is toegevoegd aan uw favorieten.

Maandschrift van het Centraal Bureau voor de Statistiek = Revue mensuelle du Bureau Central de Statistique du Royaume des Pays-Bas, jrg 4, 1909, no 10, 30-10-1909

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

De losse dokwerkers arbeiden eveneens in ploegen. De arbeids- en schafttijden zijn echter voor alle ploegen gelijk. Het aantal dezer ploegen hangt somtijds af van het aantal ruimen in het te laden of te lossen schip, terwijl somtijds ook wel meerdere ploegen in één ruim arbeiden. Het loon wordt gelijkelijk verdeeld, zonder dat er rekening mede wordt gehouden of de eene ploeg misschien harder heeft gewerkt dan de andere.

Voor zoover der Kamer bekend, wordt geen der door haar vertegenwoordigde bedrijven in woonvertrekken uitgeoefend en ondergingen de loonen en arbeidstijden sedert 1907 geen wijziging.

Kamer van Arbeid voor de Metaal- en Houtbewerking te:

Amsterdam. — Teneinde voor het samenstellen van haar verslag omtrent de loonen en arbeidstijden in 1908 de noodige gegevens te verkrijgen, werden door deze Kamer aan de hoofden van 425 ondernemingen (289 behoorende tot de metaalbewerking en 136 tot de houtbewerking) vragenlijsten ter invulling gezonden. De resultaten, welke met deze enquête verkregen werden, waren over het algemeen ver van bevredigend te noemen. Hoewel daartoe met aandrang uitgenoodigd, heeft zich — enkele gunstige uitzonderingen daargelaten — niet één patroon veel moeite getroost om de Kamer uitvoerig en zakelijk in te lichten, ook dan niet, nadat zij met klem op inzending van betere dan de reeds verstrekte gegevens had aangedrongen. Het aantal zoogenaamd ingevuld terug ontvangen vragenlijsten bedroeg niet meer dan 201, d. i. dus nog geen 50 pCt. Aan de hand van de ingekomen antwoorden werd door de Kamer in hoofdzaak het volgende meegedeeld.

Metaalbewerking.

Loonen. Voorop dient te worden gesteld, dat grooter verschil bestaat tusschen loonen, welke aan de onderscheidene categorieën van werklieden in eenzelfde bedrijf of onderneming worden uitbetaald, dan tusschen de loonen van gelijksoortige categorieën van werklieden in verschillende bedrijven of ondernemingen. Dit geldt voornamelijk voor zoover de metaalbewerking in fabrieken of groote ondernemingen — b.v. werktuigenfabricage, metaalwarenfabricage, rijwielen- en automobielenindustrie en ijzeren-scheepsbouw — wordt uitgeoefend. In de loonen van de onder den naam van metaalbewerker of smid samen te vatten categorieën van werklieden als bankwerkers, vuurwerkers, plaatwerkers, klinkers, schavers, boorders, draaiers, monteurs, enz. valt de grootste verscheidenheid te constateeren, welke echter niet voortvloeit uit het verschil in te vervaardigen artikelen (b.v. een onderdeel van een ketel, een werktuigmachine, een automobiel, een scheepspont, enz.). Eenigszins gedetailleerde gegevens omtrent de loonen voor de verschillende categorieën van werklieden in dezelfde onderneming werden niet ontvangen; de meeste berichtgevers maakten er zich af met de mededeeling, dat loon naar bekwaamheid betaald wordt. Uit de ingekomen antwoorden ware wellicht o.a. deze conclusie te trekken, dat de loonen het laagst — en de arbeidstijden het langst — zijn bij de kleinere bazen, die het meest klagen over de slechte tijden, de concurrentie en de geringe prestaties (verminderde werklust en werkkracht) der arbeiders.

Als voorbeeld van het uiteenloopen van de loonen voor verschillende categorieën van werklieden in dezelfde onderneming diene het volgende. In een rijwielfabriek wordt aan:

22 pCt. van het volw. personeel 18—21 ets. per uur betaald. \ 20 „ „ „ „ „ 22-24 „ „ „ , Totaal-

22 „ „ „ „ „ 25-27 „ „ „ „ f gemiddelde

19 „ „ „ „ „ 28-33 „ „ „ „ 1 ± 27 ets. per 14 „ » » » „ 34-36 „ „ „ „ 1 uur.

3 „ „ „ „ » 42 46 „ „ „ „

In de bedoelde fabriek verrichten de werklieden hoofdzakelijk stukwerk. Dit is eveneens het geval in een fabriek van werktuigen en spoorwegmateriaal. Overigens worden in de meeste ondernemingen gewoonlijk uurloonen betaald, behalve aan de jeugdige werklieden en de bazen, de machinedrijvers, enz., wier loon per week berekend wordt. Zoo nu en dan komt het voor, dat door aange-