is toegevoegd aan je favorieten.

Tijdschrift voor volkshuisvesting; orgaan van het Nederlandsch Instituut voor Volkshuisvesting en den Nationalen Woningraad, jrg 21, 1940, no 3, 1940

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Openbare schuilplaatsen in den vorm van open loopgraven zijn in verschillende steden gemaakt. Op groote schaal is zulks o.a. geschied in Utrecht i) (afbb. 4, 5 en 6). Aldaar zijn in parken en gazons 65 loopgraven gemaakt tot een totale lengte van 3800 m, met plaatsruimte voor ± 20.000 personen.

Afb. 19. Overdekte schuilplaats van betonplaten (systeem Meulenkamp) uitgevoerd te Rotterdam

In ons klimaat hebben dergelijke open schuilplaatsen uiteraard groote bezwaren: men denke zich een verblijf aldaar van enkele uren gedurende luchtalarm tijdens stortregens of sneeuwstorm! Ook de beveiliging tegen scherfwerking is niet compleet. Het ligt dus voor de hand deze bezwaren te ondervangen door overdekking. Afb. 7 vertoont de doorsnede van een overdekte loopgraaf naar de bovenaangehaalde brochure van de N.V.L.

Op min of meer groote schaal zijn overdekte schuilplaatsen o.m. aangelegd te Amsterdam, den Haag, Rotterdam en Leiden, voorts in Hilversum en in vele kleinere gemeenten als Heemstede, Wassenaar, Voorburg, Rijswijk enz.

Als voorbeeld zijn hierbij de dwarsprofielen en enkele afbeeldingen gereproduceerd -) van de schuilplaatsen te ’s-Gravenhage (afbb. 8 t/m 12) en Amsterdam (afbb. 13 t/m 18), welke onderling veel overeenkomst vertoonen: houten jukken met zware houten bekleeding, afgedekt door asphalt-papier en waarboven gronddekking.

In Rotterdam heeft men een constructie met betonplaten gevolgd (zie dwarsdoorsnede in afb. 19) naar een door den heer J. J. Meulenkamp ontworpen systeem, waarvoor octrooi is aangevraagd.

In December j.l. werd door den gemeenteraad van Rotterdam besloten 3500 m schuilgang. plaats biedende voor 25.900 personen te doen aanleggen naar dit model. Vóórdien waren reeds gedeeltelijk in beton, gedeeltelijk in hout, open loopgraven gemaakt ter gezamenlijke lengte van ± 3000 m met plaatsruimte voor ± 23.000 personen. Deze loopgraven zijn later van een betonnen afdekking voorzien.

Een bezwaar, dat aan al deze oplossingen gemeen is, is dat zij in verband met den grondwaterstand in ons polderland grootendeels boven maaiveld-hoogte komen te liggen. Konden zij geheel ingegraven worden, dan zouden zij natuurlijk meer veiligheid bieden tegen zijdelingsche scherfwerking; thans vertoonen zij zich veelal als pyramiden boven den grond met een betrekkelijk geringe zijdelingsche gronddekking. Het maken van zeer flauwe taluds is in den regel niet mogelijk, omdat daarvoor de noodige ruimte ontbreekt.

Bij een waterstand zooals die zich in onze Hollandsche steden voordoet, is een betere oplossing alleen te verkrijgen door den aanleg geheel ondergronds van waterdichte schuilgangen of kelders, die wel duurder zijn, maar waarmede men dan ook een zeer bevredigende mate van veiligheid kan bereiken. In dit verband verdient het de aandacht, dat Burgemeester en Wethouders van den Haag oorspronkelijk aan den Raad hebben voorgesteld de schuilplaatsen in gewapend beton uit te voeren. De Raad gaf evenwel met het oog op de kosten de voorkeur aan de hout-constructie, zoodat per saldo door den Dienst der Gemeentewerken 6 betonnen en 154 houten schuilplaatsen werden uitgevoerd; de eerste bieden elk

Zie beschrijving in Publieke Werken, No. 10 van 1939. -) Men zie ook het artikel van Ir. J. Gerber – ~Technische Luchtbeschermingsmaatregelen” in ~Publieke Werken” (No. 1 van 1940), waarin nog verschillende andere oplossingen zijn vermeld.

plaats voor 100 personen, de laatste elk voor 50 personen. Buitendien werden door het Bouw- en Woningtoezicht 27 kelders tot openbare schuilplaats ingericht, tezamen voor 5950 personen plaats biedend. In totaal is zoodoende voor 14.000 personen vluchtruimte geschapen.

In Amsterdam omvat het programma de inrichting door den Dienst van Publieke Werken van 93 kelders voor rond 9200 personen en den bouw van 280 schuilplaatsen, ruimte biedend voor 42.000 personen.

Ter verduidelijking zijn hierbij nog in afbb. 20 en 21 aangegeven dwarsdoorsneden van schuilplaatsen zooals die in de officieele Zwitsersche ~richtlijnen" i) worden aanbevolen; de eerste geeft een constructie in gewapend beton, de tweede in gegolfd stalen platen.

Schuilplaatsen o[ ..rattenvallen"?

Overdekte schuilplaats in gewapend beton, aanbevolen in Zwitserland Afb. 20

Overdekte schuilplaats van gegolfd stalen platen, aanbevolen in Zwitserland Afb. 21

Een geheel ander standpunt dan in de boven genoemde gemeenten, is ingenomen door het gemeentebestuur van

1) Technische Richtlinien für den baulichen Luftschutz, herausgegeben von der Eidg. Luftschutzkommission 2. AufL, Bern (1939).