is toegevoegd aan je favorieten.

Maandschrift van het Centraal Bureau voor de Statistiek = Revue mensuelle du Bureau Central de Statistique du Royaume des Pays-Bas, jrg 4, 1909, no 10, 30-10-1909

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Meest voorkomende

Maatstaf, arbeidsduur. Veranderingen in

waarnaar het OVERWERK NACHT- EN Schaft- loon en arbeidsduur

BEDRIJF. loon LOON. TT . , , .

ZONDAGSARBEID. Uur van: en rusttijden. sinds het vorige

berekend

| jaar.

wordt. aanvang. einde. 1 | 2 | 3 ! 4 5 | 6 j 7 | 8

Boek- en courantdrukke- | .

rij en boekbinderij >). Meestal per Onder normale omstandigheden In één onderneming wordt In één onderneming : 1 ' een onderneming

week. verdienen volw. drukkers, zetters voor arbeid tusschen 10 uur 1\ v.m. j 6{ n.m. | 12|—2 wi d do arbeidsduur met

en boekbinders resp. + f 14,—, n.m. en 6 uur v.m. het Een coöperatieve onderneming: | uur per dag verkort,

f 11,— a f 14,— en + f 10,—, dubbele van het — naar het 7 v.m. |6 (des Zat.j 9—9-|, 12j—2 Daarentegen werd in een

halfwassen f 1—f6,— per week. weekloon berekende — uur- ' | 5^) n.m. | coöperatieve onderne-

Het brocheer- en vouwwerk wordt loon uitgekeerd (44—48 ets. Overige ondernemingen: ming de arbeidsduur voor

veelal door vrouwelijke halfw. per uur). Hetzelfde geldt 7 v.m. 7 n.m. 8f—9, 12—14, den Zaterdag met 4j-uur

verricht. Deze werken per week voor Zondagsarbeid, welke 4f~ 5 verlengd. Overigens bleef

en per stuk en verdienen onder echter weinig voorkomt. de arbeidsduur onver-

normale omstandigheden In een andere ondernemingj anderd. De loonen zijn

f ^50—f 2,50 per week. In een wordt voor overwerk ten over het algemeen iets

coöperatieve onderneming is het behoeve van gemeente- gestegen, standaardloon f 12,— per week drukwerk 50 pCt. extra en wisselen de weekloonen voor uitgekeerd. In een coöperavolw. gezellen tusschen f 11,50 tieve onderneming kwamen en f 17,—, voor halfwassen overwerk, nacht- en Zon-

tussehen f 1,— en f 9,50. dagsarbeid niet voor. |

Kaarsenfabriek 2). . . per uur, per Een groot gedeelte van liet vrou- Voor overwerk wordt Glycerinebereiders, gieters, persers, i De arbeidsduur onder-

week of welijke personeel verricht stukwerk betaald aan: werklieden in de koelkamers, destil- ging geen verandering,

per stuk. en kan dan ongeveer f6,— per Gieters en persers . 1 ^ g lateurs en een gedeelte van het : terwijl ook de loonen vrij-

week verdienen. Vetmakers en glyee- j ^ g. losse personeel: wel gelijk bleven.

Overigens werden onder normale rinebereiders . . | 7 v.m. j 7 n.m. II 8-|— 9, 12—1,

omstandigheden de volgende Ketelschoonmakers . ^ 7 n.m. j 7 v.m. | j 4}—-5

weekloonen verdiend: Kolenrijders . . . | ® tj De ploegen wisselen wekelijks.

Opzichteressen . . . . f 8,— Aschrijders . . . | gó Machinist-bankwerkers, smeden, lood-

Vetmakers en glycerinebe- Sjouwers . . . . I B. ? gieters, vormgieters, koperslagers,

reiders + » 9,— Kistenmakers. . . ; vertinners, metselaars, timmerlieden

Gieters en persers . . + » 10,— Voor Zondagsarbeid worden en sjouwers:

Werkl. in de koelkamers + » 10,— de loonen voor allen met 6 v.m. I 7 n.m. I 8|—9, 12—1,

Destillateurs . . . f 12—f 14,— •/, (volgens opgave der | [ 4j—5

Opzichters . . . . . f 16,— vakvereeniging met 30 pCt.) Machinisten en stokers arbeiden de

Machinisten . . . . . » 15,— verhoogd. eene week 72 uur, de andere 96 uur.

Stokers f13,— bij 72 uur (arbeid Zondagsarbeid komt veel Overig personeel:

\ \ »18,— » yö » yg.weeklvoor. De-werklieden in de 1 7 v.m. I 7 n.m. I 8|—9, 12—1,

~~7 /ópperliccteil / . ; . \ y O. —opg-are r.üï ac'vaHfereèüi-/ 7 7 7

/ Kistemnakers(stukwerk)flO—f 11,-ging van 4 Oct.—2é Dec. / / ƒ

/ Ketelschoonmakers . . . f H— (81 dagen) zonder een .

I Kolenrijders » 11,— enkelen rustdag te genieten.

Aschrijders. . . . f9—» 10,—

Sjouwers » 10,—

Losse werklieden (uurloon) » 9,—

Machinist-bankwerkers 'j (uurloon) I Smeden ...» + 12,—

Loodgieters. . » \ (uurloon Vormgieters . » I 18—22 . Koperslagers . » l ets.)

Vertinners . . » I Metselaars . . » '

) + 18—

Timmerlieden . » } (uurloon

) 17-18 ets.) „ ,

•Gasfabriek3) .... per week. Arbeiders . . fll—f 13,—) Overwerk wordt thans voor 7 v.m. 7 (des Zat. 8j—9, 12—lj, De loonen en arbeids-

Stokers . . f 12,50—» 18,— alle werklieden (met uitzon- 6) n.m. —5 tijden bleven onveran-

Fitters (volw.) f 10—» 14,— * dering van de stokers, die Alleen de stokers werken in Aag- en derd.

» (halfw.) » 4—» 6,— ï in ploegen werken) afzon- nachtploegen, die wekelijks verwisselen.

Lantaarnop- £ derlij k beloond, in verhou-

stekers . . » 8—» 9,— n ding tot de weekloonen.

Smeden (volw.) . . » 15,— £ Voor nacht- en Zondags» (halfw.) . . » 3,50 arbeid wordt dubbel loon Timmerman. ... » 13,— toegekend.

~Waterstof- en zuurstofgasfabriek 4). , . . — -— — — — rx , ~ , Sodafabriek •).-... per uur. Meesterknecht. . 25 ets p. uur. Overwerk, dat echter zelden 6 v.m. 7 n.m. In ploegen van De arbeidsduur voor

Stokers .... 20 » » » voorkomt, wordt met Des Zaterdags wordt 12—1 en van den Zaterdag onderging Kokers . , .15—25 » » » uurloon en een gratificatie om 4 n.m. geëindigd, 1—2. eenige wijziging. De loo-

Sodawerkers . 14—15 » » » betaald. Geen nacht- of met behoud van het Bovendien: nen bleven stationnair. Onder normale omstandigheden Zondagsarbeid. volle dagloon. —8j en

kunnen deze werklieden resp. j 4f

fl 7,25, f 13,80, f 10,35—f 17,27 en

f 9,66—f 10,35 per week verdienen. |

') Bremiën, winstaandeelen, enz. worden over het algemeen niet toegekend. + f 1,— (zoogenaamde oliepremie). Volgens mededeeling van de vakvereeniging

Wel genieten de meeste werklieden 2 a 3 dagen vacantie per jaar met behoud hebben de werklieden voortdurend geschillen over de verdeelmg van de premiën,

van loon, benevens een gratificatie van f 2,50 voor eiken vacantiedag. In een hetgeen geweten wordt aan de directie, die daarin een middel ziet om de

coöperatieve onderneming wordt 70 pCt. van de jaarlijksche winst verdeeld arbeiders verdeeld te houden. _

onder de werklieden en de aandeelhouders, in verhouding tot loon en kapitaal; 3) Aan het machinepersoneel wordt een z.g. zoutpremie toegekend, m

bovendien werden in 1908 zes vrije dagen toegestaan met behoud van loon. verhouding tot de hoeveelheid geproduceerde zwavelzure ammoniak (bedrag

Arbeid met ploegen komt weinig voor. niet op te geven). Voorts wordt een aandeel in de winst genoten, dat ten

2) Opzichteressen en voorlieden ontvangen met Kerstmis en Nieuwjaar hoogste 4 pCt. van het grondloon mag bedragen. . .

een premie, waarvan het bedrag onbekend is. Verder worden de volgende '*) De patroon bleef, ondanks herhaald verzoek, weigeren, inlichtingen

wekelijksche premiën uitgekeerd: vetmakers en glycerinebereiders f 1—f3,—, te verstrekken.

gieters en persers f 1,50—f 1,60, werklieden in de koelkamers f 3,—, opzichters 5) Met Juni en December wordt een gratificatie genoten,

ten hoogste f 3,—, destillateurs + f 2,50, kuipers + f 1,60 en sjouwers