Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

normen als bij verbetering der werkmethoden, in het kort ongeveer hetgeen later inde wetten op bedrijfsraden in Oostenrijk en Duitschland een wettelijk karakter gekregen heeft. Het derde verslag der ~Whytley”-commissie (17 October 1917) j verwijst de afsluiting van collectieve contracten naar decentrale en districtsraden met medewerking der vakorganisaties, terwijl de bedrijfsraden voor haar doorvoering overeenkomstig de eigenaardigheid van elk individueel bedrijf te zorgen hadden, echter daarbij niet tegen vakorganisaties misbruikt mogen worden. De voorgestelde nieuwe organisatie der economie maakte maar langzame vorderingen. Einde 1920 waren gelijkbevoegde, vaste inclustrieraden in takken , van industrie, met rond 4 millioen arbeiders geïnstalleerd; maar tot deze takken behooren noch de mijnbouw, noch de zwaarindustrie, evenmin de machinebouw en het verkeerswezen. In laatstgenoemde industrieën voelden de werkgeversbonden zich zóó sterk, dat zij meenden de ~Whytley”-raden te kunnen missen als kiespijn. Van begin af hebben zij tegenover deze een afwijzende houding ingenomen alle minnelijke vertoogen waren vruchteloos en hun houding is sindsdien niet gewijzigd. Waar het ~Whytley”-stelsel er op uit was om de macht der vakorganisaties te bevestigen, zijn er inde Vereenigde Staten in reuzenondernemingen niet zelden bedrijfsraden gesticht om de macht der vakorganisaties te Jbreken, hun arbeiders z.g. van den organisatiedwang te bevrijden en hun bovendien een recht van medezeggenschap in te ruimen. Inde meeste gevallen wel ook inde verwachting, dat de kosten der bedrijfsraden dooreen werken zonder schokken, tevens met verhoogde productiviteit, ten slotte toch ruimschoots vergoed worden. Het heropbouwcongres der Amerikaansche handelskamers te Atlantic City verklaarde in December 1919 een vertegenwoordiging der arbeiders inde bedrijven voor noodzakelijk om eendracht inde bedrijven te stichten, en in Juni stelde het 'Amerikaansche Vakverbond denzelfden eisch, hoewel om andere redenen. Eén in het voorjaar 1919 naar Engeland gezonden studiecommissie, het zeer gunstige verslag, over het „Whytley "-stelsel en de door president Wilson in 1920 bijeengeroepen induslrieele conferentie verlangden o. m. in hun verslag „de opwekking van het scheppende beland inde arbeiders door doeltreffende middelen’’. Sindsdien maakte de beweging vooruitgang. In 1919 bestonden in 160 ondernemingen bednjisraden van arbeiders, einde 1922 telde men er ai 725- In Frankrijk staat de kwestie minder gunstig. Het „Millerandsche" wetsontwerp over dwang-scheidsgerechten (1900), dat reeds de gedachte aan bedrijfsraden behelsde, leed schipbreuk on den tegenstand 'der arbeiders wegens het obligatorische (verplichtende) karakter van het ontwerp. De gedurende den oorlog inde bewapeningsindustrie ingevoerde bedrijfsgedelegeerden verdwenen weer bij het einde van den oorlog. Het, verlangen, der raetaalbewerbersbonden, om bedrijfsraden in te voeren, werd door de Werkgeverskamer voor Mijnbouw en Metaalindustrie als ingrijpen inde verantwoordelijkheid der ondernemers van de hand gewezen. Over Duitschland, Oostenrijk, Tschecho-Slowakije en Noorwegen zullen wij in het vervolg schrijven. Hierbij willen wij alleen opsommen de algemeene gegevens der enquête, in dezelfde landen besproken. De verkiezingen voor de bedrijfsraden zijn overal zonder ernstige storingen verloopen. De'ondernemers, welke aanvankelijk vijandig tegenover deze nieuwigheid stonden, hebben zich goed- of kwaadschiks daarmede vereenigd. De arbeiders beschouwen ze voor ’t grootste deel als een wel hervormingsbehoeftige maar ook als een voor ontwikkeling vatbare instelling, als een termijn van afbetaling op de economische controle der productie door de arbeiders. Een communistische en anarchistische minderheid maakt principèel nog oppositie en poogt de bedrijfsraden voor politieke oogmerken te misbruiken en tegen de vakbonden uitte spelen, echter zonder noemenswaardig succes. De vakorganisaties hebben wettelijk feitelijk een grooten j invloed op de bedrijfsraden en maken hem '

vooral bij loonkwesties en bij doorvoering van collectieve arbeidsovereenkomsten geldend. Buitendien bemoeien zich debedrijfsraden met de werkmethoden, de discipline,, in ’t bedrijf, de leeriingkwestie, de welvaartsinstellingen, de beschavingsorganiseering der arbeiders en het steunen der nijverheidsinspectie. Hun positie ten, opzichte van het probleem van aannemen en ontslaan der arbeiders behoeft nog hervorming. In Duitschland hebben de bedrijfsraden het recht om met de ondernemers over de gedragslijnen bij aanneming van werkkrachten te beraadslagen en bij geschillen het beslechtingscomité op te roepen. In Oostenrijk hebben zij uitdrukkelijk alleen het recht van verzet bij ontslag en dan ook alleen bij uitsluiting of slachtofferschap. Alle pogingen der arbeiders, om geestelijk een grooteren en besiissenden invloed op dat gebied té verkrijgen, hehbèn tot nu in

Overzicht van den tcsstarëd Inde cS cs ! ZZ ,• nZ: 1 « s <Ãœ • ' i|; z» 1 c cc CH ~ I JS o,' 5 o.' «■Mou-Ti- -^iwariroOT;jp3Ba3Cwsaau»=t»gsnwttwp--TOZ«P3Z)ixgaTOgaß,GaDasgß3Bn>Eßy<- -MB»aaMwi«ais«roanw-i 1 | Aifen a/d Rijn 43 42 2 | Alkmaar 109 111 3 Almelo ,28 28 4 Amersfoort 47 48 5 Amsterdam 3327 8825 6 Apeldoorn 264 252 7 Arnhem 450 446 8 Assen , . . . . 20 20 9 Baarn ............. 40 38 J0 j Bergen op Zoom 1G 15 11 Beverwijk 41 44 12 Bilt, da 16 16 13 Bornc I*2 U 14 Breds 193 184 15 Brammen 12 ,1.2 16 Basaum. . . 26 'S6 17 , CappeUe op dÂ’ IJssel ...... 72 70 18 Calemßorg ........... 41 48 19 Dedcrasvaart') 1 20 Delft. 465 462 21 Delfzijl 99 98 22 Deventer 41 406 23 Dieien . 77 88 24 Doesburg 20 -22 25 Dootincham 27 24 26 Dordrecht 1407 1414 2ï Edo . . 18 20 28 , En Ich ai zen 28 27 29 Enschedé.? 199 173 30 Franeker 8 8 81 Goor 16 3-1 32 1 Gorinchem 140 142 S3 Gouda 125 126 34 Goaderak. 88 "39 35 Groningen 260 257 S6 Haag-, deu 1521 1521 37 Haarlem 746 760 88 Hardinxveld .......... 46 47 39 l Helder . 18 j 18 40.[ Helmond S j 9 41 i Hendrik Ido Ambacht. ..... 84 34 42 [ Hengelo ... . 400 382 43 | Â’b Hertogsnboech 47 49 44 | Hilversum 166 162 45 Hoogeaand-Sappemeor 86 87 46 Hoorn 7474 47 Joare 8 8 48 Kampen 2222 49 Kinderdijk . 115 117 50 Krimpen s/d Lek 79 78 51 Krimpen a/d IJssel . 89 87; 52 Kromroenis-Wormerveer .... 4848 53 Leeuwarden .......... 143 141 54 Leiden . . 40A 404 55 Lekkerkerk 70 7ü 56 Lemmer 24 24 57 Lobith 20 25 68' Maassluis. 42 48* 59 Maastricht 36 35 60, Meppel . ............ 39 ~ , 88 öl Middelburg 175 119 62 N. Lekkerland .. , 35 36 63 Nijmegen 307 810 64 Oude Pekela . 26 26 65 Oudewater . II 11 66 Papendrecht 102 103 67 Pernis 42 42 68 Ridderkerk. . ......... 71 75 69 Rotterdam 8914 8917 70 Schiedam. . 1247 1243 71 Schoonhoven 61 63 72 SliedrechS 60 80 73 | Sueek 51 51 74 | Souburg 10 10 76 i Stadskanaal, 45 46 76 I Tiel 294 294 77 Tilburg 49 44 78 Ltreeht. 1143 1189 79 Vecadatn. ........... 75 76 80 Velp .............. 64 64 81 Viaardingen 275 277 82 Viissingen 163 160 83 Voorburg 30' 83 84 Wagauingan . 37 34 86 Waesp 163, 166 86 Westerbroek 4! 41 87 Winschoten. ~.. , . , ... 107 115 88 IJlst 16 16 89 IJmuiden. 113 113 90 IJsselmonds 32 38 91 Zaandam ............ 192 195 92 Zaandijk ............ 36 38 93 Zaltbomme! 61 60 94 Zeist , '47 47 95 Zutphen 64 64 96 I Zwolle ............. 109. 109 97 | Verspreide Leden........ 74 72 Totaal 21733 -31682 j Van ide atdeelingeu Helder en Sueek. is bet roi/go J 1 •) Deze atdeëling is opgebeven.

J> *— le. dat n.I. de vakorganisaties zich unaniem [u; hadden uitgesproken de voorkeur te geven |e aan de toepassing van de só’/z-urige werkje week, om daarmede onder deze omstandigc heden bedoeld werk in RÂ’dam te behouden, ‘3C een beslissenden invloed gehad, ru Deze verklaring van Weth. Nivard is op zij zijn zachtst gesproken een politieke handiger' geweest om de motie-Lührs van de baan te "'houden. Er is geen sprake van, dat een dergelijke trc verklaring zou zijn afgelegd door de organihe: saties. jnz Inde eerste bespreking, die plaats had in nr verband met ons schrijven inde pers over 'c de arbeidsvoorwaarden bij P. Smit Jn, met ! P1: bedoelden weth,, is door dezen gevraagd 1 sp of hij gemachtigd werd om inden Gemeente teraad medé te deden dat de vakprganisacpj ties er prijs op stelden dit werk in Rotter- , dam te bekomen en dus werkgelegenheid °a!; voor de arbeiders of dat we meenden dat het aai beter was bedoeld werk niet te verkrijgen en dus werkloosheid voor de arbeiders. Zoo in het algemeen de vraag gesteld, was er geen en kei bezwaar. Integendeel waren .alle» natuurlijk vóór het verkrijgen van zooveel mogelijk werkgelegenheid. Echter onmiddellijk is door ons daaraan loegeyoegd, dat wanneer P. Smit.geen betere arbeidsvoorwaarden zou willen loeft taan, er door ons geen prijs op gesteld werd en geen voet verzet zou worden om dergelijk werk in Rotterdam te bekomen. Deze verklaring, die wij ook reeds inde pers hadden meegedeeid, werd door alle organisaties onderschreven. Bij de verdere besprekingen die gevoerd zijn en waarbij dc vertegenwoordigers van P. Smit aanwezig waren, hebben wij daarvoor als voorwaarden gesteld betaling van de meer te werken uren en bet overwerkpercentage. Inde eerste bespreking met deze directie kwam niets tot stand. Inde tweede kregen wij van bedoelde directie de mededeeling, dat zij na rijp beraad als uiterste wat gedaan kon worden, bereid was dein Juli toegepaste verlaging van 5 % weer in tc trekken. Wij hebben daarbij gevraagd ook het overwerkpercentage voor de. uren, die meer ‘dan 48 gewerkt zouden worden en vonden de gedane concessie te gering. De directeuren van P. Smit konden- echter niet.verder gaan, omdat volgens hen elke tegemoetkoming aan de arbeiders het tekort op dezen buitenlandschen order vergroot zou worden, welk standpunt door wethi Nivard werd onderschreven. Als conclusie van deze laatste bespreking stelde Weth. Nivard vast, dat de vakorganisaties niet voldaan waren en hun principieclc bezwaren bleven handhaven, doch dat er toch in ieder geval wat bereikt was voor de arbeiders.-Met deze conclusie zijn wij van elkaar gescheiden. Wij meenen dit te moeten vaststellen om eventueele misvatting over de houding der vakvereenigingen te voorkomen. De verklaring, door weth. Nivard inden kwam voor den A. D. G. B. Grasstnann aan Â’t woord, dje tevens R. DissmannÂ’s verwijten onder handen nam. Hierna kwam de critiek op de bondsleiding los en nam de communist S c h u lint an n ineen zj-urige rede DissmanÂ’s betoog onder handen. De communist Höllein uit Berlijn (Bankwerker), ook Rijksdagafgevaardigde, had zich tijdens de rede van Dissmann en van 'Grasstnann (A. D. G. B.) al zoo schor geïnterrumpeerd, dat hij, toen hij het woord verkreeg, het niet lang meer kon volhouden te spreken. Ongeveer 4 dagen lang is in het congres gesproken en gedebateerd over de algemeene tactiek en leiding van het H. B. BEOORDEELING DER MANDATEN. Een zeer moeilijke taak had dè ma n da – ten-commissie te vervullen. Bij de intrede inde Congreszaal moest iedere afgevaardigde zijn Lidmaatschapsboek plus zijn volmacht als gedelegeerde afgeven aan de contóle. De bij het begin van bet congres gekozen mandatencommissie heeft nu tot taak na te gaan of deze personen met recht zich als gedelegeerde hebben aangediend. Als bijzonderheid trad hierbij naar voren, dat terwijl in alle Districten van het land met elkaar een 140-tal plaatselijke bestuurders en aangestelden als afgevaardigden naar het congres gezonden waren, uit Berlijn geen van deze bestuurders gedelegeerd was. Ten opzichte van deze verkiezing waren tal van klachten bij het congres ingekomen, .die de mandatencommissie eveneens te onderzoeken had. Door den Districtsleider Ziska uit Berlijn was zelfs een voorstel bij het congres ingediend, al de mandaten van Berlijn ongeldig te verklaren. De mandaten-commissie had tot Woens■ dagmorgen werk om tot een besluit te l£ komen en scheen in meerderheid ook volkomen het standpunt van Ziska te deelen.

Raad afgelegd, gaf zeer sterk den indruk, dat de besturen der vakbonden voor de concessie van 5 % loonsverhooging eventueel ingewisseld in uitbetaling van 25 °/c overwerkpercentag'e voor de uren die boven 48 gewerkt zullen worden, ons er toe hadden gebracht genoegen te nemen met de 56J4 – ürige werkweek. Tot deze verklaring had bedoelde Wethouder echter geen recht. C. O. Uit de Afdeelingen. AMSTERDAM. De Gemeente-Arbeidsj beurste Amsterdam (met inbegrip der met \ het Geriieente-bureau voor Beroepskeuze verbonden Jongeliedenafdeeling) boekte over de maand Januari 1924, voor het MetaalbedrijfÂ’ 2786 aanbiedingen van werknemers, 451 aanvragen van werkgevers en bracht 279 plaatsingen tot stand. Op 't einde der maand stonden nog als niet-geplaatst ingeschreven 1866 werkzoekenden, tot genoemd bedrijf beboerend. ROTTERDAM. Zondag 9 Maart, half elf, ~Ons Huig”. De Nieuwe Cultuur; Mariel van Gestel, „Het Jonge Tooneel”, gevolgd door voordrachten uit eigen werk. UTRECHT. Binnenkort zullen onze leden worden ongeroepen voor onze jaarlijksche ledenvergadering, waar naast het behandelen van het verslag van de verrichtingen van het bestuur, tevens gelegenheid is tot verkiezing van bestuursleden wegens periodieke aftreding. Aan de beurt van aftreden zijn onze bestuurders: W. Breurken, C- Moret, D. van Veenendaal en J. Wolfsdorff. Onze bestuurder C. Moret wenscht geen herbenoeming meer te aanvaarden. Namen van te stellen candidaten kunnen schriftelijk ingediend worden tot en met 12 Maart a.s. ten onze kantorp Wittevrouwensingel No. 14. Op 14 Maart a.s. zal in Â’t gebouw „Irene” een vertrouwensliedenvergadering plaats hebben, terwijl zoo mogelijk Woensdag 19 Maart de Jaarvergadering gehouden zal worden. Vrienden, wij vertrouwen, dat ieder van het bovenstaande goede nota zal nemen. G. Bedrijfsraden. (Slot.) In zijn samenvattend verslag over de bedrijfsraden inde Dujtsche industrie, hetwelk prof. dr. Heyde aan de „Int. Vereeniging” doet, verklaart ook deze, dat het Duitsche radenstelsel, hoewel het door den revolutie-omkeer van 191S is ontstaan, niet veel meer dan den naam met de Russische raden gemeen heeft. De arbeiders- en soldaten raden, welke in Duitschland Waar echter door Schuhmann (communist) reeds was meegedeeld, dat afwijzing | van de Berlijnsche gedelegeerden splitsing | van den Bond zou beduiden, werd eerst een , aparte vergadering door de beide richtingen ! gehouden, waarbij tenslotte door de meer-1 derhejd volstaan-werd met een zeer scherpe I afkeuring, door de mandaten-commissie gel.steld, over de verkiezingspractijken die in i Jlerlijn gevolgd waren. Tevens werden maatregelen vastgesteld, | waardoor herhaling van die practijken niet ] meer plaats vinden kunnen, i Niet zonder veel moeite kon men den ! Berlijnschen Distrjctsbestuurder bewegen zijn voorstel tot afkeuring van de Berlijnsche mandaten in te trekken. SOCIAAL-POLITIEK EN VAKSTRIJD. Door Br and'es, eender vier voorzitters van de D. M. V., werd een inleiding gehouden over Sociaal-Poliliek en Vakbeweging, waarin deze de noodzakelijkheid j betoogde jn gesloten gelederen tegen de reactie, die de arbeidersklasse in Duitschland zoo vreeselijk teistert, ook op politiek terrein den strijd te voeren. Zijn heele be, toog, evenals dat van vele anderen, was één kreet om de eenheid inde strijdende arbeidersbeweging op politiek- en vakbewegingsterrein weder te verkrijgen tegenover dc thans oppermachtige grootkapitalisten inde Industrie, die alle door de arbeiders inde laatste 3aren bevochten rechten ten opzichte ■ van den wettelijk vastgelegden werktijd willen te niet doen. Onder het parool van opvoerjng van de productie, , onder het zwendelparool van vrijheid van arbeidsovereenkomst, tast men het kleine beetje medezeggenschap der arbeidersorganisaties aan. Door stopzetting van de uitkeeringen aan werkloozen en gedeeltelijk werkloozen wordt de arbeidsdwang en zelfs de slavernij weer in anderen vorm ingevoerd. De reactie is niet tevreden met de geweldige verzwakking der vakbonden door werkloosheid en door de inflatie ontstane

Sluiten