Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

35STE JAARGANG ZATERDAG 15 SEPTEMBER 1928 No. 37

wetam.bewekkersbcwd | AD HERTEN TIEN: W 1 voor°Buiterta^icjnëvhoo*l d met"pórtó * K5O B HEMONXLAAN 24 AMSTERDAM.Z. H Afdeolingsadverlentiën .., „ „ „ 0.20 || J| Losse nummers. ......... „0.03 1 = TELEFOON: 2ÖIZ3 z=z u " Aanvragen voor persoeee!

OPLA.Kü 37.500 Otficiëele Mededeelingen. Deze week wordt het comributiezejel op de 373 week in het Bondsboekte geplakt. In feeststemming. De beer C. F. Stork, directeur van de Machinefabriek Gebr. Stork en Cu. te Hengelo, vierde voor eeltige dagen een jubileum. Het was 40 jaren geleden, dal hij aan de fabriek verbonden werd en dit heuglijk feit ts op 1 September j.i. feestelijk herdacht. Vele sprekers hebben woorden van hulde en dankbaarheid jegens den jubilaris gewit, In het algemeen zal de lof, den heer Stork toegebracht, wel verdiend geweest zijn. Mede door zijn werk en onder zijn leiding heelt de onderneming te Hengelo groote vorderingen gemaakt en een goeden naain in binnen- en buitenband verkregen. Wij kunnen ons dus zeer wel indenken, dat men dit jubileum niet onopgemerkt voorbij wilde laten gaan. Br zijn daar in dé feestzaal te Hengelo hartelijke en zelfs roerende woorden gesproken. Maar, hoe mooi en hoe gepolijst sommige der redevoeringen ook zijn geweest, van algemeene beteekems waren ze niet. Een uitzondering hierop vormt de rede van den heer C. F. Stork zelf, die natuurlijk zich er niet aan kun onttrekken het personeel toe te spreken. Het waste voorzien, dat hij iets zou zeggen over de verhoudingen tusschen directie en personeel, zooals die vóór 40 jaar waren en zooals die nu zijn geworden, ’t Is daar in Hengelo altijd geweest : ~A Hen voor elkaar. Geen s t r ij d, maar samen werkin g.” Toch hebben de toestanden zich gewijzigd en de verhoudingen zijn anders dan toen de heer Stork als jongeman zijn intrede deed. De heer Stork heeft over die verhoudingen als volgt gesproken : „Door den loop der gebeurtenissen is die verhouding gewijzigd, al bewees ook de houding van het personeel der fabriek in droevige omstandigheden, waarin allen zicit in getjieenschappelijk leed vereemgd voelden, zoowel als ineen ontvangst, gelijk ge mij en mijn gezin beden in vreugde hebt willen bereiden, dat we ons één voelen in liefde voor de fabriek en ons werk. Door samenwerking der werklieden echter in vakvereenigingen, die, ik heb het dikwijls genoeg herhaald, ook naar mijne rneening veel hebben gedaan ter bevordering uwer belangen, al denk ik over de juistheid der middelen, die daarvoor worden gekozen, wel eens anders dan hun leiders —, waren ook wij gedwongen als werkgevers aaneensluiting met anderen te zoeken, al hebben die ook lang niet altijd dezelfde denkbeelden als wij over de wijze, waarop de belangen der werklieden samengaan met die der werkgevers. Gij hebt een deel van uw vrijheid opgegeven in uw behoefte tot samenwerking met uw beroepsgenoolen, wij hebben dal ook gedaan.

-| ZONDAG 16 SEPTEMBER fI.S. | t dasnonsfreart de moderne arbeidersbeweging Ie | I AMSTERDAM, ARNHEM, DORDRECHT, | t ~ EINDHOVEN EN GRONINGEN EE • % ï ® TEGEN HET MIüTAIRISME, 1 VOOR STAATSPENSIOEN, i ï VOOR MEDEZEGGENSCHAP, \ I VOOR BEHOUD EN DOORVOERING VAN DEN 8-URENOAG EN j f VOOR EfcN WETTELIJKE VACANTIE-REGtLIAQ. ? f , £ I Voor de laatste maal wekken wij onze bendis- j ' makkers op aan de meetings en demontraties deel te nemen. | S '■■■—' ■ *

Zoo kunnen er sich omstandigheden voordoen van verstoring van ons gemeenschappelijk vierk, ook wanneer et tusschen u en ons hier in onze eigen zaken geen enkele reden tol oneenigheid bestaal. Mogen gij en wij er voor bewaard blijven om te moeten méégaan met de uitvoering van maatregelen, die wij inden grond beiden zeer noodlottig zouden achten, maar waarin gij en wij als deelen van het geheel ons zouden moeten voegen! Ik wi! op dezen dag, die voor mij en mijn gezin van zoo hooge en gezegende betéekenis is, mij met deze zorgen niet te veel bet hootd breken, al heb ik gemeend ze te moeten aanduiden.” Hel deel van de rede, waarop wij in hel bijzonder de aandacht willen vestigen, lieten wij cursief drukken. De heer Stork heeft de feestelijke bijeenkomst maar gelijk dienstbaar gemaakt aan bet doel, zijn menschen te beduiden, dat alle gepraat over harmonie tusschen kapitaal en arbeid niets dan uiterlijke woordenpraal is. Nu of nooit, heeft hij gedacht en met veel omhaal van woorden heeft hij gemeend zijn personeel er op te moeten voorbereiden, dat zich wel eens omstandigheden zouden kunnen voordoen, die zouden leiden tot ~verstoring van ons gemeenschappelijk werk, ook wanneer er tusschen u en ons geen enkele reden tot oneenigheid beslaat”. Dat beteekem met andere, minder diplomatieke, woorden, dat vroeg of laat een uitsluiting niet tot de onmogelijkheden zou kunnen beboeren. Over die mogelijkheid vaneen uitsluiting willen wij het hier niet hebben. Reeds eerder schreven wij er geen behoefte aan , te hebben ons met bespiegelingen omtrent het voornemen van den Metaalbond bezig te houden en daaraan willen wij ons nu ook houden. Intusschen, een gewaarschuwd menseb geldt voor twee. De arbeiders van de firma Gebr. Stork en Co. hebben nu op het feest al vast kunnen vernemen, dat, zoo de Metaalbond te eeniger lijd tut een uitsluiting zou overgaan, hun directie bereid is een daartoe strekkend besluit op te volgen. De manier, waarop de heer Stork dat in zijn ~feestrede” heeft „aangeduid”, is uil een oogpunt van advocaterij, niet onverdienstdijk.

Zie je, omdat de werklieden zich hebben georganiseerd en' daarmee een deel van hun vrijheid hebben prijs gegeven, was de firma Stork wel genoodzaakt precies zoo te handelen. Wel is wijlen de heer D. W. Stork een der oprichters geweest van de Nederlandsche Vereenigmg van Werkgevers en voelde hij eerdei voor organisatie dan zijn arbeiders, doch dal is slechts een kleinigheid die de jubilaris inde feeststemming over hel hoofd gezien heelt. Wij kunnen de manier waarop de heer C. F. Stork gemeend heeft de verantwoordelijkheid voor eventueele daden til reeds bij voorbaat van zich af te wentelen, niet bijzonder ridderlijk vinden. Want het is met waar, dat zijn arbeiders door zich te orgamseeren een deel van hun vrijheid zouden hebben prijs gegeven. Deze argumentatie bad de heer Stork noodig om nu al vast rechtvaardiging te vinden voor hel geval de Metaalbond een besluit neemt, waardoor hel traditioneel*- ~allen voor elkander” in ’t gedrang zou komen. • Wanneer de vraag besproken werd of atm de Stork-ondernenung zou moeten worden gestaakt, was er toch immer sprake vaneen geschil tusschen de firma en een gruoter of kleiner deel van haar personeel. Niet de arbeiders van andere ondernemingen beslisten over de vraag of bij Stork gestaakt zou worden. Van prijsgeven van vrijheid w»as derhalve nimmei sprake. De firma Stork zal echter, indien de meerderheid van den Metaalbond vroeg ol laat tol uitsluiting beslist, ook zonder geschil met haar personeel de poorten van haar fabriek sluiten. Br is inderdaad heel wal advocaterij voer noodig om beide zaken op één lijn te stellen. Wij zouden nu alreeds met den oppercominandanl van de Rijkspolitie overleg kunnen gaan plegen over de wijze waarop vroeg of laat de vrijheid van arbeid te Hengelo zou kunnen worden gewaarborgd. Wij leggen vast, dat in ’t aangezicht van wal denbeer Stork uiteen oogpunt van klassensolidariteit zal doen indien eventueel zijn Metaalbond een beroep op hem i doet, z’n geweten nu al reeds begint te kloppen. Was hel déórom dat hij er op ’t feest over heeft gesproken ?

De voortbrengers van de welvaart worden ontslagen. (C. O.) De Maatschappij „Feijenoord” heeft een aantal goede jaren achler den rug, zoo zelfs, dat ze in slaat was zonder nieuw kapitaal inde zaak te betrekken, bijna het geheel.e bedrijf aan gebouwen en gereedschappen te vernieuwen. Het jaar 1927 braclu een strop en er kon slechts een bescheiden dividend ten koste van de reserve aan de aandeelhouders worden uitgekeerd. Voor het jaar 192S werd echter de verwachting uitgesproken dal hel weer beter zou gaan en om dat laatste te bevorderen worden bezuinigingsrnaa 1 regelen getrollen. Natuurlijk zouden wij daartegen niets in te brengen hebben als dat niet op zoo'n arbeidersvijandige wijze geschiedde. Achler elkander zijn daar nu in verschillende werkplaatsen een aantal menschen ontslagen en allen speciaal daartoe uitgezóchte arbeiders, die 25 a 30 en meer jaren in dienst van de Mij. zijn geweest. W ij hebben ons over dit ontslag direct door middel van den Metaalbond tot de directie gewend, terwijl ook de arbeiders zelf en de personeelveriegenwoordiging alle pogingen deden het ontslag ongedaan te maken. .Alles echter zonder gevolg. Deze ontslagenen kunnen volgens de directie niet aan redelijk te stellen eischen voldoen en de onderneming kan met zulke arbeiders de concurrentie niet het hoofd bieden. Zij mogen hun geheele leven inde werkplaats hebben doorgebrachl en hun opleiding als vakman daar verkregen hebben, zoolang ze als winst object den naain van ~ Feijenoord” groot maakten, konden ze dienen. Toen de kans daarop verminderde, was het afgeloopen. Hel dienstverband is met hen verbroken en ze mogen zten of elders nog voor eenigen tijd plaats voor hen is om daarna het leger van permanent werkloozen te verg rooien. De èenige kans, die een arbeider heeft om dooreen lang dienstverband ook inden leeftijd van boven de 30 jaren werk te houden, is hem daarmee ontnomen. Als troostprijs van deze behandeling werd hun aangezegd, dat ze zich bij de liima Wilton Konden aanmelden. De belangengemeenschap tusschen deze beide ondernemingen schijnt bij dit ontslag ook een rol te spelen. Als deze maatregel nu werkelijk int belang van deze ondernemingen gewensclit was m dezen zin dat de eene deze arbeidskrachten kon missen en de andere ze noodig heelt, lag hei dan niet voor de hand, vragen wij, dat (iel dienstverband dan niet behoefde verbroken te wordeni Ook dat echter werd door de directie afgewezen. Zij waren ontslagen en zij mochten tiet al heef mooi vinden dat de direct ie zoo goed was geweest het adres van de firma Wilton voor hen opgezocht te hebben. Alle middelen zijn aangewend om deze directie tol andere gedachten te brengen en wij zijn thans oveigegaan tot publicatie. De bezuiniging, waarop deze directie zich beroept en de zware concurrentie in den scheepsbouw, zijn geen verontschuldiging, («een werkgever die zichzelf respecteert en begrip heelt van wal de onderneming aan tiaar arbeiders verschuldigd is, past meer ontslag op arbeiders met een zoo lang dienstverband toe. Deze gtul kapitalistische methode is uit den tijd. Zij brengt het eene deel van de arbeiders tol lade vrees en hel andere tot haat en wantrouwen. Bovendien echter bestaat er onder de arbeiders de overtuiging, dal als er bezuinigd moet worden, er dan nog wel andere objecten zijn dan het toch al niet al te breede arbeidersbestaan. Deze directie klaagt over de zware concurrentie. Als zij echter eens zoo verstandig zou willen zijn een onderzoek in ie

Sluiten