Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

geen klagen hebben over de daling van de inkomsten van de arbeiders.1) De daling van de kosten voor het levensonderhoud heeft zich ook na Juni voortgezet en als wij het rekensommetje zouden voortzetten, zooals ~St. Eloy” het heeft gedaan, dan zouden wij voor Sept. 1922 reeds aan het cijfer van 53.5 komen. ledereen begrijpt echter, dat dit volkomen onzin is. Sinds Augustus van dit jaar wordt door het Centr. Bureau voor de Statistiek uitgegeven een speciale bewerking van de prijzen en kosten van het levensonderhoud. Volgens deze uitgave van November '22, waarin de cijfers nog eens bijzonder duidelijk gerangschikt worden, bedraagt de daling van de kosten voor het levensonderhoud over Sept. 1922, te vergelijken bij Maart 1920, 18.2 pCt. Dit zijnde laatste cijfers die verstrekt zijn en dezé gelden voor Amsterdam. Hierbij wordt door het Centr. Bureaau ' nog opgemerkt, dat de groote daling sinds Juni van dit jaar, toen het cijfer van de daling bedroeg 12.6 pCt., haar oorzaak vindt inde groote daling van de prijzen van aardappelen, groenten en fruit. Waaraan het Gemeentelijk Bhreau nog toevoegt, dat deze daling in hoofdzaak is toe te schrijven aan seizoen-omstandigheden en het van het wisselen van de omstandigheden kan afhangen óf de uitkomsten zich in tegenover gestelden zin zullen wijzigen. Ten opzichte van de Haagsche cijfers zegt het Centr. Bureau, dat de groote daling veroorzaakt wordt door de prijsvermindering van de aardappelen, groenten en fruit; de uitgaven voor de overige onderdeelen van den post eetwaren en dranken zijn gestegen. (Spatieeringvanons.) Er is dus een daling en zelfs een beteekenende daling van 18.2 pCt. sinds Maart 1920. Het zal echter goed zijn, dat ~St. Eloy” zijn fout herstelt, want het verschil tusschen 18.2 en 41.5 is wel van beteekenis, terwijl het gevaar voor loondruk met dergelijke publicaties zeker niet kleiner wordt. C. O. J) D.w.z., de ondernemers hebben geen klagen over de daling, wij wel! Red. Uit de Afdeelingen. AMSTERDAM. Voor onze leden be= noorden het IJ. Op Woensdag 13 December a.s, zal de heer v.d. Volkere inde groote zaal van het IJ-paviljoen een voordracht geven over ~Draadlooze telegraphie en draadloos licht”, verduidelijkt met proeven. De vergadering gaat uit van de C. C. v. A., vangt om half negenman en is kosteloos voor ónze leden toegankelijk. J. HARTHÓORN. * * » „De Nieuwe Gedachte’'’. Zondagmorgen 10 December a.s., te 10.30 uur, zal vanwege ~De Nieuwe Gedachte”,- in ”De Witte Bioscoop”, Damrak, spreken Aleida Roelofsen. Kunstochtend. * » « DE ARBEIDSBEURS IN 1921. Voor enkele dagen is verschenen het jaar* verslag over 1921 van de Gemeente-Arbeidsbcurs. tiet eerste hoofdstuk behandelt de organisatie van den dienst, de ingevoerde be- De Auto-Koning vertelt Een zeer zeldzaam gerucht kwam de laatste jaren uit Amerika: „Aldaar heeft een zekere Henry Ford ’t in eenige jaren vaneen eenvoudig bankwerker tot automobielkoning, vaneen armen duivel tot milliardair gebracht. Dat alleen was niet de zeldzaamheid, want van vlugge opklimming van de laagste tot de hoogste trap inde kapitalistische maatschappij heeft men reeds zeer dikwijls in ’t land der onbegrensde mogelijkheden gehoord. Wat men echter nog niet gehoord had, was, dat hij eigenschappen heeft, die inden kring der industriemagnaten geheel onbekend, eenvoudig ongehoord'zijn, namelijk dat hij den achturendag invoert en tegelijkertijd het dagelijksche minimumloon van zijn vele duizenden arbeiders tot 5 dollar verhoogt en dat in weerwil daarvan de prijzen verminderd werden, de productie tot op 5000 wagens verhoogd werd en de onderneming inden naar verhouding korten tijd van haar bestaan reeds 5.000.000 auto’s öp de markt brengen kon. Dat is een aanzienlijke verbetering der

zuinigingsmaatregelen, de werkzaamheden der Commissie von Toezicht en der zeven vakcommissies, die alle zijn samengesteld uit vertegenwoordigers van werkgevers(sters) en werknemers (sters), en verder eenige meer algemeene bemoeiingen der Beurs, zooals het contact met het Rijk en met de zusterinstellingen in binnen- en buitenland, tewerkstelling van vreemdelingen die een Nederlandsch pas Visum behoeven, medewerking aan maatregelen tot bestrijding der werkloosheid, bevordering van „beroepsvorming”, samenwerking met instellingen op het gebied van steunverleening, enz. Her- | haaldelijk werden inlichtingen verstrekt om- ! trent den stand der arbeidsmarkt in bepaalde bedrijven. Hoofdstuk II beschrijft de ver- ! richtingen der bemiddelingsafdeelingen voor ; mannelijke beroepen, voor vrouwelijke be- j roepen en voor jongelieden, benevens afzon- | derlijk die van de vakafdeelingen voor bak- | kersbedrijf, scheepvaartbedrijf (Rapenburg 101), handels-, kantoor- en winkelbedrijf, hotelbcdrijf, houtbewerking, metaalnijver- ! heid, bouwbedrijf, ongeschoolde werklieden, vrouwelijk kleedingbedrijf en huiselijke diensten. Bij de afdeeling voor mannelijke beroepen kwamen in 88182 aanbiedingen van ■werkzoekenden, 27667 aanvragen van werkgevers en werden 24696 plaatsingen tot stand gebracht; voor de afdeeling voor vrouwelijke beroepen waren deze aantallen 40334, 39462 en 28179; vóór de afdeeling voor jongelieden (tezamen met het Beroepskeuzebureau gevestigd Keizersgracht No. 650) 3188, 2597 en 1479. Hoofdstuk 111 behandelt de intercommunale arbeidsbemiddeling en de medewerking ondervonden van de gemeenten in het district Amsterdam, dat een groot deel van Noord-Holland omvat. In hoofdstuk IV worden interessante mededcelingen gedaan omtrent het nog betrekkelijk jonge instituut der Arbeidersreserve, zijnde een corps van gemeentewerklieden, die beurtelings en naar behoefte bij de verschillende gemeentediensten tewerkgesteld worden en die ook de gemeentelijke bewaking verrichten; gedurende de perioden dat zij geen arbeid verrichten, genieten zij garantieloon. Inde Arbeidersreserve is tevens de geheele personeelvoorziening (voor zoover werklieden aangaande) voor alle gemeentediensten gecentraliseerd. Op 31 December 1921 telde deze reserve 1089 mannen en 107 vrouwen. Van het gebruik, dat de diensten van de reserve gemaakt hebben wórden overzichten in cijfers gegeven, waaraan beschouwingen wmrden vastgeknoopt die inzicht geven in het vraagstuk van economisch personeelbeheer. Het vijfde (laatste) hoofdstuk bevat een overzicht van de kosten van den dienst. Het jaarverslag der Beoordeelingscommissie (die den Burgemeester adviseert omtrent het afgeven van bewijzen van goed zedclijk gedrag aan personen, die vroeger veroordeeld werden), van welke Commissie het secretariaat aan de Beurs gevestigd is, is als bijlage toegevoegd, terwijl verder in acht bijlagen uitvoerige statistische overzichten van de arbeidsbemiddeling gegeven worden. DEVENTER. Werkloozenzorg. De actie, welke onder leiding van den N.D.8.- Bond voor een betere werkloozenzorg wordt gevoerd, is niet zonder succes gebleven. Na onze goed geslaagde demonstratie van 28 October en waarbij wij onze wènschen aan het college hebben kenbaar gemaakt, is deze zaak inden gemeenteraad besproken . Door het lid van de soc.-dem. raadsfractie, den heer Beerents, werd ineen uitstekende rede den toestand onder de honderden werkloozen hier ter plaatse uiteen gezet. Op zijn voorstel werd voorloopig f 5000 voor schoolvoeding en -kleeding beschikbaar gesteld. Tevens werd een commissie uit den Raad benoemd, die zal trachten voor de werkloozen werkgelegenarbeidsvoorwaarden met gelijktijdige verhooging der productie en vermeerdering der winst. Een practisch bewijs voor de juistheid der socialistische leerstelling. Zulk een bewijs kan weliswaar slpchts geleverd worden ineen land, waar niet, zooals in Europa, de ondernemingsdurf inde schoenen gezakt is, het oog der fabrikanten met kortzichtigheid geslagen is en de ondernemersgeest zelden tot wat meer als ’t dorre bijeenschrapen van geld in staat is. Zulk een bewijs kan slechts iemand leveren met een grooten geest, een ruime sociale gedachte en koene hand, in ’t kort hij, die ! over den aanleg beschikt, die het Europeesche ondernemersdom tot nu toe in zeer geringe mate bezit. Het was daarorh begrijpelijk, dat het zeldzame gerucht in Europa de nieuwsgierigheid gaande maakte en vele vragen gesteld werden; Wat is ’t geheim van het succes der Fordsche onderneming? Hoe denken en voelen haar arbeiders ? Hoe is de organisatie van het reuzenbedrijf, wie is de geest die haar schiep en leidt ? Teneinde een betrouwbaar antwoord op zulke vragen te krijgen, wendde men zich

heid te krijgen. Reeds is een aantal werkloózen door de commissie te werk gesteld. Van de zijde der onafhankelijke vakbeweging bleef men in deze zaak werkloos toekijken. Thans, nu onder leiding van enkele C. P.-ers, onder een groep ongeorganiseerden beweging is gebracht, wordt deze gelegenheid aangegrepen om er achteraan te sjokken. Het zijn juist deze menschen die de organisaties den rug hebben toegekeerd toen daar de werkloozenkassen werden opgeheven en nu deze lieden voor een wanhoopstoestand zijn geplaatst, is het weer de onafhankelijke vakbeweging die met dit zaakje reclame maakt voor haar verloopen standje. Zelf ziet zij geen kans meer om de overblijfselen harer beweging in gang te krijgen, vandaar is haar dit zaakje van harte welkom. In verband hiermede geven wij aan onze werklooze leden in overweging, zich niet door deze lieden te laten gebruiken voor hun standje. Onze moderne beweging strijdt reeds lang voor een beteren toestand voor de werkloozen. Daaraan hebben wij onze medewerking te geven boven een beweging die zeker den werkloozen niet ten goede komt. * » « Loonsverlaging opgeschorst. Na eenige conferenties met de Directie van de Overijsselsche Ijzergieterij en Machinefabriek, betreffende een loonsverlaging van 12 pCt., is deze verlaging voorloopig uitgesteld. Een fabrieksraad is samengesteld die de Directie zal bijstaan, om zooveel mogelijk tot verlaging van den productieprijs1 te komen. Dat in tegenstelling met firma’s, die alles van loonsverlaging verwachten. Wij vertrouwen, dat men hier een beter middel heeft gevonden, dat zeker voor het bedrijf meer resultaten zal opleveren dan de aangekondigde loonsverlaging van 12 pCt. * • * Verkorting van den werktijd. Dóór de Directie van de Deventer Capsulefabriek was aan het personeel medegedeeld, dat voorloopig 4 en 3 dagen per week zal worden gewerkt zonder dat daarvoor eenige vergoeding zal worden gegeven. Over deze zaak hadden wij een bespreking met' de Directie, met het gevolg, dat tot einde December 50 pCt. voor geleden loonverlies zal worden vergoed, * • • De firma W. J. Lugard, die pas de loonen harer werklieden heeft verlaagd, gaat nu den werktijd met 6 uur per week verminderen. Als oorzaak daarvan wordt o.m. het uitblijven van gemeentewerk opgegeven. Wat is het geval ? ■ De gemeente moet een nieuwe brug hebben voor de Nieuwe Haven. De bedoeling van het gemeentebestuur is deze brug zoo mogelijk hier ter stede te laten maken. Zoodoende krijgt de maatregel van de firma Lugard den schijn, om eenigen aandrang op de beslissing van het gemeentebestuur uitte oefenen. Een dergelijke handélwijze is ongewenscht en zou andere werkgevers aanleiding kunnen geven hetzelfde te doen. Van dit alles worden de werklieden weder het slachtoffer, waarvan zeker het bedrijf niet zijn voordeel zal ontvangen. DORDRECHT. De leden der afdeeling Dordrecht worden er op attent gemaakt, dat het kantoor verplaatst is van Sophiastraat i7rood, naar de Adriaan v. Bleijenburgstraat 3zwart. Men gelieve hiervan goede nota te nemen. LEEUWARPEN. Staking bij de Firma Landeweer. De bom is dan eindelijk gebarsten. Wij hebben hier met een werkgeefster te doen die een houding tegenover de orgatot de collega’s aan de andere zijde varr den Oceaan. Doch diegenen, die anders inde beantwoording van brieven de nauwgezetheid zelf waren, werden opeens nalatig en gaven een antwoord, dat fneer vragen opwierp dan beantwoordde. Soms gaven verhalen van Europeesche reizigers in Amerika een blik inde Fordsche onderneming. Zij waren echter alle te oppervlakkig om een oordeel te kunnen vormen. Niemand anders dan Henry Ford, de auto-koning zelf, kwam echter den dorst naar weten te hulp. In eenvoudige, beschaafde zinnen, inde taal der werkplaats, vertelde hij zijn levensgeschiedenis. Hoe hij in 1863 op een farm inden staat Michigan als boerenjongen zijn loopbaan begon, deelen van machines en gereedschap tot zijn speelgoed verkoos, zich als schooljongen in het horlogemaken oefende, hoe hij den eersten stoomwagen zag, waardoor hem ineens de verwezenlijking van zijn jeugdige eerzucht mogelijk toescheen om de menschelijkc afbeuling van vleesch en bloed op iizer en werktuigen over te brengen. Hoe leerrijk en boeiend het ook voor de metaalbewerkers zijn mag, de pogingen en

nisatie’s aanneemt, welke zelfs mej. Van Dorp niet verdedigen zal. Voor een maand of drie geleden werd een poging gedaan om een arbeidsweek van 55 uur in te voeren. Dit is door het personeel afgewezen. Toen reeds verklaarden de organisatie’s zich bereid, met de werkgeefster te gaan spreken over maatregelen die eventueel noodig waren, om het bedrijf te ontlasten. „Neen”, zegt deze werkgeefster, „antwoordt op mijn vraag om 55 uur te werken met: Ja of neen.” „Toen is geantwoord: Neen”. De bestuurders, welke zich toch ten hare kantore om een onderhoud vervoegden, werden met de boodschap, dat mijnheer niet aanwezig was, afgewezen. Niet aanwezig! Daarna de gewone manier van doen van eiken werkgever, die zoo’n standpunt inneemt. Het personeel werd onder alle mogelijke bewoordingen onder ’t oog gebracht, dat langer werken toch noodig was, enz.,,enz. Het personeel heeft gezegd: „Praat met de organisatie.” Hij wilde dat niet. Zou mijnheer Landeweer inde plaatselijke pers eens willen herhalen, dezelfde woorden als toen gebezigd tegen een onzer menschen, die opmerkte dat, wat hij niet wilde, toch wel moest, ’t Zou wel interessant zijn. En nu komt hij op dezelfde wijze met een loonsverlaging van 9 tot 22 pCt. zonder het minste overleg. Stuk voor stuk liet hij de menschen bij zich roepen, om hun te zeggen, dat ze een verlaging van f 4 of f6 tot zelfs f 7 moesten ondergaan. Het personeel heeft dat geweigerd, inde eerste plaats om de manier, waarop de organisatie genegeerd wérd, met het kenlijke doel deze uit elkaar te trappen. En inde tweede plaats om het percentage der verlaging. \ Of wij dan niets gedaan hebben om het conflict te voorkomen? Wij zijn bereid, deze zaak zelfs aan de meest voor den werkgever partijdige personen voor te leggen, overtuigd dat wij zijn van ons recht. Als er óóit een conflict is uitgebroken, waarbij door de organisatie’s der arbeiders alles, door den werkgever n iet s is gedaan om hét te voorkomen, dan is het hier. Zelfs niet de gewone burgerlijke beleefheid om te antwoorden op onze brieven. Thans staan de menschen op straat. Wij verzoeken onze bondsleden in alle afdeelingen, uitte zien of er pogingen gedaan worden tot het aanwerven van onderkruipers. Vooral in streken met groote werkloosheid en ongeorganiseerden. A. W. LEIDEN. Zoo niet. Tot nog toe is het niet vóórgekomen, dat ik, .als bestuurder van onze afdeeling, een aansporing tot de leden moest richten in ons blad, maar op het oogénblik voel ik er m.ij toe gedrongen. Dit vindt zijn oorzaak in het slechte vergaderingbezoek der laatste tijden. Als wij nagaan dat wij op 30 November 1.1. een ledenvergadering hielden, waar zeer weinig leden aanwezig waren, is dit te betreuren. In verband ook met onzen propaganda-feestavond zouden wij zeer zeker hebben verwacht, dat de opkomst grooter ' was geweest. Dit was echter niet het geval, en krijg je het idee, dat de'meeste leden denken, het bestuur maakt de zaken wel in orde. Maar zoo moet het niet gaan. leder lid moet het besef bij zich hebben, dat ook hij er toe moet medewerken om de organisatie groot en sterk te maken, in- en uitwendig. Ook wenschte ik nog een woord te richten tot onze leden aangaande den zegelverkoop voor het Vredesfonds van het I. V. V. Ik ben van meening, dat, als een flinke kern uit de leden bereid is om met het bestuur op stap te gaan voor dit doel, wij er misslagen, eerst met den stoomwagen, daarna met de geruischlooze gasmachine (waarop de aandacht van den bankwerkers* leerling dooreen Engelsch vakblad gevestigd werd), vervolgens den strijd met de deskundigen, die zeer scherp de mogelijkheid van den gasmotor bestreden, en nog zooveel anders te leeren kennen, moeten wij dit hier allemaal overslaan. De beperkte" ruimte moet gebruikt worden voor datgene, wat de georganiseerde arbeiders als strijders en dragers der toekomstige economie van dienst kan zijn. Toch willen wij, ter verduidelijking nog in ’t kort de ontwikkeling van het Fordsche reuzenwerk, zoowel als zijn auto’s, schilderen, j De opklimmende lijn van ’t Fordsche succes begon eigenlijk eerst in ’n begin der poer jaren der vorige eeuw. Wie in dien tijd zijn roep als autovervaardiger verbeteren wilde, moest op de renbaan naar een prijs dingen, Tot wat anderen meelden klaar te spelen, voelde Ford zich ook in staat. Met een collega bouwde hij een wagen met vier cylinders en 80 Pk. Een dergelijke sterkte gold in dien , tijd voor ongehoord. Om de stuurstang

Sluiten