s Zat. 4) n.m., met schaft van 8f-8f, 121—2 en 5—5{ ('s Zat.

8^—^ —2).

Jongens beneden 16 jaar beginnen om 7 uur v.m. en eindigen gedurende de wintermaanden (Sept.—Apr.) om uur n.m. teneinde de teekenschool te kuunen bezoeken, waartoe zij verplicht zijn.

Dordrecht: natuurk.-instrumentmaker Z. 7 v.m.—6 ('s Zat. 5) nm i

W. 7 v.m.—7 ('s Zat. 5) n.m. j U~2' orthopaed.instrumentmaker Z. 7 v.m.—7 ('s Zat. 6) n.m.

, , W. 7{ v.m.—8 ('s Zat. 6) n.m. ( "a-

s-(jravenha.ge: onbekend.

Leiden: 8 v.m.—8 n.m., met schaft 1—24 n.m.

In de onderneming te Delft bestaat voor de betaling van extra arbeid geen vaste regel; meestal wordt extra arbeid met een verhooging van 100 pCt. beloond, al werd ook in 1910 voor overwerk, dat gedurende een paar weken in December voorkwam, het gewone uurloon uitgekeerd. Voor de overige plaatsen werd eveneens gemeld, dat voor de betaling van verhoogd loon voor overwerk, nacht- en Zondagsarbeid geen bepaalde regelingen zijn getroffen; de bedoelde arbeid komt daar trouwens ook niet voor.

Huisarbeid ten behoeve van den patroon wordt niet verricht. In de arbeidsvoorwaarden kwam sedert het vorige jaar alleen wijziging in de onderneming te u ei'j werd nl. aan alle gezellen, die het maximum-uurloon nog niet bereikt

hadden, een verhooging gegeven van 1 cent per uur. De bedoelde verhooging werd echter eerst gegeven in December, zoodat van een totale stijging van het loon in 1910 nog niet gesproken kon worden.

Arnhem (B), Delft (B), Dordrecht (B), 's-Gravenhage (B) en Leiden (B).

Koper- en blikslagers. Het loon voor blikslagers te Groningen wordt gewoonlijk per week berekend, terwijl door enkele gezellen stukwerk wordt verricht. Uurloonen worden gewoonlijk uitgekeerd aan koperslagers te Amersfoort, Arnhem Breda, Ginneken, Princenhage, Dordrecht, Enschede, Lonneker, Den Helder, 's-Hertogenbosch, Schiedam en Tilburg en aan koper- en blikslagers te Amsterdam H,;; (?.°k wel eens aangenomen werk) en Leiden. In een blikemballagefabriek té Delft zijn de werklieden deels (nl. snijders, stampers, felzers en soldeerders) tegen stuk-, deels (nl. draaiers en pakkers) tegen uurloonen werkzaam, terwijl die in een blikemballagefabriek te IJsselmuiden weekloonen genieten. Voorts wordt in den regel stukwerk verricht door blikslagers te Rotterdam, Leeuwarden (enkele werklieden per week of per uur), Dordrecht en Gouda (in deze plaatsen ook wel per uur). De uitbetaling van het loon heeft overal wekelijks plaats