is toegevoegd aan je favorieten.

De werkman; bijdragen voor arbeid en kunst, jrg 5, 1873, no 24, 01-02-1873

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

\r. -24 VI.IF5JÏC JAARGANG 1873

Geen rechten zonder H |1 lg| i i| lil §§ ff p Jjf fep mU mÉ De vrijmaking van den

plichten, P É pIJ MÈ^È ||É W$L tllNfll ÈM p Ü^| arbeider behoort

geen plichten tonder i Éfjl „ lWr¥ pl 88 ff M drvk SS11 L*®A Mi w kem telvea toe.

~ ju JU fi ui lluiimi

Orgaan voor Arbeiders-Vereenïgingen

M v«fs £.^ jSartts^c 3

WB_V ƒ 0,04 te zenden aan den uitgever. aankondiging gedaan.

per week. J > Advertentiën in te zenden vóór Donderdag-

H drie maanden »>du —-©O— 'ddas 0 ure

"SSffirni per 'regd. ' ' " "'06 tmte—* 1 ®ri>T«t*rl ""oBgefi^We brieven worden gweigeri.

~ ~ ~~ „ (ri,„s BoomL'atristiaet 3; Arnhem, 3 Th. scheetejis, St Jaiwplaats, 4; Boüward, L. de jong; Brummen, E, J. Rkkvoort, Ambfchtotraat;

Ag-eilte» s 3; Gent, kab.EL oe Boos, St. AmanMraat, 88; Haarlem, P. J. nobels, Boekbandelasr Nieuwegraoht; '*»***-

brussel, V. F • » -■ Fr mond v ro'weak« ksteee■ Joure PH. V BEBBKDS; Leeuwarden, J. ( olebtjs, Terrein Wefkiranslust, firoBU ger straatweg N • 4b/35; Lui„> HeïK-

Z. O. BtaBeM.Bg«U0; w«., K J. VA* tóMOND T V NKKEl, RegoKeratraat; Rotter dar,, , P. G. Ph Jonkman, Lange P.nnekoetó.rnat bij de PrmernW,

S; w, WteSr-n 'de Tr eLaart ; w™», z. Baasbn*k, a. h. c,straat, a 617; W,„en, o. p. piket, banrt

C, nr. 9; Groningen, H. DIJKSTRA, Folkin.enstraat, G '282.

Afzonderlijke nommers van dit weekblad zijn te Amsterdam, verkrijgbaar aan de drukkerij, Rozenstraat 425, J. M. J. Desprez, Spuistraat hoek Lijnbaansteeg, en bij J. A. BiiiJËit, Baangracht bij de Laurierstraat, boven 163. In de overige 'plaatsen lij de Agenten, alwaar tevens gelegenheid bestaat tot inteekening.

Yoorde werkelooze typografen van Roeloffzen & Hübner is bij den uitgever van dit blad ontvangen :

Door tusschenkomst van O. te Schiedam, van eenige typografen f 1,10

Door tusschenkomst van J. Th. Scheepers te Arnhem ƒ 1,—

NOG EEN BRIEF UIT AMERIKA.

Chic ag o, 1 Januari 1873.

(Vervolg van nr. 23.)

Amerika is het Paradijs voor meisjes; zij kleeden zich als dames, en voor vreemden is hel dikwijls een vraagstuk, wie liet meest te zeggen heeft, de vrouw of de meid. De afstand tusscher vrouw en meid, zooals die in Holland bestaat kan men hier zelden vinden. In den regel is het werk voor meiden hier licht, zeer licht it verhouding met wat het in Holland is; zij heb ben hier weinig te doen, doch kooken en wasschoi behooren zij goed te verstaan. Evenwel is he voor hen die zulks niet verstaan nog niet moeilijt om een plaats tegen minder geld te bekomen want dienstmeisjes worden steeds in menigte ge vraagd. Meisjes, die liever tehuis zijn dan dienen kunnen op naaiwinkels gaan, doch het is nie voordeeliger als dienen. In het eerst krijgen z< niet meer als 3 dollars per week, op eigen kost maar klimmen vervolgens op tot 6 dollars. II ken er wel die 9 dollars per week hebben, doel dezen moeten ook eerst lang op den winkel zijn eer zij iets verdienen.

De huur der huizen was dit jaar door dei brand nog al hoog: meestal 8 of 9 dollars pe maand; er waren er wel die niet meer dan ( of 7 dollars betaalden, doch woonden daarvoo ook op verderen afstand. Het laat zich aanziei dat de huren wat zullen dalen, want zeer vel kleine huizen zijn in den loop des jaars gebouwd bovengenoemde huurprijzen van huizen zijn di voor de werkende klassen.

De prijzen der noodzakelijkste levensbehoefte zijn hier gemiddeld ook al niet hooger dan i Holland. Ik geef hier de prijzen van eenige de meestnoodzakelijke artikelen op, in amerikaansc gewicht en geld. Een dollar heeft 100 amerikaai sehe centen en een amerikaansch pond is iel lichter dan een oud pond in Holland (0.45 nee pond). Het geld hier in omloop is alles papierer

geld, en de papieren dollar heeft eene waarde van pl. m. f 2,25 Ned. Ct. Boter 25 cents, kaas 18, gebrande koffie 30, witte suiker 13, zout l'/j, Thee 80 en 100, tabak 40, vet 10 en 12, rundvleesch 6—10 (schapenvleesch wordt hier zoo weinig gegeten, dat mij de prijzen daarvan niet bekend zijn), varkensvleesch 8 en 9, zijspek (doch dat wordt hier weinig gegeten, zelfs bij Hollanders niet) 8 en 10, tarwemeel 5 cents het pond; melk kost 5 cents het quart (ruim een liollandsche kan), petroleum 8 cents het quart; aardappelen komen op 2'/« dollar het ned. mud.

Brandstoffen zijn hier niet zoo goedkoop als in Holland. Steenkolen kosten de ton (1800 ponden) van 8—10 dollars. Goedkoope kleedingstoffen, namelijk katoenen stoffen, zijn hier niet duurder als bij u; doch wollen stoffen, vooral fijne wollen goederen, vrij wat duurder. Ook zijn schoenen en laarzen hier niet zoo billijk in prijs; daagsche mannenschoenen 2 en 2' i dollars; laarzen van 3 tot 12 dollars.

De werkende klasse behoeft hier geen belasting te betalen, zoo zij geen vaste eigendom bezitten.

De taal is voor velen eene moeilijkheid, vooral voor oude menschen, welke haar in den regel slecht leeren. Jonge menschen leeren de taal schielijk, doch voor volwassenen is het aan te raden, om zich door middel van eene geschikte handleiding in de engelsche taal te oefenen, want hoe gebrekkig zij ook de taal door middel van een handboek mogen leeren, zij zullen ondervinden dat hetgeen zij in hun vaderland geleerd hebben, hun hier zeer te stade zal komen en hen verder op den weg brengt in het leeren van de taal des lands.

De tijd om naar Amerika te gaan is zekei • het best in het voorjaar, omdat dan de zomer in aantocht is en er voor de nieuwe aankomelingen gemakkelijker eene situatie gevonden kan worden. In den herfst of winter is het daarentegen nog al moeilijk om ergens geplaatst te worden omdat alles dan weer slapper wordt. Wij raden daarom ieder, die plan mocht hebben naar Amerika te gaan, sterk af om in 't najaar te vertrekken.

Hen die naar Amerika wenschen te gaan, om daar eene affaire te beginnen, hebben de meeste kans teleurstelling te zullen ondervinden; die hiei een zaak wensch't te beginnen, behoort er eerst een geruimen tijd vertoefd te hebben en eerst als tweede persoon te leeren hoe men dergelijke zaak drijft. In den regel vinden zij de meeste teleurstelling, die geen vak geleerd hebben, noot a geschikt ziju om te werken, doch hun vaderlanc u verlieten om met een weinig geld dat zij mee r brachten, in Amerika zaken te doen. Het is evei h moeilijk in dit land als in het vaderland oir L. zaken te beginnen, en er is hier vrij wat meei g kapitaal toe benoodigd dan daar. Hen bovena |, die een vak verstaan of werken kunnen, doch ii hun vaderland hun brood niet kunnen verdienen

raden wij zeer aan tot emigratie, en dezen vinden hoogst zeker een bestaan, zooals zij moeilijk in hun vaderland zouden gevonden hebben.

Eindelijk zal men wel eens willen weten of de Hollanders die hier zijn ook vooruitgang maken. Er zijn er zeker die dat doen, doch de groote massa niet veel. De spaarzaamheid, zooals zij die in hun vaderland gewend waren, wordt spoedig als een versleten kleed afgelegd. Langzamerhand volgen ze geheel den weg der Amerikanen: er wordt goed van gegeten en gedronken en men gaat naar de mode gekleed; in 't kort, er ivordt een goed leven van genomen. De meesten die overkomen hebben eerst goede plannen van spaarzaamheid, doch die plannen slijten meestal hard af.

Getrouwden komen in den regel even goed door den tijd als ongetrouwden, en als de vrouwen tijd en lust hebben er wat bij te verdienen, dan dikwijls beter. Behalve dat de jonge menschen veel kostgeld moeten betalen, geeft de verveling in de kosthuizen veel aanleiding om naar de bierhuizen te gaan, waarvan hier maar 2500 zijn. Gewoonlijk zijn vrijgezellen nog armer dan gehuwden; de laatsten hebben hun tehuis en dus minder aanleiding tot verkwisting dan de eersten.

Maar ik denk dit is genoeg om den toestand van Amerika te kunnen begrijpen. Zoo er mochten ziju die nog eenige meerdere informatiën wenschen te hebben, ik zal hen die gaarne willen geven. Mijn adres is: 319 West-Eriestreet, Chicago, Illinois. IJ S. Hemmo Heikema.

*

EENE ADVERTENTIE, DIE STOF TOT NADENKEN GEEFT.

In het Handelsblad van 21 Januari jl. werd mijne aandacht getrokken door eene advertentie

als volgt: . .

;/Voor vast werk wordt in eene iabrielt gevraagd: een jong mensch, sters van gestel en met de handkar kunnende omgaan, tegen een weekloon van 5 gulden, met uitzicht van eenige verhooging van loon als hij voldoet. Adres letter F. Ü. Bureau Handelsbl. Kijk, indien hierbij ook volstrekte eerlijkhei wordt vereischt, dan lieeft de inzender dezer ac vertentie stellig nooit rekening gehouden met zijne behoeften, of hij is misschien van de onderstelling uitgegaan, dat deze of gene voor iei hebberij dit werkje (?) — het rijden met de Iiand[ kar — voor hem of hen (zoo de fabriet eigen-

■ dom eener maatschappij is) zal verrichten, ol men i gelooft dat er zulk eene volstrekte werkeioosaai

t heerscht, of dat de werklteden het oude spreek;

■ woord: vbeter een half ei dan een leege c op,

I zoo volstrekt alles beheerschend, zoo gehee waar i achten, dat men als om strijd zich voor deze be-

II trekking zou aanbieden; — mocht onver o. p