Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

tot aansluiting bij het cartel. De Zuid- en midden-Fransche industrie staat onder invloed van ~Schneider-Creussot”, welke nog niet aan de verbroedering met de vroegere mededingers wennen willen, hoewel zij ook reeds lang georganiseerde verbindingen, vooral over de A.r.b.e.d., met Duitschers onderhouden. In België wil men bovendien nog een hooger aandeel vastgesteld hebben. JVfen voelt zich daar bij Luxemburg achteruitgezet. De strijd om het aandeel alleen is ten slotte het strijdpunt der laatste maanden. De vroegere vrije concurrentiestrijd zet zich inden strijd om het aandeel voort. Mocht er ook nog tegenstand bestaan, in September zal dit zeker in overleg bijgelegd zijn. Ook voor Frankrijk en België is er geen terugkeer meer mogelijk. Zij zullen moeten, of zij willen of niet. De gevolgen der cartelliseering. Het is een teeken van de sterkte der zwaarindustrie inde bovengenoemde landen, dat zij van de regeeringen zoo vergaande volmachten kregen. Al deze besluiten grijpen sterk inde sfeer der staatsmacht in. Vooral de regeeringen in Duitschland en Frankrijk hebben de voor de afsluiting vaneen handelsverdrag zoo buitengewoon belangrijke kwestie der ijzertollen niet zelf opgelost, doch hebben dit aan de afzonderlijke groepen overgelaten. Eerst toen het ijzerverdrag tot stand gekomen was, werd een nieuw handelsverdrag afgesloten. Hieruit kan men zien, welke macht de heeren uit het gebied der hoogovens en ijzersmelterijen inde vrije republieken nog hebben. Voor de verderyerwerkende industrie van alle landen is deze aaneensluiting van de allergrootste waarde. Het voordeel, dat de landen, die 1 geen ijzer produceeren, tot heden door den nietsontzienden concurrentiestrijd hadden, j zal thans een einde nemen. De ijzerprijzen ; op de wereldmarkt zullen verhoogd worden. I De prijzen zullen, zooals bekend, niet in j het algemeen door het cartel geregeld wor- ! den. Evenwel is voldoende een systemati- ; sche bepferking om de gewenschte werking | ook betreffende de prijsvorming te berei- j ken. Het nationale monopolie, dat tot heden | inde verschillende landen bestond, zal dooreen internationaal vervangen worden. De taak der arbeiders van Europa. Deze dagen viert het Internationaal Vakverbond zijn 25-jarig jubileum. Geen treffender bewijs voor de noodzakelijkheid eener internationale verbinding der arbeidersorganisaties is er dan het Europeesche ijzercartel. Dit gezichtspunt dient daarom bij de internationale propaganda-week sterk op den voorgrond geschoven te worden. Het I. V. V. is inderdaad het centraalpunt, dat als compensatie tegen zulke machtscomplexefl der industrie geschikt blijkt. Dat daarnaast de'internationale beroepsorganisatie, en voornamelijk die der ijzer- en staalindustrie, met den grootsten spoed verder vervolmaakt moet worden, behoeft op deze plaats niet gezegd te worden. De sterkste economische factoren van Europa verbinden zich. Moeten wij daarbij achterblijven? Aanvangen moeten wij in iedeye werkplaats, schacht en ijzersmelterij, want slechts van onder af vermag een blijvend werk zich op te heffen. De achterkant van het Amerikaansche huishoudingswonder. in Een lange reeks van verdere gebeurtenissen zou nog genoemd kunnen worden, welke alle aantoonen, hoe de wettelijke overheden tegenover de schrikaanjaging door de ondernemers öf geheel passief bleven óf zich rechtstreeks in hun dienst begaven. Een reeks van zware aanklachten, door de vakbonden ingediend, kon nooit weerlegd worden. Zoo namen b.v. in 1909 beambten van de trust deel aan mishandeling van vakvereenigingsbestuurders en bedreigden de bezitters van hotels met verwoesting van hun bezittingen, als zij niet beloofden voortaan geen vakbondsbestuurders bij hen te laten logeeren. Den arbeiders werd bevolen om he: hotel niet meer te bezoeken; werden zij er desondanks gezien, dan was ontslag het onverwijlde antwoord. Eindeloos waren de aanklachten over beperking der persoonlijke vrijheid in verband met de staking van 1919. Talloos waren de arrestaties van personen welke vaneen of andere plaats uit gedenuncieerd werden als zijnde van verdacht allooi. Zonder twijfel is ook door verschillende overheden met de meeste willekeur gedurende de staking he op touw zetten van vergaderingen verboden. Een organisator kwam op grond van dergelijke toestanden te Duquesne ten slotte tot de wanhopige uiting : ~Zelf Jezus Christus zou het niet lukken hierheen te komen en een vergadering te beleggen!” Ja, in vele mijndistricten van de ijzertrustwas van een geregeld beheer int ’t geheel geen sprake. De gekozen beambten zijn gewoon

hun orders rechtstreeks van de ondernemers te ontvangen. Daarbij komt, dat de werk- * gevers in deze gewesten doorgaans ook de , huisbazen der werknemers zijn. In andere ; steden zijnde trustmagnaten de belangrijk- : i ste belastingbetalers en verschaffen aan de I i meerderheid der bevolking rechtstreeks | I werk. Dan is er nog een groot deel der j ; werknemers buitenlanders, die nog niet ge- I i neutraliseerd konden worden. Daardoor j | komt het dat een groot deel der stemgerech- j tigden bestaat uit personen, die geheel af- ! hankelijk zijn van de mijneigenaars. Al kan j niet beweerd worden, dat de stedelijke i ambtenaren in zulke gewesten rechtstreeks | door de mijneigenaars omgekocht zijn, toch j I kan op grond van hun keuze er op gerekend i worden, dat het voor een groot deel getrou-S we lijftrawanten der ondernemers zijn. Veel, wat ons inde ontwikkeling der arbeidersbeweging van dezen machtigsten, kapitalistischen staat niet geheel begrijpej lijk was, wordt ons door het werk van i Mr. Gulick duidelijk gemaakt. Men ziet en ! bewondert wel den buitenkant der ecorio| mische ontwikkeling van de Vereenigde I Staten, n.l. den technischen vooruitgang en I de monsterachtige opeenhooping van de | kapitaalmacht, waaraan bijna geheel : Europa meedoet, maar deze verbazing en | bewondering wordt op den achtergrond ge! drongen bij kennisneming van de menschi onteerende verdrukking, waaraan in dat vrije land groote deelen van het proletariaat zijn blootgesteld. * * * £en geheel bijzonder en belangrijk hoofdstuk van de arbeidspolitiek, die de staaltrust volgt, vormt de afdeeling welvaarts. I politiek. Ten einde de beteekenis daarvan te ‘ kunnen waardeeren, moet men in aanmer; king nemen dat inde Amerikaansche j staking de uitbouwing der wettelijke sociale- en voorzorgsmaatregelen nog zeer i onbeduidend zijn. De toonaangevende poh| tieke kringen van Noord-Amerika staan nog | zeer afwijzend tegenover sociale wetgeving. ! Alhoewel de Amerikaansche arbeiders door | de aanmerkelijk hoogere loonen, die zij i verdienen, inde mogelijkheid verkeeren in | sommige gevallen zich zelf tegen eigen socialen nood te verzekeren, zoo kan daar. mede tpch in geen geval het ontbreken van wettelijke voorzorg verdedigd worden. Als wij dan het lijvige hoofdstuk over de ondhrnemerswelvaart inde staaltrust doorlezen . en het dan in verband brengen met de reeds [ besproken methoden dezer corporatie tegenover de werknemers, dan wordt ons dezen . toestand al verklaarbaarder. Wel wordt op , de meest verschillende gebieden yart ‘ arbeidersvoorzorg een sterke opleving merkbaar. Beginnen we met de zorg voor grootere bedrijfsveiligheid, voor welker waarborg reeds in 1908 een bijzondere commissie vjms benoemd. Geleidelijk werd deze organisatie I verder volmaakt. Elke onderneming kreeg een bijzonder arbeiders-veiligheidscomité. Het meest mogelijke werd gedaan om het aantal envden omvang der ongevallen te ver-L minderen. Toen men constateerde, dat een geheel vermijden van ongevallen niet mogelijk zou zijn, ging men over tot invoering van ongevallenhulp. Dat geschiedde in 1910 en in hetzelfde jaar werd een verdergaand project, dat der pensioenen, uitgewerkt. Daarvoor stichtte de heer Andrew Carnegie een fonds van 4 millioen dollars, waarvan de rente tot pensionneering van oude werknemers werd bestemd en welke som later tot 12 millioen werd verhoogd. Bij de verdere ontwikkeling werd aan decentrale een afzonderlijk bureau voor bedrijfsveiligheid, hygiëne en welvaart verbonden, welk bureau tot het verkrijgen van informaties en verj spreiding van opgedane ondervindingen bij de aangesloten werken dient. Tevens staat I dat bureau in voortdurende verbinding met j rijks- en gemeentelijke instellingen en ook | met ondernemersorganisaties, ten einde uit! wisseling van methoden ter voorkoming van j ongevallen, alsook welvaartswerk mogelijk ! te maken. Ten slotte werd in 1919 de organisatie volmaakt dooreen grooter comité, ■ waarvan vertegenwoordigers van alle j grootere aangesloten werken lid waren. In hoeverre men intusschen op de absolute be• 1 trouwbaarheid der gegevens van dat bureau 1 kan rekenen, blijkt uit het volgende. ! Volgens de verklaringen van den ambtej naar van dit welvaartsbureau zouden 70 a 80 pCt. van alle ongevallen aan gedachteloosheid en onachtzaamheid van den betreffenden arbeider of zijn mede-arbeiders te wijten zijn. Ja, ineen der daarover door de staaltrust uitgegeven bulletins gaat men zelfs nog verder en beweert men dat in minstens 90 pCt. der plaatshebbende ongevallen de arbeiders alleen of minstens mede verantwoordelijk zijn. Daartegenover constateert de regeeringsexpert voor arbeidszaken in zijn verslag over het jaar 1911 aan den senaat, dat van de onderzochte gevaHen terug te brengen zijn : 60% tot gevaren der industrie; 7% ~ nalatigheid der arbeiders; 6% ~ ~ van piede-arbeiders; 4% M der ondernemers en 13% bleef onopgehelderd.

Voor het overige geeft de samensteller : toe, dat'een aanmerkelijke verhooging der bedrijfsveiligheid door de werkzaamheid van de commissie en het bureau bereikt zijn, ■ hetgeen ook aangetoond wordt door de statistiek. Wel heeft deze statistiek betrekking tot ~ernstige” ongevallen, zonder bijzondere nauwkeurige omschrijving, wat men onder ernstige ongevallen verstaat, . zoodat een wetenschappelijke toepassing der cijfers niet gegeven is. Een organisatie voor eerste hulpverleening is inde meeste ondernemingen ingevoerd, een bepaalde groep van daarvoor geschikte arbeiders heeft hiervoor onderricht ontvangen en staan vertrekken voor eerste hulpverleening te hunner beschikking. De maatschappij zorgt dan verder voor verpleging in het ziekenhuis.,, (Wordt vervolgd.) „Zonnestraaldag” | 25 September 1926. EEN MOOI GEMEENSCHAPSWERK. DE STERKEN VOOR DE ZWAKKEN. In Nederland sterven Jaarlijks 7 a 8000 menschen aan tuberculose. 1 Prof. I. Snapper. „Zonnestraal”, Nederlandsche Vereeniging tot het oprichten van Arbeidskolonies voor tuberculose-lijders in Nederland, zal Zaterdag '25 September 'a.s. haar eersten „Zonnestraaldag” in epn aantal plaatsen van ons land houden. Deze Vereeniging is gesticht onder protectoraat van het Nederl. Roode Kruis en telt tal van zeer belangrijke organisaties onder hare leden. Zij wil op dien dag van gansch het Nederlandsche Volk een offer vragen ten bate van de bestrijding der tuberculose, die, jaar in jaar uit, nog zoovele duizenden vaders, moeders, zonen en dochteren, dikwerf in den bloei des levens, uit de gezinnen en de maatschappij, ten grave sleept.. „Zonnestraal” wil aan den volksvijand, de tuberculose, een zoo groot mogelijk aantal slachtoffers ontrukken en aan hunne gezinnen en de maatschappij hergeven, en roept het gansche Nederlandsche Volk op haar daarin bij te staan. Nederlanders! schenkt op den „Zonnestraaldag” met milde hand Uw gave. Man- j neb, vrouwen, jongelingen en jongedoch- | ters, die daartoe inde gelegenheid zijt, stelt Uw krachten bij het Plaatselijk Comité voor den „Zonnestraaldag” beschikbaar, om te helpen met collecteeren voor Uw lijdende medemenschen. Het moet allen, die dit gemeenschapswerk steunen, op welke wijze dan ook, een heerlijke voldoening schenken daaraan te hebben deelgenomen. Voor degenen, die nog niet met het werk v£in „Zonnestraal” en de bedoeling van den „■Zonnestraaldag” op de hoogte mochten zijn, moge het volgende tot toelichting dienen. Wanneer een lijder aan tuberculose een sanatoriumverpleging heeft ondergaan en „hersteld” het sanatorium verlaat, is hij nog niet geschikt om zijn beroepsbezigheden te hervatten. Komt zoo’n patiënt in zijn bezigheden ! terug, dan wordt vrijwel steeds aanstonds een volle prestatie van hem vereischt, want • het behoort tot de hooge uitzonderingen, ! dat het hem mogelijk wordt gemaakt lang-1 zamerhand „weer op streek te komen”. Het komt dan ook maar al te vaak voor, [ dat zoo’n patiënt dein het,sanatorium opge! dane beterschap weer inboet, instort en op‘ nieuw in verpleging moet worden opge’ nomen. * 1 Reeds lang is dan ook inde kringen der i t.b.c.-bestrijding de ernstige behoefte ge-I voeld aan een schakel tusschen het sanatot rium en de maatschappij, met andere woorc den aan een verpleeg-periode waarin den c patiënt na diens ontslag uit het sanatorium door toepassing van arbeidstherapie gaan- I deweg den voor de uitoefening van zijn £ beroepsbezigheden benoodigden weerstand, " wordt bijgebracht of hem een ander voor ’ hem meer geschikt beroep wordt aangee leerd. II In Engeland past men deze arbeidsthera" pie al sedert eenige jaren —en inden laat-

sten tijd in ons land ook in enkele sanatoria met succes toe. „Zonnestraat” nu beoogt een kolonie te stichten, waarin op de meest doeltreffende wijze de arbeidstherapie op herstellende tuberculöse-patiënten kan worden toegepast. Het Diamantbewerkers Koperen Stelen Fonds „Nieuwe Levenskracht” te Amsterdam, eene Vereeniging die M heel wat gedaan heeft in het belang der tuberculosebestrijding en al duizenden patiënten, mannen, vrouwen en kinderen ter verpleging uitzond, heeft het haar in eigendom toebehoorend prachtig gelegen en begroeid zeer groot landgoed ,Zonnestraal” geheel belangloos ter beschikking van de Vereeniging „oZnnestraal” gesteld, en daarmede den grondslag gelégd voor de verwezenlijking van de nazorgplannen. Op dit schoone landgoed kunnen de benoodigde gebouwen worden gesticht, waarvoor van de Rijksverzekeringsbank een bouwcrediet werd verkregen onder garantie van de Staten van Noord-Holland, welke garantie zonder hoofdelijke stemming werd verleend! Er wordt begonnen met ee'n kolonie voor 100 patiënten, terwijl naar behoefte kan worden uitgebreid, waartoe hét landgoed genoeg ruimte biedt. Edoch! Er zullen zich heel wat gevallen voordoen, waarin er geen gelden beschikbaar zijn om de verpleging vaneen patiënt te bekostigen. Na een somtijds nogal langdurige sanatorium-verpleging zijn toch in tal van gevallen de bronnen, waaruit de verpleging vaneen patiënt wordt bekostigd (organisatie, philantropische instelling, individueele particuliere philantropie, spaarpot en dergelijke) opgehouden te vloeien. En toch is het dwingend geboden, die patiënten ter naverzorging op te nemen. I „Zonnestraal” wil allen die daaraan behoefte hebben en haar door de Consultatiebureaux in heel ons land als zoodanig worden aangewezen, helpen, waarbij en hierop zij met nadruk gewezen nimmer op Godsdienstige of politieke richting mag worden gelet. En nu is het aan de offervaardigheid van ons Nederlandsche Volk om dit en wel in ruime mate mogelijk te maken. I Dus Nederlanders! steunt royaal den I „Zonnestraaldag” met alle u ten dienste I staande middelen. I Giften kunnen ook worden gezonden aan I den penningmeester van de Vereeniging I „Zonnestraal”, den heer G. H. Sanders, j hoofdadministrateur der Gemeente-zieken-I huizen te Rotterdam, ook door storting of I overschrijving op de Postgiro-rekening van 1 „Zonnestraal” Nr. 107737 Rotterdam, of I aan den voorzitter Jan A. v. Zutphen, I Hoogte Kadijk 155 te Amsterdam, die gaarne bereid is tot het verstrekken van inlichtingen. Op 25 September a.s.; ALLE STERKEN VOOR DE ZWAKKEN. CORRESPONDENTIE. Overvloed van copie is oorzaak, dat wij een aantal inzenders teleur moeten stellen. Hun bijdragen plaatsen wij volgende week. I ’t Schijnt gewoonte te worden om bondsnieuws zoo laat mogelijk in te zenden. Dat geeft op Woensdagmorgen een opeen-I hooping van werk, waarmee de drukkerij en ons onnoodigen last wordt bezorgd. Sommige inzenders volgen nog steeds de slechte gewoonte om met potlood te schrijven, ’t Is vooral voor de zetters een penitentie, dat potloodschrift. Wij verzoeken nogmaals dringend met inkt te schrijven. RED. ■ I ADVERTENTIEN. AFDEELING ROTTERDAM. Vrouwen en meisjes boven 16 jaar ge-1 vraagd voor te collecteeren voor ij Zonnestraaldag op 25 September a.s. . 1 Aanmeldingen worden ingewacht tot 21 September a.s. op het kantoor Mauritsstraat sb. HET BESTUUR.

afpeelikg utrecht. BUITENGEWONE LEDENVERGADERING OP VRIJD AG 24 SEPTEMBER A.S., 'S AVONDS 8 UUR IN DE BOVENZAAL VAN HET H.V. HUIS, OUDEGRACHT T. Z. 245. AGENDA: . * , , Tnn 1 Opening en mededeelingen. 2. Bestuursverkiezing wegens.bedanken van J. H.Hesse. 3. Propaganda an Aetio te Utraoht. Inleider: M.i. Boad.e. 4. Rondvraag en sluiting. Medewerking verleent de Metaalbewerkersharmonie „KUNST EN STRIJD” onder Directie van P. v.d. HURK. Namen vaK Candidaten voor de bestuursvacature kunnen ingediend worden bij het Bestuur: J. r; Koenstraat 21. Voor deze zeer belangrijke vergadering is aller opkomst DRINGEND N^DZAKELIJ^ XctatMcvk „VOMmUtmag". E.““-ragraoüt 478. A’dam.

Sluiten