Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Luisterbij eenkomsten Zaterdag 23 October 1926. In aansluiting op dein ons blaa van 16 October gedane opgaven van dein diverse afdeelingen te houden luisterbijeenkomsten, laten wij hieronder eenige nagekomen mededeelingen van de nog ineen aantal afdeelingen te houden luisteravonden yolgen: Gouda: ten huize van vier leden. Hengelo: inde zaal van den heer Haverkate, tegenover het Lokaalspoor-station. Middelburg; Volksgebouw „Vooruit”. Schoonhoven; adres zaal niet opgegeven. (F laar dingen: dito. Voorburg: ten huize van Braakhekke, Rozenboomenlaan 10. Weesp ; inde zaal van den heer de Groot, Buitenveer. Zalt-Bommel: inde koffiekamer van het Nutsgebouw. De strijd te Hengelo. (v. H.) Mijn belofte in het nummer van de vorige week kan ik door omstandigheden buiten mijn wil niet houden. Het antwoord van Directie-Metaalbond bp het tegenvoorstel der samenwerkende bonden is tot op heden nog niet in ons bezit en bekend. Dus kan ik niets publiceeren. Afgaande op een bericht inde pers wordt Vermoed dat het voorstel zal worden afgewezen. Inde „Nieuwe Heng. Courant” van Zaterdag 16 dezer vonden wij n.l. het volgende bericht: Het HeemaLconfüct. „Van bevoegde zijde vernemen wij, dat de heer Goedkoop, voorzitter van den Metaalbond, den heer Engels, bemiddelaar inzake het conflict-Heemaf, heeft bericht, dat, hoewel hij persoonlijk overtuigd is dat het door den heer Engels namens de organisaties voorgelegde voorstel zoowel voor de Directie van Heemaf als voor den Metaalbond absoluut onaannemelijk is, hij het officieele antwoord liever eerst geven wil, na de aangelegenheid besproken te hebben in het Dagelijksch Bestuur van den Metaalbond, hetwelk Maandag a.s. vergadert.” Ons voorstel schijnt de heeren dus nog teveel te kosten. Het moet wel een groot bedrag zijn om daarvoor nog langdurigen strijd te riskeeren. Ons loonsvoorstel kost ongeveer 20.000 gulden per jaar. De Directie betaalt per jaar 1.2 millioen gulden loon. Ons voorstel komt dus neer op nog geen 2 pCt. verzwaring der loonlasten. De rust in het bedrijf en een betere geest onder het personeel zijnde Directie schijnbaar geen 2 pCt. meer loon waard. Ook hier schijnt men alleen in guldens te denken. Wanneer de Directie en de Metaalbond om een verschil vaneen 10.000 gulden het bedrijf nog geruimen tijd buiten werking willen stellen, dan is het de arbeiders ook goed. Aan hun lankmoedigheid komt een einde. Met meer verbittering zullen zij dan achter de leiding der organisaties vechten tot een redelijker houding van de werkgevers zal zijn afgedwongen. Makkers, volhardt inden strijd I De staking te Slikkerveer aan „De Maas” beëindigd. (C. O.) Ofschoon de afloop niet is zooals wij dien gaarne gewenscht hadden, is j.l. Vrijdag inde stakersvergadering eenstemmig tot werkhervatting op Maandag 18 October besloten. De voorwaarden, waarop de staking is Öpgeheyen, zijnde volgende: 10. een verhooging van de uurloonen met 3 cents voor hen, die ouder dan 21 jaar zijn; de loonen van de jongeren zullen naar verhouding verhoogd worden; 20. alle ontslagenen zullen weer worden aangenomen; 30. De tarieven zullen worden herzien ; 40. binnen een maand, nadat het werk hervat is, zal een nieuwe personeelsvertegenwoordiging gekozen worden. Zooals men ziet zijn er niet onbelangrijke resultaten bereikt. De stemming onder de stakers was ook tot het laatste oogenblik uitstekend, terwijl een gevoel van onbevredigd-zijn over den afloop toch pverheerschte. De laatste week van deze staking is bet dan ook allerdwaast geloopen. De vorige week hebben wij reeds een en ander medegedeeld over de pogingen van

den burgemeester van Ridderkerk om de partijen tot elkander te brengen. Dit is hem niet gelukt. De besprekingen, die eerst liepen tusschen den burgemeester en een commissie uit de stakers, zijn later voortgezet met onzen bestuurder Wacht en hadden ten slotte tot uitkomst dat een conferentie zou plaats vinden tusschen de directie rechtstreeks met de bestuurders van de organisatie, aangeyuld met een commissie uit de arbeiders en onder leiding van den burgemeester. Inplaats daarvan kregen wij toen plotseling een bericht van den burgemeester, waarin hij mededeeling deed van de punten bevattende de voorwaarden waarop het werk zou kunnen worden hervat. Deze punten werden eerst telefonisch aan eenige stakers opgegeven en later aan Wacht door den burgemeester nader bevestigd. Ons bezwaar tegen deze wijze van handelen werd door den burgemeester onderschreven en hij deelde ons later mede, dat hij den loop van zaken nog eens met den heer Berendsen, den directeur van „De Maas”, had besproken. Verder stelde hij ons voor, dat wij aan den heer Berendsen schriftelijke bevestiging van de opgegeven punten zouden vragen en ze dan als grondslag voor eventueele verdere onderhandelingen zouden beschouwen. Alzoo werden bedoelde punten als volgt door ons geformuleerd en aan de directie van „De Maas” ter bevestiging toegezonden :

10. de loonen van het personeel j ouder dan 21 jaar worden met 3 cents per uur verhoogd zoodra de staking wordt opgeheven. De loonen der jongere werklieden worden naar verhouding verhoogd ; 20. aan de vacantiedagen, die in het fabrieksreglement zijn geregeld, zal de 31e Augustus worden toegevoegd. (Wij vatten dit zoo op, dat alle werklieden, die 1 jaar en langer in dienst zijn, in het vervolg recht hebben op 3 vacantiedagen, w.o. 31 Augustus); 30. het overwerkpercentage voor de uren boven 48 wenscht de directie niet te betalen; 40. het overwerkpercentage voor nachtwerk, voor werk op Zon- en feestdagen en voor het werken in ploegen is geregeld in het fabrieksreglement. (Dit vatten wij zoo op, dat in het vervolg de betreffende bepaling in het reglement volledig zal worden toegepast.) Bevestiging op deze punten ontvingen wij niet, doch er gebeurde wat anders. Tegelijkertijd dat de heer Berendsen met den burgemeester van Ridderkerk de punten en voorwaarden voor werkhervatting besprak, werd op het kantoor van de onderneming een schrijven klaargemaakt aan de arbeiders, waarin hun het nieuwe loon werd medegedeeld en de sommatie om vóór of op Maandag te beginnen op straffe van intrekking der concessie. De heer Berendsen, die zeer ontstemd was over de wijze waarop onze bestuurders de actie onder het personeel hebben gevoerd, zoo zelfs dat hij niet met ons te doen wilde hebben, schijnt zelf niet zoo kieskeurig te zijn als het in zijn kraam te pas komt. Deze handelwijze tegenover den burgemeester, dien wij niet in het complot betrokken achten, was in ieder geval kenmerkend. Dat er weinig lust bestond bij ons nóch bij de stakers, die met ongeveer 85 pCt. van de uitgebrachte stemmen de sommatie tot werkhervatting verwierpen, kan ieder begrijpen, De rede dat ondanks dat toch den volgenden dag met algemeene goedkeuring besloten werd om de staking te beëindigen is dan ook elders te vinden. De loonsverhooging van 3 en 2 cents per uur door de firma de Groot en v. Vliet toegezegd en de belofte dat in Januari J927 opnieuw de loonen verhoogd zouden worden, had de directie van „De Maas” tot de conclusie gebracht, dat ook zij niet onder de loonsverhooging uit zou komen en haar er toe gebracht aan een paar christelijke werkwilligen inde fabriek mede te deelen, dat zij van planwas de loonen met 3 cents per uur te verhoogen. Zonder eenige bevestiging af te wachten of zekerheid daaromtrent te erlangen, had de christelijke bond ineen vergadering onder leiding van de heeren Hordijk en Wetselaar in het begin van de week de staking voor zijn leden als beëindigd verklaard . Ofschoon dit nu niet zoo’n ding van beteekenis was, want een deel van die leden was reeds van het begin af aan blijven werken, beteekende dat toch dat een 7-tal leden van dezen bond geen verdere uitkeering zou ontvangen en daarom ook de staking ging breken, was dit tevens het sein voor een aantal wrerkloozen van elders, voornamelijk van Papendrecht, om zich aan te melden. De christelijke schijnheiligheid lag er ook hier weer duimendik bovenop. In hun krant hebben de heeren aan de goedgeloo-

vige buitenwacht verteld dat zij zich een oordeel over de staking tot na beëindiging zouden voorbehouden, doch ter plaatse werd per manifest en in hun vergaderingen niets anders gedaan dan vierkant stelling nemen en bestrijden van onze actie en strijd. De blijkbare toeleg was om de staking te doen verloopen en onze menschen | te laten slachtofferen, om hun dan later de | christenbroederraad te kunnen geven ; had j maar bij onzen christelijken bond gekoj men, dan was het niet geschied! i De sommatie van de zijde der directie i om het werk te hervatten en de mededee-1 ling aan de arbeiders van de loonsverhoo- j ging zou zeker nog een aantal arbeiders van hier en elders bewogen hebben om aan ! het werk te gaan en dat is de reden geweest ■ waarom ten slotte in volkomen gesloten- , heid van de stakers besloten werd de sta- j j king op te heffen. I Al zijn wij niet bevredigd en al is ’t niet gegaan zooals wij gewild hadden, kunnen toch allen, die inden strijd hebben gestaan, met trots op hun werk terugzien. Van de i stakers zelf is op een heel enkele uitzon; dering na niemand afgevallen. ■ Het resultaat aan „De Maas” en bij de | Groot en v. Vliet wat loonsverhooging en | organisatie betreft, mag door ieder gezien 1 worden. i Veel werk zullen wij daar nog te doen ■ hebben om onze actie en strijd tegen onbewuste slappelingen te beveiligen, doch ! vast staat toch wel, dat er een goede basis door onzen strijd is gelegd.

Het congres van den Zweedschen Metaalbewerkersbond. (P. v. E.) In Stockholm hield van ig—2s September 1926 de Zweedsche Metaalbewerkersbond zijn 15e congres. Voor de organisaties aangesloten bij den Internationalen Metaalbewerkersbond waren als gasten aanwezig: J. Kjoerböl en L. Hansen, Denemarken; A. Vizta, Finland; A. Melgaard en P. Olsen, Noorwegen; A. Brunner, Zwitserland; Hampe, T schecho-Slowak i je (Praag); O. Tost, Duitschland; F. Domes en J. Janecek, Oostenrijk en schrijver dezes voor Holland. De Russische Metaalbewerkersbond was vertegenwoordigd door S. Robinson en V. Balandin. Doordat de Internationale secretaris in Amerika vertoefde teneinde betrekkingen aan te knoopen met den Amerikaanschen Metaalbewerkersbond, werd de Internationale Metaalbewerkersbond vertegenwoordigd door F. Domes. Het congres werd gehouden inde mooie groote zaal van het Concertgebouw, inderdaad een ideale congresgelegenheid. Alvorens een en ander te vertellen over het verhandelde op het congres, een enkele opmerking over de congressisten. Het is meer dan opvallend hoe buitengewoon kalm en waardig die menschen zich gedragen. Met de grootst mogelijk denkbare i kalmte en voornaamheid worden de debatten gevoerd. Met geen woord of gebaar wordt na een genomen beslissing nog gereageerd. Hieraan ligt een prijzenswaardige discipline ten grondslag. Het is een zedelijk hoogstaand volk, de drager vaneen goede cultuur. 0 * * » Het congres duurde zeven volle dagen, ofschoon er volstrekt geen buitengewone dingen aan de orde waren. Hoofdzakelijk waren het reglements- of statutenwijzigingen waarmede het congres zich had bezig te houden. Normaal wordt daar om de drie jaar de Algemeene Vergadering gehouden, doch dit congreswas een jaar uitgesteld. Een min of meer belangrijke oude strijdvraag was aan de orde, n.l. of de vakvereeniging het recht heeft zich als zoodanig bij een politieke partij aan te sluiten. Dat recht bestond sedert den aanvang van de arbeidersbeweging en is vrijwel algemeen op de volgende wijze in practijk gebracht. Afdeelingen van de vakbonden sloten zich collectief bij de Sociaal Democratische Partij aan, echter met het recht voor de leden individueel een andere politieke richting te kiezen. Van communistische zijde was nu aan het congres voorgesteld dit aan de afdeelingen te verbieden. Op voorstel van het hoofdbestuur heeft het congres dit voorstel verworpen, zoodat het recht van collectieve aansluiting is bestendigd. Een andere vraag van algemeenen aard, : waarover het congres zich had uitte sprej ken, was of de bestaande collectieve arbeids• overeenkomst opgezegd zou worden. Het congres besloot het contract niet op te zeggen. Uit de dagbladen hebben wij inmidi dels kunnen vernemen, dat ook van werki geverszijde de overeenkomsten niet zijn opgezegd. Inden organisatievorm is eenige wijziging gekomen, doordat het bestaande dis-

trictenstelsel is afgeschaft. De 9 bestaande districten worden tegen het einde van dit jaar opgeheven. Tot dusverre maakte Stockholm een uitzondering op den regel dat er ter plaatse slechts een afdeeling, mocht bestaan. Het congres besloot nu dat daaraan een einde moet komen. Januari 1928 moet alles in één afdeeling zijn opgelost. De minimumleeftijd, waarop men tot den bond kon toetreden was 16 jaar. Deze is nu tot 15 jaar teruggebracht. Stemrecht over stakingen was bij statuten toegekend aan iS-jarigen. Een voorstel om ook aan leden beneden den 18-jarigen leeftijd stemrecht te geven, werd afgestemd. Het congres besloot de bondsuitkeeringen voor het gansche land gelijk te stellen. Teneinde de werkloozenkas te stabiliseeren, werd besloten het aantal wachtdagen van 7 op 12 te brengen. Inde samenstelling van het bestuur bracht het congres geen wijziging. * * ♦ Hef aantal metaalbewerkers in Zweden wordt geschat op pl.m. 105.000. De Zvveedsche Metaalbewerkersbond telt rond 76.000 leden. Andere metaalbewerkersbonden zijn daar niet. Wel bestaat er een syndicalistisch vakverbond zonder separatie van het beroep, . dat, naar men van syndicalistische zijde beweert, 36.000 leden telt. Evenwel zou hiervan slechts ongeveer de helft contributie betalen. De bevolking beleidt voor pl.m. 90 pCt. den Protestant-Christelijken Godsdienst en naar men zegt zijn het goede christenen. Vrijwel in ieder hotel vindt men op elke kamer een bijbel. Hier zijn dus christelijken in overvloed, doch men mist er een christelijke vakorganisatie. Ik gaf daarover mijn yerwondering te kennen tegenover een van de Zweedsche collega’s en zijn antwoord was: ,Ja, mein Freund, die Leute sind schön . christlich, aber es sind keine Narren.” * * * De bestuursvorm van den Zweedschen Bond is zoo ongeveer als bij ons. Er is een hoofdbestuur bestaande uit 7 personen en eert bondsraad uit 28 personen. Hierin zitten ook alie aangestekien. De contributie is heel wat eenvoudiger dan men dat bij ons kent. Leden boven de 20 jaar betalen allen Kr. 1.25 l) voor den Bond en Kr. 0.25 voor de afdeeling. Leden beneden de 20 jaar betalen voor den bond Kr. 0.65 en voor de afdeeling Kr. 0.15. Op de werkloozenuitkeering wordt door staat en gemeente geen toeslag gegeven. Deze uitkeeringen bedragen voor: Klas I. Minstens 10 jaar lid en 400 bijdragen betaald, Kr. 13 per dag gedurende 70 dagen per jaar. Klas 11. Minstens 5 jaar lid en 200 bijdragen betaald Kr. 2.25 per dag gedurende 70 dagen per jaar. Klas HL Minstens één jaar lid en 50 bijdragen betaald Kr. 1.50 per dag gedurende 70 dagen per jaar. Leden beneden 20 jaar krijgen van genoemde bedragen de helft. Momenteel heeft de Bond 8 a 9 pCt. werkloozen. Van de algemeene wereldcrisis heeft ook de Zweedsche Bond geducht te lijden gehad. Tijdens de hoogconjunctuur was het ledental tot rond 70.000 gestegen en daalde tot 53.600 inde maand Juli 1923. In het najaar van 1922 bleek er over de loonen en arbeidsvoorwaarden voor de ijzerwerkindustrie geen overeenstemming te bereiken, zoodat de onderhandelingen resultaatloos eindigden. Daarop is begin 1923 door de ondernemers geprobeerd voor enkele groepen niet aanvaardbare verslechteringen doorgevoerd te krijgen. De Metaalbewerkersbond heeft zich daar vierkant tegenover gesteld, met het gevolg dat een uitsluiting volgde, welke 7 maanden duur-1 de. Deze uitsluiting is voor de arbeiders op i bevredigende wijze beëindigd. Tijdens deze uitsluiting meenden de ondernemers inde machine-industrie ’n po-1 ging te moeten wagen om de loonen te ver! lagen. Een geweldige actie van arbeiders| zijde is hiertegen opgezet, met gevolg dat | de loonsverlagingsvoorstellen teruggeno-I men zijn. De arbeidsvoorwaarden zijn toen I weer contractueel vastgelegd, waarin sedert I geen wijziging is gekomen. De werkelijke 1 loonen zijn sindsdien met minstens 6 öre I (6i ct.) gestegen, terwijl de levenskosten i lager zijn geworden, zoodat de economische | positie van de Zweedsche metaalbewerkers ' na de crisisjaren niet onbelangrijk gunsti-I ger zijn geworden. j Dit succes hebben de Zweedsche metaal-I bewerkers te danken aan hun inzicht. Zij i maakten een groote strijdvaardige organisatie, die in uren van gevaar voor hun belangen waakt. Misschien worden de Holj landsche metaalbewerkers ook nog eens zoo j verstandig. Wij hopen het van ganscher ! harte. *) Eeu Zweedsche kroon is 66.75 ets. (pari).;

Sluiten