Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

trog willen eten, onder een dek slapen, dan lijden we honger en koude. Het beest is veel te gulzig, veel te brutaal, heeft veel te groote klauwen om er mee saam te leven. Dat weten wij maar al te goed.

Al komen er dus ook duizenden, millioenen demagogen, die ons zeggen: de wolf is zijn haren kwijt, dan zeggen wij: zijn knepen heeft hij nog!

* „ *

De menschen willen toch maar wat wezen in de wereld tegenwoordig!

De werklieden-vereenigingen doen zich tegenwoordig voor, alsof ze bij de kapitalistische klasse behooren.

Als ze 'n feestelijke vergadering hebben, dan stellen ze 50 cent entree per persoon. Dat is 'n bewijs, dat ze er geen arbeiders willen hebben.

Zijn ze echter bevreesd voor niet-leden, dan was het toch beter, om eenvoudig alleen leden toe te laten.

Nog sterker is het echter met de tooneelvereeniging „Excelsior" uit Appingedam.

De vereeniging voert hetzelfde van de feestelijke vergadering, den 19den j.1, te Appingedam gehouden, hier hedenavond nog eens weer op. En dat onder 'n entree van 50 cent of heer en dame 75 cent.

Is 't niet treurig, dat arbeiders, die dag in dag uit worden uitgezogen door de kapitalistische klasse, ook de vrije avonden nog gebruiken voor dezelfde klasse? Is 't niet treurig, dat ze zoo onder den naam van werklieden-vereeniging de arbeidersklasse negeeretï ?

O, die moraal! O, die verwaandheid!

Wat 'n mooie woorden, wat mooie namen, maar... wat leelijke daden!

APPINGEDAM. In de Appingedammer Courant schrijft iemand uit Klakah, OostIndische brieven. En nu hij het de vorige week over de heidensche afgodendienst had in de Pak Paklanden (Sumatra), heeft menigeen zeker gelachen om de onnoozelheid en het bijgeloof van deze menschen.

Maar past het ons nu wel om daar zoo laag op neer te zien ? Als wij eens goed waarnemen in eigen omgeving, gaan we dan niet aan hetzelfde euvel mank?

Is de katholieke beeldendienst, het geloof in koralen (rozenkrans) lapjes, (scapulieren) (amuletten), enz. in wezen niet hetzelfde? Alleen de vorm is iets anders.

Maken ook de protestanten met hun god en duivel, hel en hemel de arme stumperds niet doodsbenauwd? Noem mij eens een geloovige, die niet benauwd is, die niet allerlei spookgedaanten voor zijn oog fantaseeren kan, die niet zijn kinderen bang maakt voor allerlei booze geesten. En leg ze eens 'n geschrift voor over natuurwetenschap en praktisch onderzoek, zij durven het niet aanpakken.

Zeg eens tegen hen, dat hun godsbegrip 'n gevolg is van hunne onwetendheid eiï dat de heerschende klasse door middel van de dominé's dit aanwakkert, om de arme werkers des te beter uit te kunnen zuigen. Zeg dit eens, zij gelooven u niet.

De wilde ziet in de zon 'n godheid, en niet ten onrechte: de zon is voor onze aarde 'n heilbrengende dame. Vele christenen van tegenwoordig zoeken 'n god achter de wolken, die nooit te zien is. De wilde wordt bang als er wolken aan de zon voorbij trekken; hij meent dat het tjooze geesten zijn. De christenen van heden stellen deze voor als 'n monster met horens en 'n paardepoot of iets dergelijks.

Er is geen verschil in wezen, slechts in vorm. En de christenen doen het nog wonderlijker dan de wilden(?), omdat zij niet aan hun god en hun duivel willen gelooven. «» *

*

En wat zegt De Keuvelaar?

't Is allemaal de schuld van het ongeloof. Dat onderzoek in de Papendrechtsche strafzaak door de krankzinnigendokters ook. Zij moesten er niet zoo mee mieren, zij moesten den kerel direct gevangen zetten: 'n schurk is 'n schurk.

Zeker als de politie het zegt, dan moet het waar zijn !

Zoo willen de christenen. Snel handelen, direct maar ophangen, weg er mee: het gezag moet gehandhaafd worden.

Maar, zoo las ik eens, bij aanstelling van 'n politieagent wordt naar alles gevraagd, behalve of hij ook karakter bezit.

En 'n feit is het, dat er veel kakterlooze individuen zoo'n baantje krijgen, die om 't zaakje in stand te houden, maar al te veel door de rechters in bescherming worden genomen. Als de wensch van de christenen dus vervuld werd, dan zou 't er nog slechter uitzien: dan zouden er nog meer onschuldig de kast indraaien.

• *

Patrimonium gaat in onze provincie er

tegenwoordig bij achteruit. De tijd schijnt dat zoo mee te brengen, zegt De Keuvelaar, want de socialisten klagen ook. Dat is 'n schrale troost!

★ * * *

Onlangs vermeldde ïk iets uit De Keuvelaar en De Standaard over 'n paardendokter, die kreupelen geneest. Nu lees ik weer in de Appingedammer.

't Zandt. De paardendokter te Gronau (Duitschland), waarvan de Standaard melding maakte, heeft ook hier z'n patienten. Hij geneest kreupelen, niet door een pijnlijke operatie, doch laat ze eenige weken inwrijven met sla- of groene olie en brengt ze den gewrichtsknobbel door een paar duwen op z'n plaats.

Iemand uit ons dorp was ooggetuige van de genezing der patienten. Meer dan 100 kreupelen waren dien dag aanwezig.

Ook een klein-dochter van een onzer ingezetenen, die van geboorte af mank was, is geheel genezen. Naar we vernemen, zijn er heel wat personen uit de omgeving, die zich met dien dokter in contact stellen. — Het komt nu dicht bij, en als 't waar is, dan doet deze man op 'n eenvoudige manier, wat de geleerden nog niet hebben kunnen doen.

Men zou zeggen, dat suggestie hier niet veel kon doen.

SAPPEMEER. Voor 'n 25-tal jongelieden en een enkele anderen, behandelde Rijnders jl. Zondagvoormiddag in de achterzaal van J. Vroom het onderwerp: „De jongelieden en het anarchisme."

Op bevattelijke wijze zette spreker uiteen, wat het anarchisme is en wat doel de anarchisten nastreven. Aan 't slot van z'n rede wekte spr. de jongelieden op, zich te ontwikkelen, voornamelijk in de richting der vrijheidsidee, en tot het leiden van een verheven zedelijk leven, om zoodoende te trachten, karaktervolle, zelfstandige menschen te worden.

Deze vergadering had plaats vanwege de Jongel. Vereen. „Ontwikkeling".

# *

*

De protestvergadering, belegd door het P. A. S. en de Vrije Soc. Vereen, jl. Zondagavond in de achterzaal van J. Vroom, was flink bezocht.

Zooals bekend, was dit protest gericht tegen de christelijke regeering, inzake haar barbaarsch optreden tegen de dienstweigeraars. Tevens zou op deze vergadering een hartig woordje gesproken worden naar aanleiding van het plan der regeering, om 461/2 millioen te besteden aan de verdediging.

Als spr. trad op onze kameraad Rijnders, die hulde bracht aan de dienstweigeraars en daarna in een uitvoerige beschouwing trad over het militarisme, zooals zich dit voordoet zoowel in vredes- als oorlogstijd.

Stuk voor stuk rafelde spr. uiteen de z.g.n. argumenten, welke voor het bestaan van het militarisme worden aangevoerd en kwam ten slotte tot de conclusie, dat het militaire stelsel slechts bestaat, om de binnenlandsche orde te handhaven.

Welke orde dit is, zegt spr. weten we maar al te goed. Die orde beteekent voor ons, arbeiders, doorloopend gebrek en ontbering.

Krachtig wekte spr. dan ook de aanwezigen op, met ons den strijd aan te binden tegen het militarisme.

Wat de uitgave voor de kustverdediging betreft, zei spr., dat we niet alleen daartegen protesteeTen, doch elke uitgave besteed voor het militarisme nutteloos achten.

Aan 't slot der vergadering werd de volgende motie aangenomen. (Eén der aanwezigen wenschte zich buiten stemming te houden.)

MOTIE.

„De groote openbare protestvergadering te Sappemeer op Zondag 27 Nov. 1910;

gehoord de uiteenzetting van de behandeling waaraan de militaire dienstweigeraars in Nederland blootstaan;

gehoord de uiteenzetting van het wetsontwerp op de kustverdediging;

meent dat het in strijd is met de beginselen van menschelijkheid, zóó op te treden tegen karaktervolle jonge mannen die den moed hebben den dienst te weigeren, omdat zij dien dienst een kwaad achten; meent dat de behandeling waaraan zij blootstaan er op is gericht alle fierheid van geest te breken en als afschrikwekkend voorbeeld bedoelt het kweeken van lafaards en huichelaars;

meent vuorts dat het onverantwoordelijk is de reeds veel te zware militaire lasten nog met nieuwe te vermeerderen, zooals het wetsontwerp op de kustverdediging dat bedoelt; en vindt dit wetsontwerp in hooge mate grievend en beleedigend voor het I Nederlandsche volk, daar het blijkbaar de

vrucht is van inmenging van Duitschland in onze nationale aangelegenheden en een daad van vijandschap tegen Engeland;

beschouwt voorts elke uitgave voor het militaire stelsel als nutteloos;

roept de Nederlandsche arbeiders op tot een zoo krachtig mogelijk protest, zoowel tegen het een als het ander, omdat zoowel de mishandeling van dienstweigeraars als het wetsontwerp op de kustverdediging uitvloeisels zijn van het militarisme, dat steeds een arbeidersvijandelijk karakter draagt en een wapen is in handen der heerschende klasse om het kapitalisme te bestendigen

HOOGEZAND. Herhaalde malen is in dit blad reeds iets medegedeeld omtrent de firma J. M. de Muinck Keizer te Martenshoek.

De vorige week heeft zich in de fabriek dier firma weer een en ander voorgedaan, waaromtrent we 't noodzakelijk achten, iets te zeggen.

Een tiental werklieden hadden een zeker werk aangenomen. En dus moest ook de winst welke dit karwei opleverde, gelijkelijk door de betrokken werklieden gedeeld worden.

Niet alzoo echter deed de patroon.

Toen 't op geld uitbetalen aankwam, betaalde hij aan 6 personen ieder f 1.87; aan drie personen ieder f 1.25, terwijl een der werklieden zich met niets tevreden moest stellen.

Nietwaar, dat is nogal een zonderlinge handelwijze van dien patroon.

Hij kan 't echter doen, omdat hij drommels goed weet, dat z'n werklieden, nu ja, wel eens pruttelen, doch niet in daadwerkelijk verzet komen. Was 't anders, hadden de hier bedoelde werklieden wat meer gevoel van eigenwaarde, de patroon zou 't wel nalaten, dergelijke kunstjes uit te halen.

Geloof je 't ook niet, arbeiders?

* *

De openbare vergadering, jl. Zondagnamiddag gehouden in 't café Wiardi te Foxham, was slechts matig bezocht.

G. Rijnders behandelde in deze vergadering het onderwerp: „Het anarchisme en wat er van gezegd wordt."

Met aandacht luisterden de aanwezigen naar de bevattelijke rede van den spreker.

Zooals gezegd, de opkomst op deze vergadering was niet schitterend te noemen.

't Wil in die buurt nog niet te best vlotten met onze beweging. De arbeiders daar schenken nog. veel te veel aandacht aan den borrel en laten zich nog maar al te veel om den tuin leiden door dominé en pastoor.

Volhouden echter en ook in deze buurt zal langzamerhand de duisternis wijken voor het heldermakende licht van het anarchisme.

WINSCHOTEN. Re . . . vo . .. lu ... tie !! Zoo kraaide de haan in mijn buurmans kippenhok, bij het krieken van den dag. Bij onderzoek bleek alras, dat hij de waarheid had verkondigd. In de standenschoolkippenhok had een parvenu-mensch (aandeelhouder van liet standenschoolkapitaal met progessieve schoolgeldheffing) een vijfhonderdguldensbom geworpen, terwijl een viertal beunhazen, te dom om voor orgeldraaier te spelen, ieder een paar bommen van honderd gulden hadden geworpen. Bij nader onderzoek ontdekte ik op het dak van de woning van den voorzitter van de standenschool, de heer v. O., een treurwilg, waarin ruim 40 eksters van allerlei kleur zaten te plukharen en luid-droevig schetterden : „Lot is dood", „Lot is dood".

Bij eenig nadenken herinnerde ik mij, dat diezelfde eksters, ik bedoel hiermede hen die hun medemenschen (de arbeiders) beschouwen als schuim, onder elkander luid schetterden, hunne kinderen op te voeden tot vuurtorens, om later hun licht over het geheele rnenschdom te laten schijnen. En nu ... nu zijn ze gedwongen door die bommenwerperij, dat hunne kinderen op de schoolbanken moeten blijven plaats nemen. Daarover mogen wij misdeelden ons verheugen, en over hun onmacht in dezen. Waar wij ook mogen zijn of komen, wij dienen hen te miskennen, verachten, te schuwen dat addergebroed, dat den arbeider dagelijks berooft en uitzuigt. Laten wij ons nauwer aaneensluiten, om die fladders hunne macht, waarover zij thans beschikken, te ontnemen. En dat kan, wanneer gij allen begrijpt, dat gij ook recht op leven en genot hebt, zooals dat een mensch waardig is .

Maar 'k dwaal af; 'k wil u nog iets vertellen over de verwoesting, zooals ik van terzijde hoorde, die enkele aandeelhouders van 't doodgeboren standenschool in hun woede hebben bedreven. De voorzitter heeft door de vele aanvallen van nachtmerrie zijne patiënten voor gekken uitgemaakt; de voorzitster, men had ook vrouwen onder de 50 aandeelhouders, sloeg zoo hevig op de

piano, dat de splinters tegen het plafond vlogen ; de secretaris had de stuiptrekkingen zoo erg, dat hij van oordeel was, dat ons dierbaar (?) vaderland niet grooter was dan een speldeknop en verscheurde al de door öem vervaardigde teekeningen; de vicesecretaris vergat zijn Engelsche thema's en gaf les in koeterwaals, terwijl de penningmeester in zijne verbolgenheid alle verfkwasten, spiegelglas en petroleumvaten op de straat gooide en met een zeer langmeesmuilend gezicht tegen den muur liep.

'k Zou u nog meer staaltjes kunnen opgeven, maar 'k ben verheugd, dat de kinderen van die aandeelhouders van de standenschool gedoemd zijn naast de kinderen van de miskende arbeiders op de schoolbanken hunne plaatsen moeten behouden. Dat stemt mij tot groote blijdschap.

Over deze zaak later meer.

* *

*

De secretaris Kolthek van het N. A. S., zal op Zaterdag 17 Dec. voor de leden van het ziekenfonds en werklieden-vereeniging een spreekbeurt vervullen, 't Zal mij verwonderen, of hij gehoor zal krijgen, daar de leden over het algemeen geen gevoel voor dergelijke spreekbeurten bezitten. Het onderwerp dat K. zal behandelen is: „De vakorganisatie in het algemeen".

* *

*

Indien er onder de lezers zijn, die belang stellen in het bezit te komen van de Socialistische Almanak, waarin ditmaal zeer veel leerzaams voorkomt, dan kunnen zij die verkrijgen bij de kolporteurs van De Arbeider.

Hinderk Dwarsoverdeweo.

NOORDBROEK. Reeds eenige malen had hier vanwege de Vrije Soc. Vereen, te Hoogezand-Sappemeer eene openbare vergadering plaats gehad, welke telkens zeer slecht bezocht was. Dat stemt je natuurlijk alles behalve prettig. Evenwel de moed werd niet opgegeven en toen voor een aantal weken wederom de colportage met dit blad een aanvang nam, werd ook Noordbroek door de colporteurs des Zaterdagsavonds met een bezoek vereerd. De verkoop ging in ons plaatsje tamelijk goed en dus bewees dit, dat er nog wel belangstelling aanwezig was voor onzen strijd.

Over eenige weken nu werd besloten nog eens een openbare vergadering te dezer plaatse te beleggen.

Deze vergadering heeft j.1. Zaterdagavond plaats gehad. Door een gedeelte van het Mannenkoor „Naar de Vrijheid" was toegezegd op deze vergadering ter afwisseling eenige liederen te zingen. Zoo waren dan 'n twintigtal Sappemeersters aanwezig, terwijl ook 'n 50-tal arbeiders uit deze plaats op de zaal van Sijpkens waren bijeengekomen, om te luisteren naar de rede van Rijnders, die als onderwerp besprak de vraag: „Waarom hebben de boeren meer dan de arbeiders?" De opkomst was dus flink te noemen.

Op onderhoudende wijze zette Rijnders z'ri onderwerp uiteen, de aanwezigen opwekkende tot energieken strijd tegen het kapitalisme.

Tusschenbeiden lieten de zangers hunne strijdliederen door de zaal weerklinken.

't Was dan ook niet vroeg meer, toen een onzer kameraden met een opwekkend woord de vergadering sloot.

We kunnen dus met een zekere voldoening op deze vergadering terugzien. Hopen we, dat mede van deze vergadering het gevolg zal zijn, dat ook een deel der Noordbroekster arbeiders met ons den strijd aanvaardt voor een mooiere menschelijker samenleving.

Mede-lotgenooten van Noordbroek, stelt u door lezing van onze lectuur op de hoogte van den door ons gevoerd wordenden strijd. Abonneert u op dit blad en wanneer ge tot de conclusie zijt gekomen, dat onze strijd noodzakelijk en goed is, talmt dan niet meer, doch strijdt mee!

St . . . Sst . . . Sstt! . . . Het Nieuwsbl. v. h. Noorden is bezig den Nederlandschen leeuw, den gevreesde in den loop der eeuwen, een por te geven. Wel drommel, wat onvoorzichtig ! Stel je voor dat 't dier weer wakker werd, zijn manen schudde, z'n klauwen strekte .... Wat zou schokken de wereld op haar grondvesten ! Wat zou het evenwicht van 't Europeesch concert spoedig verbroken zijn ! Goed, dat 't gebeurde in ons van god en menschen vergeten noorden. Anders . . . Duitschland zou van schrik zijn „Wacht am Rhein" verleerd hebben, en Engeland zijn „Save the queen".

Wat er dan aan de hand is ? . . -

Stel je voor lezers. Daar ligt de ... . Dollart, de Dollart met haar onverdeelde wateren. Er is geen juiste grens tusschen Duitschland en Nederland. Men weet niet,

Sluiten