is toegevoegd aan je favorieten.

Tijdschrift voor volkshuisvesting; orgaan van het Nederlandsch Instituut voor Volkshuisvesting en den Nationalen Woningraad, jrg 18, 1937, no 12, 1937

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

alle wenken, de geheele gemeente als één aaneengesloten voorstad is behandeld. De toelichting (p. 290) vermeldt wel is waar ~behoud van natuurschoon”, doordat ~boschrijke buitenplaatsen, duinterreinen en polderlandschap zooveel mogelijk intact gelaten zijn Naast handhaving van bestaande buitenplaatsen is gedacht aan ruime beplanting van straten, pleinen en andere open terreintjes en terreinstrooken”. De bewoners van half open dubbele villa’s, drie meter van de perceelgrens verwijderd, mogen dus kijken naar de buitenplaatsen, voorzoover de eigenaars die nog kunnen behouden, naar de afgesloten duinen, de plantsoentjes op de pleinen en de koeien achter het prikkeldraad. Al het andere wordt bebouwd.

Nadat op deze basis reeds zeer veel was bedorven, en op allerlei punten fraaie mogelijkheden waren afgesneden, kreeg de nieuwe Directeur van Openbare Werken opdracht binnen het jaar een nieuw uitbreidingsplan te vervaardigen. Ir. J. A. Verhoef was een vreemdeling in Velsen, niet beïnvloed door plaatselijke tradities, die in staat was de gemeente en haar toekomstigen groei objectief te bezien.

Als richtlijnen voor zijn plan (afb. 3) stelde hij:

le. de woongebieden moeten niet grooter worden ontworpen dan overeenkomt met den bevolkingsaanwas, die binnen afzienbaren tijd is te verwachten; 2e. hieruit volgt, dat een aaneengesloten woongebied niet kan ontstaan; logisch en stedebouwkundig noodzakelijk is gezocht naar uitbreiding en afronding van de bestaande kernen; de gebieden tusschen de kernen dienen ongerept te blijven;

3e. een strook voor verkeersdoeleinden is aangewezen, van voldoende breedte om later alle werken te kunnen opnemen, die noodig mochten zijn in verband met een betere oeververbinding van het Noordzeekanaal.

Bij de uitwerking van het plan in onderdeelen is het eigenaardige karakter van Velsen, dat uit een groot aantal onafhankelijke kernen bestaat, zeer sterk tot uitdrukking gebracht. Er zijn namelijk zes plannen in onderdeelen vastgesteld, elk met hun eigen bebouwingsvoorschriften, voor de navolgende kernen;

Bij de ~afronding van deze kernen moest rekening worden gehouden met de wilde bebouwingen, die nu reeds bestaan, waardoor bijv. het plan van Driehuis eigenlijk te groot is uitgevallen; het is minstens voldoende voor 25, misschien zelfs voor 40 jaar groei. Oost kan nog uitbreiding verkrijgen; daar is de laatste jaren de bevolking niet toegenomen, zoodat moeilijk valt te taxeeren wanneer het „vol zal zijn. De meeste plannen in onderdeelen zijn berekend op de behoefte van de komende 10 tot 25 jaar. Tengevolge van de wjlde bebouwingen is ook de breedte van de scheidingstrooken tusschen de kernen dikwijls vrij krap uitgevallen.

Het principe, de uitbouw van losse kernen, is daarmede niet aangetast, integendeel; het valt alleen te betreuren dat niet eer is ingegrepen. De Vaste Commissie voor de Uitbreidingsplannen verklaart dan ook in haar rapport; ~....de Commissie kan zich met het uitbreidingsplan-inhoofdzaak zijn aangewezen komt men waarschijnlijk en de daarbij behoorende bebouwingsvoorschriften.... vereenigen. Zij beteekenen naar haar meening een belangrijke en principieele verbetering.... Voor de grondigheid, waarmede deze herziening is aangepakt en voor de goede stedebouwkundige beginselen, waarop de nieuwe uitbreidingsplannen berusten, heeft de Commissie groote waardeering, temeer waar de samenstelling in zeer korten tijd moest geschieden....”

Het net van locale verbindingswegen is in het uitbreidingsplan gecompleteerd door een weg, ten zuiden van IJmuiden-Oost om, langs de visschershavens naar zee, en een weg evenwijdig aan het kanaal van de pont naar IJmuiden. Het eerste tracé was reeds op vele oudere plannen aanwezig, nieuw is echter de eenzijdige bebouwing; de ~buitenzijde” van den weg blijft thans vrij van bebouwing, waardoor een logische begrenzing van de woongebieden is verkregen ten opzichte van het duinbosch.

De tweede ontworpen weg is nieuw, en zeer urgent. Het verkeer naar IJmuiden beweegt zich tot nu toe door een zeer smalle keienstraat in oud-Velsen, daarna door twee nauwe tunnels onder de spoorwegen, door een drukke winkelstraat, en tenslotte door een der hoofdstraten van de arbeiderswijk. Deze veel te smalle weg is te vervangen door een tracé, iets noordelijker gelegen langs den zuidoever van het kanaal en verder westelijk tusschen woonwijk en spoorbaan, waardoor het verkeer naar het vischhandelscentrum vrijwel geheel buiten de woongebieden blijft.

In de uitbreidingsplannen in onderdeelen valt de eenvoudige rustige indeeling op, zonder streven naar monumentaliteit, plaatselijk met ruime toepassing van groenstrooken in de straatprofielen. De indeeling van de bebouwingstypen biedt iets nieuws. Naast de reeds lang gebruikelijke termen gesloten, open en ruime bebouwing wordt hier ingevoerd de term „doorbroken gesloten bebouwing” voor de in Velsen gebruikelijke bebouwing met vrijstaande blokken van ten hoogste vier woningen, waarbij de zijwaartsche afstand tot de erfscheiding minstens drie meter is.

Kern Sociale structuur (naar v. d. Bergh v. Eysinga) A. Velsen-Noord industrieele arbeidersgroep B. IJmuiden—■ grondgebruikersgroep ~ ambtenarengroep industrieele arbeidersgroep IJmuiden Oost visschersgroep vischverwer- C. Velsen-Velserbeek kersgroep scheepvaartgroep havengroep ambtenarengroep villaparkgroep villaparkgroep ambtenaren- D. Driehuis groep grondbezittersgroep, villaparkgroep grondgebrui- E. Santpoort'dorp F. Santpoort'Station kersgroep ambtenarengroep i grondgebruikersgroep villaparkgroep (Jan Gijzenvaart)

Bij de ruime bebouwing wordt deze afstand 15 meter; in de open bebouwing sof meter. Bij open zoowel als ruime bebouwing mogen dubbele landhuizen worden gezet.

Een zeer groot deel van het uitbreidingsplan bestaat uit