is toegevoegd aan je favorieten.

De wachter; socialistisch weekblad voor Groningen en Noordelijk Drenthe, jrg 2, 1894, no 67, 26-05-1894

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

In Vogelvlucht.

Het werkloozenleger in de Vereen. Staten schijnt voor een deel toch nog altijd in beweging te zijn naar Washington. De Freiheit, het anarchistisch blad van John Most, verklaart, dat er geen sprake van is, dat die werkloozen het uitvaagsel zijn en slechts bestaan nit vagebonden, zooals de bladen meldden. Het zijn, volgens dat blad, ernstige lieden, die weten wat ze willen. De kapitaalbladen liegen maar voort, overal en altijd!

De nieuwe premier in Engeland, Rosebery, schijnt het met het parlement niet erg te kunnen vinden. Een regeeringsbudget werd althans met kleine meerderheid aangenomen en daaruit putten de bladen de meening, dat hij tamelijk zwak staat.

Door een der rechtbanken was een veronrdeelend vonnis en een sterk afkeurende kritiek uitgesproken over de zwendelarijen van een handelsonderneming, waarvan toevallig een der direkteuren — minister van koophandel was! Deze laatste moet juist waken tegen zwendelarijen en alhoewel de rechtbank heel vriendelijk uitmaakte, dat de zwendelarij afgescheiden inoest worden gehouden van de personen der direktie, moest de minister wel als zoodanig aftreden. Mundella, zoo heet de vent, zwichtte voor de publieke opinie en liet zijn ministerbaantje in den steek. Dat is in elk geval nog beter, dan de handelwijze van zekeren kommissaris der koningin in Holland, die maar stilletjes aanblijft. Maar Holland is ook Engeland niet!

Frankrijk zwoegt nog maar steeds over de dynamietkwetsie, zou men kunnen zeggen. Men had naar aanleiding van den laatsten aanslag in de Avenue Kléber zekeren Tournernire gearresteerd. Deze echter kon zijn alibi bewijzen, d. w. z. aantoonen, dat hij op het uur van den aanslag ergens elders was en kan dus niet meer beschuldigd worden. Toch houdt men hem maar vast, alleen omdat h:j een vreemd soort spijkers in huis had, die ook in Vaillant's en Henry's bommen zaten. Nu zal hij gestraft worden voor deelneming aan een vereeniging van misdadigers!

Geen wonder, dat men de anarchisten zóó geen baas wordt. Men vond meteen dan ook alweer een geheime bergplaats van dynamietpatronen onder of in de nabijheid van een brug. De patronen schijnen van dezelfde soort en uit de zelfde fabriek afkomstig te zijn, als die van Ravachol indertijd. Natuurlijk maakt men zich nu weer erg bezorgd en begrijpt, dat er meer zulke bergplaatsen kunnen zijn. De algemeene veiligheid laat zoo veel te wenschen over, doch wordt ook niet goed, voor aan allen brood en vrijheid is verzekerd.

In België is men eveneens zeer bevreesd geworden voor dynamiet, vooral na den aanslag te Luik en een nieuw anarchistisch manifest, waarin met nieuwe aanslagen wordt gedreigd. Zelfs den socialisten i3 de vrees om het hart geslagen en de luiksche socialisten richtten een schrijven tot andere partijen (liberalen en katholieken) om maatregelen te nemen in het belang van „wettelijkheid en orde." Wij vinden, dat de sociaal-deinokraten zich daarover niet warm behoeven te maken en in elk geval is het laf, tegen medearbeiders, hulp te zoeken bij de bourgeoispartijen, De anarchisten mogen zelfs het volkshuis niet bezoeken! De vrees, om voor dynamieteurs te worden aangezien, heelt daar de menschen wel wat erg doen afdwalen ! In den Senaat is reeds gesproken over strenge maatregelen tegen de anarchisten en over uitbreiding van het politiewezen. Dat is in den regel het eerste gevolg ! 6

In Oostenrijk handelt men schandelijk barbaarsch jegens de arbeiders. Heeft men daar op 1 Mei een allerafschuwelijkste slachtpartij aangericht, waarbij handen werden afgekapt, later weer heeft men — en wel te Poolsch Troppau —- een bloedbad aangericht onder werkstakers. Een 10-tal gendarmen schoot op een menigte stakende mijnwerkers met het gevolg, dat 22 man op de plaats liggen bleven, waarvan er 9 onmiddellijk dood waren. Meerdere troepen zijn nu gezonden, zoodat er weldra 3 bataljons zullen zijn, te midden van nu 13,000 stakers. De eischen der arbeiders zijn slechts deze: de 8-urige werkdag en 20% loonsverhooging. En daarvoor wordt bloed vergoten!

Itnitschland herbergt in Berlijn een inijnwerkerskongres, waarop een miljoen honderden-zeventig duizend arbeiders vertegenwoordigd zijn. "Voorwaar een respektabel cijfer! De 86 afgevaardigden en daarmee het kongres zijn niet socialistisch, willen althans officiëel dat niet heeten en dat is lang niet verkeerd. Willen de vakvereenigen sterk zijn, dan moeten ze, ter direkte lotsverbetering en zoolang ze niet in politiek doen, algemeen zijn, want anders liggen ze weer onderling over hoop en spelen daardoor in de kaart van de patroons, welken ze verbeteringen moeten en slechts kunnen afdwingen door eendracht.

In Berlijn beginnen de groote bierbrouwerijen een beweging tegen de arbeiders. 500 werklieden zijn reeds ontslagen. We komen daarop wel terug.

De Kamers zijn in STedLerlandL weer geopend. Woensdag had de „plechtigheid" plaats en werd met veel vertoon door jhr. Roëll de openingsrede uitgesproken. Daarin wordt gezegd, dat bij de bepaling der taak, die het nieuw opgetreden bewind zal hebben te vervullen, regeling van het kiesrecht op den voorgrond staat en dat die regeling, wil zij aan rechtmatige wenschen voldoen, op breeden grondslag zal moeten worden gebouwd en naar het oordeel der regeering voor de Tweede Kamer der ^taten-Generaal, de Provinciale Staten en de Gemeenteraden gelijktijdig behoort te geschieden.

Het schijnt dus, dat het kiesrechtsvraagstuk aangepakt zal worden. Dit is een meevaller, want de heeren ministers staan bekend voor langwijlige snuiters.

De korrespondent van de N. Gr. Ct., die echter dikwijls maar wat kletst, zegt van het stelletje:

„Voor overijling heeft men bij 't nieuwe ministerie absoluut niet te vreezen. De heer Roëll is een zeer bezadigd, kalm man; de keer van der Kaay de verpersoonlijkste bedaardheid, de heer Sprenger van Eijk is door niets zoo bekend als door zijn lengte van stof en langdradigheid van betoogtrant; de heer van der Sleijden heeft als lid der Tweede Kamer de herinnering nagelaten aan menig eindeloos 1 uitgeplozen vertoog, voor de meesten zijner hoorders onbegrijpelijk van diepzinnig tech- ) nische waarde; de heer van Houten is de meest 1 onuitputtelijke politicus in woord en schrift. i Men mag dus veilig aannemen, dat het minis- < tcrie als geheel vrij zwaar op de hand zal < wezen en tamelijk veel zal onderzoeken en ( praten alvorens tot daden te komen," | 1

ïsaar deze rebels p-ennvilAplrl val+ <ina da

verzekering in de troonrede mee. Jammer maar, dat de kieswet zelf weer een vreeselijk knoeiwerk belooft te worden. Maar — de heeren hebben ook geen belang bij de rechten

ugö

ui- Kroniek en Kritiek.

If De Protestmeeth,y te Assen. — Be-

< gunstige! door goed weder, werd in den tuin van Br» -Tivoli" te Assen, maandagmiddag een ry, protestmeeting^gehouden tegen de overwinning m- der konservatieven in zake de kieswet. De al- meeting was, zooals men weet, uitgeschreven en door de Burgerlciesvereeniging aldaar. Vier spreilij kers traden op en wel Stuvel (het raadslid), tevens voorzitter der vereeniging, J. Beekman, ir- sekretaris der anti-revolutionaire kiesvereeniek ging, J. Draad en Douwe de Fries, en Stuvel verdedigde het algemeen of uitgebreid er I kiesrecht uit een oogpunt van rechtvaardigheid s! en billijkheid .en betoogde, dat elk het best e- zelf zijn zaken kan behartigen. Onder de n- I leuze „Eendracht maakt macht" moest men ■i- steeds op de verovering van het stemrecht aansn dringen. Beekman meende vooral op den vooro- grond te moeten plaatsen, dat hij erg op de t, revolutionaire socialisten gebeten is. Die „bejn ruchte zwolsche motie" zat hem geducht in .k de maag.

s- Met „onwettige" middelen zijn doel bereiken? I, Brr! En — B. is zeker lezer van de Volhsct. is van App. — de revolutionairen hadden niet het recht, tegen de verwerping door de kon>r servatieven te protesteeren. Wat kool toch! 1. I ^0Ht'en z®ggen! dat juist de voorstanders ^ I van het gebruik van desnoods onwettelijke middelen het recht hadden teg'en de wandaad der n konservatieven te protesteeren, daar dezen zich boven de onrechtvaardige wetten plaatsen, terwjjI iemand, die door dik en dun de bestaande wetgeving wil eerbiedigen, erkennen moet, dat j de konservatieven toch in elk geval den weg e der wet bewandelden en heel wettelijk de boel , bedrogen. De konservatieven bleven wel wety telijk, maar niet wettig. Iemand, die zich » stelt op het standpunt van de wet, kan eigen'j üjk dus dat protest wel bij zich houden. Maar . we willen aannemen, dat deze onzinnige en ' door niets op deze meeting gemotiveerde ontj I boezeming slechts een aanloop was, om eens j. des te flinker tegen de regeerende aristokratie. 3 uit. te pakken. De spreker zei toch 0. a. T k Men heeft ons geleerd, dat de eene mensch precies zoo goed is als de ander, alsook, dat ' de minderheid in het cijfer zich aan de meer■ derheid moet onderwerpen. Zijn wij, de lagere, , de lijdende klasse der maatschappij, dan niet I de meerderheid, de alles overstelpende massa? Mag _ de aristokratie van het laagste kaliber, l dat is de aristokratie van het geld, ons den voet op den nek zetten? Geef ons stem in het kapittel, die ons toekomt, wij zullen naar het stelsel, dat de wet is de uitdrukking van den volkswil, u overstemmen en leveren een geheel andere sociale huishouding, die aan het privilege den doodsteek toebrengt.

Toch wilde spr. nog weer het huismanskiesrecht, d. i. voor gezinshoofden en in het algeI meen wilde hij het geven aan degenen, „die wat gezag uitoefenen." Wat beteeekent dat wel? Moet men juist gezag uitoefenen om te mogen kiezen. Hij eindigt met het derde koeplet van het Nederlandsche Volkslied!!

Daarna sprak Draad. Hij hechtte minder aan den wettelijken weg. Slechts als de wet niet voor verbeterig vatbaar is, mag men er zich toe bepalen. Maar onze wetten zijn niet I onverbeterlijk. De zwolsche motie had de Soc. Dem. partij, kwaad gedaan, zei hij. (Waar hem dat in zit, weten wij niet. Het kan nog I komen door boete oplegging en kerkerstraf; I maar de partij is er anders wel om gegroeid! Wellicht bleven wat vreesachtige burgertjes weg, maar dit is nu toch geen onoverkomelijke ramp, dunkt ons!) Voorts vroeg spr. a. Wie willen de revolutie? b. Wie willen haar voorkomen? c. Wie willen haar niet, doch bevorderen haar het meest ? De eersten zijn de revolutionaire socialisten. De tweeden Draad en anderen, die hervorming willen najagen, om daarmee de revolutie te bezweren (wat natuurlijk niet lukken zal, omdat men met hervorming den grondslag der maatschappij niet aantast), en de derden, de konservatieven bevorderen de revolutie, door alle hervormingen tegen te gaan. De bewering van Meijier, dat een achterhuis ^ gelijk is aan een voorhuis, gaf spr. aanleiding, om te veronderstellen, dat de bovenvoorkamer van dat heer (zijn hersenkas) net is gemeubeleerd als het achterkwartier van een gewoon menscli. Eoei Draad, en dat aan t adres van een ex-dominee en ex-kamerlid! Hij besloot met een gedicht.

I ,.®e ,iaatste spreker was „Douwe de Fries", die kiesrechtuitbreiding niet genoeg achtte maar er toch voorstander van was. Hij spoorde aan, om zich te scharen onder de roode vaan. 5e ■?'" ^s?er van diens rede niet veel.

Durfde dit blad dit niet aan?

In het debat bleek het, in welk zonderling gezelschap de socialist was verzeild geraakt. Mallon uit Gouda trad in diskussie tegen den eersten spreker en deed zich kennen als socialist. Spoedig moest hij zwijgen op gezag van den voorzitter. De heeren wilden in dien fraaien tuin die onfatsoenlijke taal niet hooI ren. Stuvel Z3i, dat M. nog jong was en later I bemerken zou, dat de boom niet in eens valt. Later kwam Mallon weer aan het woord, doch werd weer, onder protest van de Fries, tot de orde geroepen. Dat was erg demokratisch! Ons I kompliment aan die radikale bestuurders! Mallon had toch nog gelegenheid te zeggen, dat wanneer men langs geleidelijken weg niet tot I verbetering kon komen, dit maar langs gewelddadigen weg moest geschieden.

Wolthekker kwam tegen het kiesrecht voor gezinshoofden op van Beekman. Berends vroeg wat wel „wettige" middelen waren. Als wij getrapt worden, zei hij, moeten wij ons verdedigen. Beekman antwoordde hem, dat het hem

verwonderde, dat Berends, als „gevoels-socialist" zoo weinig gevoel had voor den wettigen weg. Mallon te beantwoorden, was Beekman te min! Zoo gaat het bij voorname lui! Kalsbeek debatteerde met „Douwe de Fries" en had liever, dat de arbeiders zich in plaats van onder de roode vlag, onder de banier van Patrimonium stelden. De spreker bleef echter bij de voorkèur aan de roode vaan.

Ten slotte werd, nog onder protest van Boersma, die haar zoo niet begrepen achtte de volgende motie aangenomen: „De openbare vergadering, gehouden op den 2den Pinksterdag 1894 in den tuin van het café „Tivoli"te Assen, gehoord de verschillende sprekers, spreekt haar teleurstelling uit over den uitslag van de laatst gehouden stemmingen voor het lidmaatschap der Tweede Kamer, en overtuigd dat uitbreiding van kiesbevoegdheid, zoover de grondwet toelaat, is a. het toekennen van , een rechtmatigen volkseisch, b. een waarborg i I voor den socialen vrede, c. een eerste stap op i

den weg ter verbetering onzer sociale wetgeving, d. een allereerste plicht van het tegenwoordige ministerie en van de volksvertegenwoordigers, die bij de laatste verkiezingen geroepen zijn geworden, om de belangen van het geheele Nederlandsche volk te behartigen, besluit van een en ander te doen blijken en draagt het bestuur der Burgerkiesvereeniging op, deze motie ter kennis te brengen van H. M. de koningin-weduwe, regentes, van het nieuwe ministerie en van de Tweede Kamer der StatenGeneraal."

De sociale kwestie in Drenthe. — De

afgevaardigde voor Bafloo op het kongres van Patrimonium, van der Moolen, heeft daar het lot van de friesche arbeiders vergeleken met dat van drenthsche arbeiders en bij die gelegenheid gezegd: „Het lot der boerenarbeiders in Drenthe is veel beter, omdat zij bij hun hut een stukje grond hebben. Daar bestaat de sociale kwestie niet." Aldus het verslag in de Amsterdammer.

Het lot der drenthsche boerenarbeiders moet dus wel rooskleurig wezen, zou men zoo zeggen. Het is om te watertanden! Maar die geloof slaat aan deze bewering, komt bedrogen uit en een geringe kennis moet men hebben, van drenthsche toestanden, om te durven zeggen, dat daar geen armoede bestaat. Men vragé het de boertjes in Drenthe maar eens, wat ze te doen hebben om te kunnen leven. We hoorden nog onlangs een paar mannen uit Peize, die ook een lapje grond hebben — en toch een armoedig leven hebben. Of kan men van grond alleen leven? Moet daar niet van alles bijkomen, zoodat men geld noodig heeft? Of kan van der Moolen leven van aardappels en knollen alleen? I11 Peize bijvoorbeeld verdient men gemiddeld nog geen f120 'sjaars. Enkele weken hebben daar de arbeiders werk, waarin ze wat verdienen. Dan moeten ze van dat zuur, vaak op verren afstand, verdiende geld een heel jaar de bakker, de kruidenier enz. betalen. En zelfs dat kunnen ze vaak niet, want dikwijls is de verdienste voor een groot deel verschuld en moet zij tot afbetaling dienen.

Men verhongert wellicht in Drenthe niet zoo licht, maar het eten is er hoogstens ruw voeder en kleeding kan men haast niet bekomen. Waaide menschen in den winter het benoodigde vandaan halen is vaak een raadsel. Wanneer men*, ze vraagt, dan weten ze 't zelf niet. De meesten gaan dan de bosschen in om daar wat bezemrijs of stokken weg te halen, op gevaar of van verbaliseerd en gestraft te worden. Het leven van den drenthschen arbeider is zoo armoedig mogelijk.

Laat dus meneer van der Moolen later wat voorzichtiger wezen, voor hij den onzin verkoopt, dat in Drenthe de sociale kwestie niet bestaat. En anders informeere hij maar eerst eens bij de arbeiders.

Het nieuwe ministerie. — De Vrijheid maakt uit de namen van het nieuwe ministerie

Wellicht gaan er dan meer van zijn geestvexwanten en ook wat dominees in Drenthe boerenarbeiders wonen en laten ze hunne K®' deren, in plaats van predikant, ook boerenknecfl worden. Dat zou wel een opschooning wez®" op het domperige hoogeland!

Hoe durft iemand het wel te zeggen op e® kongres van een Werkliedenverbond, dat ktfj deren beneden 14 jaar reeds moeten werken^ Dat is de humaniteit een slag in het aange' zicht geven. ,

Laat hij die leer overigens m^ir onder d rijken prediken, want dat zijn de echte »»ul' buizen."

Alweer om centen. — De kommissie vo°r de viering van de Reduktie van Groning^ (d. i. de teruggave aan de Unie van Utrectt van die stad, doordat Prins Maurits haar vej overde) heeft weer een beroep gedaan op <} beurzen der burgerij. Als de heeren een fee'ty® willen hebben, is dat altijd zoo wat het eerst®' „Zegenrijk" waren, volgens de heeren, de gevolgen dier Reduktie. Van dat oogenblik zoo zeggen zij, nam de door een langdurig® oorlogstoestand geknakte welvaart der sta" Groningen, zoowei als die van hare omgeving' met welke de hare zoo nauw samenhangt,2®® snel toe; de stad breidde zich binnen korte^ tijd aanzienlijk uit; de Veenkoloniën werden gesticht, de Dollardlanden ingepolderd; ® stichting der liooge school hing met het fees der verovering ten nauwste samen; scheepva»r_ en landbouw, handel en nijverheid, alles verhief zich tot ongekenden bloei.

Nu weten wij goeden raad.

Aangenomen, dat de bloei van Groning®* door dit heugelijke feit, groot werd. hebben dan echter van 'dien bloei het meeS' geprofiteerd ? De arbeiders, die nu aangezo"" worden, om de lol mee op te sieren?

! want die kennen geen bloei. De burgei'S_ Och kom, die kan ook niet bestaan! De bW gerij, vooral de kleine, gaat langzaam,

zeker naar den kelder. Die bloeit dus eve"' min en kan geen geld missen voor opto®". ten. Alleen de rijken verheugen zich in bloei, in blakenden welstand. Die baden zich >° weelde en kunnen dus ook het meeste miss®"Laten de kapitalisten het dan alleen betalenLaten de heeren die lijsten om geld dan slee»'® bij de rijken laten cirkuleeren, want dan wet®" ze zeker, dat het geld van menschen die het hebben. Over het programma van optocht spreken wij nog wel eens weer.

Een openbaar debat.' — Douwe <!e Fries noodigde maandag op de meeting J,j Tivoli Verkruissen, die zich ook nog in lie debat mengde, uit tot een openbaar debat De heer Verkruissen heeft daarop nog uie_ geantwoord; doch deze zal toch zeker de g®' legenheid niet laten voorbijgaan, om zijn ant* revolutionaire ideeën aan de socialistische toetsen? Komaan, in een openbaar debat 1 het beter de gelegenheid dat te doen, dan >" een protestmeeting voor de kiesrechtsza»" daar deze door de aanvallen der anti-revojÜ tionairen op de soc.-demokraten nu tamelr mislukt is.

Zuiverheid liefst. — Draad, sekreta''1' van „Werkmanslust" verklaarde maandag, ^ hij ook was parlementair socialist. Nu houdel wij van zuiverheid en hebben een hekel woordenschermerij. Draad zou wel doen, ni® eens uitdrukkelijk te verklaren of hij socia»1' demekraat is, d. w. z. of hij het privaat-bez1 wil afschaffen, ja of neen, want op dat laatst® komt het aan. Wil D. niets meer dan doj> „wettelijke verbetering" den toestand des v0'?•, dragelijker maken, dan is hij eenvoudig ra kaal. En laat hy zich dan ook zoo noeine®' Wij zijn niet gesteld op een groot aantal g^eSt' verwanten, die eigenlijk niet bij ons hoore®1 en daar een parlementair socialist in ruiwelj zin tot onze geestverwanten kan gereken worden, ook al is hij tegen revolutie, liadd® wij gaarne een nadere verklaring.

Meeting te Zicaagwesteinde. — Uit

dorp schrijft men ons: Op Pinkstermaand^ werd alhier een meeting gehouden in de oP® lucht, waarop als sprekers optraden W. Gie^®" van Leeuwarden, E. Bouma van Franekei' ®_

ueu vuigenue lijstje:

Mr. W. VAN DEB liAAY.

Jhr. J. ROËIiL.

H. M. VAN DER WIJCK.

Mr. S. VAN HOU T EN.

VAN DER SLEIJDEN.

Luit.-gen. SCHNJEIDER.

Mr. J. P. SP ENGER VAN EIJK.

BERG S MA.

R. v. A. maakt het aldus VAN DEB, KAAY.

SPRE KT GER VAN EYK.

R O ËLL.

VAN HOUT E N.

SCHNE I DER.

B E RGSMA.

VAN DEK WIJCK.

VAN DER IS LEIJDEN.

Men kan er ook van maken:

VAN DER SLEIJDEN.

S C HNEIDER.

VAN HOUTEN.

VAN DER KAAY.

ROE r L.

BERGS M A.

VAN DER WIJCK.

SPRENGER VA W EYK.

. Dat dit alles in hunne namen te lezen staat is geen wonder, daar ze allen op één na, ridder van de Ned. Leeuw zijn.

Het zijn dus „nobele lui!"

Ons dierbaar Vaderland. — Dr. Vitus Bruinsma deelt in het Meinummer van de Vragen des Tijds de uitkomsten mede van een door hem ingesteld onderzoek naar de oorzaken van de vermindering der Bevolking in Friesland. Dit onderzoek leidde hem tot de volgende konklusies: j

10. De bevolking van Friesland neemt sedert 18,9 buitengewoon langzaam toe, langzamer dan met die van eenige andere provinciën van Nederland het geval is. Sedert 1887 is zelfs een vermindering van de bevolking van Friesland op te merken.

20. Deze langzame toeneming of vermindering der bevolking is vooral waar te nemen in de gemeenten den vruchtbaarsten bodem, de kleistreken in het Noorden; minder in het midden en het Westen der provincie en het minst op de zand- en veengronden in het Oosten en Zuiden.

80. Het verschijnsel wordt gedeeltelijk veroorzaakt, doordat in Friesland naar verhouding minder geboorten plaats hebben dan in het rijk in het algemeen. Evenwel dat deze geringere sterfte ongeveer tegen de mindere geboorte opweegt.

40. De hoofdoorzaak is het vertrek uit de provincie en wel voor een deel het vertrek naar andere deelen van het rijk, doch ook voor een groot deel landverhuizing, in het bijzonder naar Noord-Amerika. Op de vruchtbaarste grond moeten de menschen dus weg en in de vreemde hun troost zoeken. En dan zijn er nog ellendigen, die beweren, dat we niet in een gelukkig land wonen. Ondankbare menschen toch!

Een mooi heer. — Dezelfde heer van der Moolen van Bafloo, reeds boven besproken, zei op hetzeltde kongres van Patrimonium., dat de wet op den kinderarbeid, waarbij de jongens

beneden 16 jaar tot 7 uur vrij zijn, vooral in de groote steden verkeerd werkt, daar zij alsdan op straat loopen. Hij waarschuwde daar te°*en het buitensluiten van kinderen beneden veertien jaren uit het kontrakt voor den arbeid. Kinderen moeten vroeg leeren werken, willen zij geen . „luibuizen worden, zoo sprak de man.

Wij stellen hem voor, dat hij zich gaat vestigen in Drenthe en dat hij — wanneer hij kinderen heeft zijn jongens daar eens laat arbeiden op het land. Als het in Drenthe zóó prachtig is en de kinderen, om geen „luibuizen" te worden, reeds vroeg, vóór den 14-jarigen leeftijd moeten arbeiden, doet hij goed zelf eens de proef van zijn leerstellingen te nemen.

Tilllt.lPS van QannatviAm. _n~„ T

, VY CilVÜ ülitJll 11UU 'uv j.

listische gevoelens flink uiteenzetten. Op be land waren bijna 400 betalende toehoorde^ terwijl nog wel 4 a 5 honderd op een lau" stonden en lagen, die niet konden of wild0" bijdragen in de entreeprijs. Toen hun v®1^ gunning werd gegeven, gratis op het meeting' terrein te gaan, stroomden ze er op en vlog® _ naar de tribune. Buiten de gewone toeho"1" ders waren er nog, aan niet-betalende, 8 „°V debewaarders" te paard, 3 veldwachters ea j burgemeester. Alles liep in de beste orde »•'

Een werkezel. — De smidsbaas Ilomv^ verzekerde maandag in den trein van Zwo'' naar hier, sprekende over de eischen der we lieden inzake den 8-urigen werkdag, dat M geregeld en gaarne 15 uren per dag werkt ' Dat moet dus wel een werkezel wezen! ilaf of hij zelf werkt is de vraag, want wij vreez® ' dat hij heeft bedoeld: laten werken. Maai' als hij dan geen wetkezel is en de knechte_ voor zich laat arbeiden, bleeft toch in elk ge{ val de ezel over. Een mensch moet toch wezen!

/ ervolrjingen. — Kamstra, de

redakte»1'

van De Zwoeger, een soc. dem. blad in Friesla® ' is door zijn patroons, een paar tabaksfabrika® ten te Sneek, ontslagen. Het heet, oin«f. hij het te druk heeft met andere zaken; d° de waarheid is, dat men geen socialisten dat gehalte in het werk wil hebben. Zoo B handelt men ons!

Op straat. — In het dorpje Niezijl,

perig door jenever en kerkdienst, is de vol week een arbeider met zijn gezin op gezet. Ze moesten zich daar maar zi®11 redden. In dat gezin is een dochtei? onl»u®p bevallen en deze moest ook maar de straat 5 met haar kindje, 'tls alsof het hoiideö. ( katten zijn, en zelfs die zou men dat öl durven doen. Is het niet treurig? \

Ja, maar de machthebbers schrikken nei'g voor terug. Ze ontzien vrouw noch kind; 9 ziedaar de ziel van alles! Wat er vr«n ^ menschen dan komt, daar wordt mind-'-'1 gelet.

O, heerlijke geldmaatschappij!

Onder „fatsoenlijke" menschen* a

Maandagmiddag zat de student Kater, j,etI vanden. drop- en krentenhandelaar van denze'1 .j naam, in een koepé derde klasse van de t'^ die om halfzeven van Friesland komt. 1 ;f > de trein stilhield bij het station Zuidho 0 "ir men van daaruit een aantal menschen., sc. onder vele meetinggangers, op b- "lH' aan den weg staan. Dadelijk giut' .'e *