Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

iwordt gebracht, dat verledep jaar reeds en bok nu weer zal gehouden worden een vadercursus, onder leiding van Dr. B. : Quispel, arts te Rotterdam. De te behandelen onderwerpen zijn: De ontwikkeling van embryo en kind, erfelijkheid en eugenese, alcoholisme, tui berculose, geslachtsziekten, moeilijkheden bij de sexueele opvoeding, kindergebreken. Cursus met lichtbeelden op 6 Dinsdagavonden, 8 uur, ’s Gravendijkwal 26b. Aanvang 16 October. Lesgeld ƒ 2.—. Inschrijving alle werkdagen van 9—5 uur en Woensdagavond. * ♦ * De Volksuniversiteit. De Rotterdamsche Volks-Universfteit heeft dezer dagen de inschrijving voor het nieuwe cursusjaar geopend. Bij die gelegenheid werd een beknopt programma van hetgeen door deze vereeniging wordt geboden, uitgegeven. Een en ander uit dit programma laten wij hier volgen. Allereerst dient vermeld te worden een serie van drie tooneelvoorstellingen: Vrijdagavond ig October; „Ora et Labora”, van Herman Heijermans, door het Schouwtooneel. (Regie-: Adr. van der Horst. Maaike: mevr. Esther de Boer– Van Rijk.) Vrijdagavond 16 November: „Klaasje Zevenster”, bewerkt naar den roman van mr. Jac. van Lennep, door het Rotterdamsch Tooneelgezelschap, dir. M. Sprée. Vrijdagavond 14 December; „Een Faillissement”, van Bj. Björnson, door het Schouwtooneel. (Regie: Adr. van1 der Horst. Inde hoofdrollen Ko van Dijk en Ko Arnoldi.) Kaarten a 30 cent per voorstelling, te nemen per serie van 3 avonden, desgewenscht besproken, k ƒ 1.45, van 4 October | af verkrijgbaar op de werven en fabrieken bij de leden der regelings-commissie en het secretariaat, Leuvehaven 74. In het beknopt programma van enkele populaire cursussen der Volks-Universiteit, dat hieronder wordt afgedrukt, kan ieder arbeider iets naar zijn gading vinden. Het | hier afgedrukte somt enkele der belangrijkste leergangen, op zeer verschillend gebied op; in het voor 10 cent bij den ‘boekhandel en de kiosken verkrijgbaar gestelde boekwerkje, vindt men de volledige lijst der cursussen. Wij bevelen de aandachtige lezing van dit programma zeer aan. Elk arbeider kan voor ƒ 1.— op een cursus van 6—12 lessen inschrijven. Voor leergangen van 5 voordrachten of minder wordt 50 cent berekend. De lesgelden der studiekringen, werkcursussen en taallessen bedragen gemiddeld 15 cent per les. Werkloozen kunnen door bemiddeling der vakorganisaties gratis toegangskaarten verkrijgen. Gelegenheid tot inschrijving op de leergangen. Toegangskaarten voor de cursussen zijn van Maandag 17 September af te verkrijgen aan het secretariaat der Volks-Universiteit, Leuvehaven O.Z. 74. Geopend van 9—5 uur, Zaterdags van 9—12.30 en Donderdagsavonds van 7.30—9 uur. Studieclub voor algemeene ontwikkeling. Dr. J. M. C. van Overbeek, journalist te Rotterdam. Deze ontwikkelingsclub zal dit jaar in het bijzonder gewijd zijn aan de bespreking van de beeldende kunsten; Schilder-, beeldhouw- en bouwkunst. Inleiding door den leider gedurende een uur met illustratie van lichtbeelden, waarna gedurende een half uur het onderwerp onderling besproken wordt. Bij een voldoend aantal deelnemers zal aan de clubwerkzaamheden verbonden worden een Pink-I sterreis naar de Vlaamsche sleden Brugge en Gent. De voordrachten zullen zich ; reeds meer in het bijzonder bezig houden met de monumenten der Vlaamsche primitieve kunst in deze steden, terwijl door den leider later nog eenige voordrachten tot voorbereiding der reis zullen gehouden worden. Studiekring van 8 lessen. Eiken Donderdagavond om 8 uur. Aanvang 25 October. Clubhuis, Westzeedijk 145. Eenvoudige sterkteberekcningcn. Populaire cursus voor metaalbewerkers. F. R. K. Erfmann, hoofdleeraar a. d. Academie voor Beeldende Kunsten en Technische Wetenschappen te Rotterdam. Belasting op trek, druk, afschuiving, buiging, wringing en knik. Verschillende voorbeelden uit de praktijk. In dezen cursus zullen tevens eenvoudige algebraïsche begrippen worden bijgebrachf, opdat de deelnemers dezen en andere cursussen beter kunnen volgen. Leergang van 8 voordrachten. Eiken Dinsdagavond om 8.15 uur. Aanvang *6 Octpber, Handels-Hoogeschool, Pieter de Hooghweg. Bouw en werking van aulomobiel-molo-Ir. C. D. C. Appeldoorn, leeraar *i.B.S, en Academie ,yoor Beeldende Kun-

sten en Technische Wetenschappen te Rotterdam. Het doel van dezen cursus is hen, die met automobielen omgaan, de constructie en werking van den motor te verklaren, zoodat zij bij eventueele kleine defecten met verstand van zaken handelenc kunnen optreden. Achtereenvolgens zullen worden behandeld: het principe over de werking vaneen explosiemotor; wat een tweeslag- en wat een vierslagmotof is; de verbranding, hoe deze moet zijn, hoe ze kan zijn en dikwijls niet is; wat compressie is, welke voordeelen daaraan zijn verbonden en welke grenzen daaraan zijn gesteld ; waarom een motor moet worden afgekoeid en hoe ver die afkoeling kan gaan ; wat de functie is van de kleppen en hoe deze moeten worden gesteld; hoe het vermogen dor combinatie van -cylinders wordt opgevoerd. Na de theoretische behandeling van deze onderwerpen wordt getoond hoe dit inde praktijk wordt uitgevoerd en wordt de bouw van den motor met de onderdeden uitvoerig besproken. Carburateurs, radiateurs met pompinstallatie en ventilateur, verschillende wijzen van smering, alsmede de verschillende wijzen van ontsteking, bobines en magneto’s worden 'alle behandeld aan de hand van modellen. De lessen worden toegelicht door proeven, lichtbeelden en modellen. Leergang van 8 voordrachten. Eiken Woensdagavond om 8.15 uur. Aanvang October. H.8.5., Van Alkemadeplein. Met het oog op de plaatsruimte zal in ons volgend blad de rest van de mededeelingen betreffende het programma van de V.-U. opgenomen worden. Het wezen van het openbaar onderwijs. 1. Wanneer we ’t over het karakter der openbare lagere school hebben, zouden we kortweg kunnen volstaan met art. 195 der Grondwet te citeeren of art. 42 der Wet tot regeling van het algemeen vormend lager onderwijs. Gij zoudt dan precies weten wat op de openbare school gedaan moet worden of nagelaten. Maar, zoo zonder meer zouden we U niet overtuigd hebben van ons goed recht om te spreken van de openbare school als dé school voor het Nederlandsche kind, indien ge tegenstander van de openbare school zijt, of U argumenten ter verdediging verschaft hebben als ge, wat we eerder verwachten, voorstander van ons standpunt zijt. We zullen daarom in eenige artikeltjes wat dieper op deze zaak ingaan. Om niet te veel op zijpaden te komen zullen we het wel doen aan de hanc van het boven reeds genoemd artikel 42. Laten we het nog eens voor u opschrijven: ~1. Het schoolonderwijs wordt onder het aanleeren van gepaste en nuttige kundigheden dienstbaar gemaakt aan de ontwikkeling van de verstandelijke vermogens der kinderen. 2. De onderwijzer onthoudt zich van iets te leeren, te doen, of toe te laten wat strijdig is met den eerbied, verschuldigd aan de godsdienstige begrippen van andersdenkenden. 3. Wij kunnen den onderwijzer, die zich in dezen aan plichtsverzuim schuldig maakt, voor ten hoogste een jaar, en bij herhaling voor onbepaalden tijd, in zijn bevoegdheid tot het geven van onderwijs aan een openbare school schorsen. 4. Het geven van godsdienstonderwijs blijft aan de godsdienstleraren overgelaten.” Ziezoo, daar staat weer als het ware het symbolum der openbare school. Het bestaat zooals ge'ziet, uit 4 alinea’s. We zullen achtereenvolgens deze alinea’s tot tekst van onze besprekingen nemen, waarbij we, net als de Chineezen, van onderen naar boven gaan. Zoo beginnen we met de laatste alinea. Er zijn altijd ouders, die meenen dat ,’t noodzakelijk is, dat hun kinderen op jeugdigen leeftijd godsdienstonderwijs krijgen. Zelf weten ze er inden regel te weinig van om dat met vrucht te geven, dus . . . dan maar naar een bijzondere school ? Neen, wees niet te haastig, ook op de openbare school kan godsdienstonderwijs gegeven worden. Art. 26 der onderwijswet regelt dat. Wenscht ge dus /voor uwe kinderen, die de openbare school bezoeken, afzondelijk onderwijs in den godsdienst, dan kunt ge dat door den, door uzelf gekozen leeraar op inden lesrooster vastgestelde uren laten geven in eender lokalen van de openbare school. Deze uren moeten vallen binnen de schooltijden: een schoollokaal, zoo noodig verwarmd en verlicht, moet voor dit godsdienstonderwijs beschikbaar gesteld worden. Dit onderwijs staat buiten de leerstof, die op de kchool wordt verwerkt. De openbare school, zoo peinst een ander, is toegankelijk voor ieder, doch ■4at .treft .ook het personeel, la nu moge '4' V v> * v V*"' ' ■' ■ 'i \ w •

inde wet staan dat de onderwijzer tot plicht heeft, ieders godsdienstige begrippen te eerbiedigen, maar . . . het derde lid is de waakhond. Ouder, wees gerust, deze strafbepaling staat reeds langer dan een menschenleeftijd inde wet; duizenden bij duizenden onderwijzers hebben sindsdien hun arbeiderskracht en hun liefde gegeven aan het openbaar onderwijs en duizenden doen dat tot op dezen dag. Pleit het nu niet voor al die mannen en vrouwen, die dag in dag uit voor de klasse staan, pleit het niet voor de openbare school, pleit het niet voor hun groote liefde voor het kind, dat het den ijverigen snuffelaar nauwelijks gelukken zal één overtreding van dit wetsartikel uit de geschiedenisbladen van het openbaar onderwijs op te diepen ? We herhalen: ouder wees gerust. Thans zijn we genaderd tot de tweede alinea de eer en roem van de openbare ■ school. De bespreking hiervan zullen we uitstellen tot een volgend artikeltje. Fïet Amsterdamsch Propaganda- Comité voor de Openb. School. Van ons eigen doeumentatiebureau. De wereld in twee kampen. Aan het „Economisch Bijvoegsel” van het I. V. V. d.d. 5 September 1928 ontleenen we het volgende: Op het gebied der staalproductie zal de wereld spoedig in twee kampen verdeeld 1 zijn; de Amerikaansche staaltrust en de Continentaal-Europeesche zwaarindustrie, die de grootste oorlogsstoker Was en er tevens het meeste profijt uit trok, waarbij de zucht naar winst de eenige beslissende factor was, zoo zelfs, dat de grootkapitalisten van verschillende landen uit de granaten, waarmee hun eigen landgenooten door den vijand beschoten werden, winst trokken. Sentimentaliteit kan men dezen heeren niet aanwrijven. De internationale concurrentie noodzaakt hen daartoe en daarom komen zij met het grootste gemak met hun voormalige „erfvijanden” tot een accoordje. Europa wordt daardoor op eender gebieden van het economisch leven een eenheid, die, wanneer zij niet onder openbare controle komt, inde handen van het grootkapitaal op dezelfde wijze tot speelbal zijner belangen wordt als de oneenigheid yan Europa het inden laatsten oorlog was. Onderstaand zouden wij willen laten zien hoever dit spel reeds gevorderd is. Wij zullen ons daarbij baseeren op uiteenzettingen, die van bijzonder belang zijn, omdat zij, in tegenstelling tot de meeste artikelen over dit onderwerp, nu eens niet van Europa, doch van Amerika uit gezien zijn en tevens den stand van zaken belichten vanuit het standpunt der arbeidersbeweging; de Amerikaansche arbeidersklasse is zich er van bewust, dat de beide groote Amerikaansche staalconcerns, de „United States Steel Company” en de „Bethlehem Steel Company” die er naar streven een staaluitvoercartel op te richten, daarmede ten doel hebben, de Continentaal-Europeesche zwaarindustrie op alle markten der wereld, vooral echter de Latijnsch-Amerikaansche markten en op het Europee s"c h e Continent zelf te bestrijden. Daar de Amerikaansche zwaarindustrie over grooten politieken invloed in het parlement en inde pers beschikt, staat natuurlijk als eerste punt op het programma der oprichters van genoemd cartel de monopoliseering der binnenlandsche markt door hoogere invoertarieven. Dat de papieren antitrustwet hun daarbij niet het geringste hin- [ dert, spreekt vanzelf. De bedoelde volkomen vertrusting der Amerikaansche zwaarindustrie wordt immers niet voor niets als „uitvoer’ -cartel gemaskeerd en uitvoèrkartels zijn een eisch van dezen tijd'. De beide groote politieke partijen hebben zich b.v. in hun politiek program op de cartelleering van landbouwuitvoer vastgelegd. Met het oog op de aaneensluiting der Európeesche zwaarindustrie zal een dergelijke combinatie inde staalproductie wel direct als „vaderlandslievend” beschouwd worden. Algemeen Nieuws. „Ontwikkeling” schrijft ons: Er is weer goed nieuws omtrent ons nieuwe blad „Radio”. De mededeelingen van den V.A.R.A.-omroeper en het artikeltje, dat wij vorige week in nagenoeg alle organen der moderne arbeidersbeweging opgenomen zagen, dragen alweer rijke vruchten. Onze groei, die de laatste weken gemiddeld ongeveer 300 per week iad bedragen, is met één ruk tot boven de 500 gestegen! En de teekenen wijzen eerder op een versnelling vart dit tempo dan op een verslapping. Het is thans vrijwel zeker, dat het aantal leden-abonné’s : ges x October a.s. de .15.000 gal overschrijd ]

den en wij maken zeker een goede kans om tegen 1 Januari 1929 de 20.000 te bereiken. Men begrijpe dit vooral goed. Wij spreken hier van de V.A.R.A.-leden, die tegelijk abonné zijn op „Radio”. Het werkelijke ledental van de V.A.R.A. is altijd enkele duizendtallen hooger dan het aantal van laatstgenoemde. Dat komt voor een deel, omdat er een aantal radioliefhebbers zijn, die, nog geen luisteraar zijnde, toch reeds zooveel voor de V.A.R.A. voelen, dat ze zich reeds thans eenige geldelijke opoffering te haren 1 behoeve willen opleggen. Naast deze groep is er echter een andere, die veel talrijker is. Het is die van de arbeiders, die wel de noodzakelijkheid inzien van „modern” georganiseerd te zijn, maar niet tot de conclusie kunnen komen, dat het evenééns noodig is de moderne pers te lezen. Zooals dezelfde arbeiders lid zijn van hun modernen vakbond, maar abonné op de z.g. neutrale volkspers („Telegraaf” of „Courant”), zóó zijn ze lid van de V.A.R.A., maar abonné op „De Radiobode”. Gelukkig is hun aantal inde radiowereld niet zoo hoog I als op het gebied der dagbladpers. Maar hoe dat ook zij: deze menschen behóóren bij ons en 1 October a.s. is de datum waarop zij hun fout kunnen herstellen, in ons maar ook in hun belang. Want ons blad doet voor geen enkel soortgelijk blad in Nederland onder. Integendeel: het wordt reeds thans door vele ter zake kundigen één van de besten in zijn soort genoemd en het streeft er naar het beste te worden. Maar dat zal alleen. mogelijk zijn, wanneer het aantal abonné’s nog belangrijk toeneemt. En dat hangt op zijn beurt af van de vraag, of alle „modern” georganiseerden hun plicht jegens ons blad en de V.A.R.A. begrijpen. Het is daarom, dat wij allen, wier abonnement op „De Radiobode” eind September afloopt, dringend in overweging geven zich reeds thans te abonneeren op „Radio”. Alle nog in September te verschijnen nummers worden hun alsdan gratis toegezonden. Zij moeten heusch niet meenen, dat hun hiermede een dure plicht wordt opgelegd. Neen, de mogelijkheid een abonnement op „Radio” te nemen is veel meer een voorrecht! „De Sportwereld’’. „Het Volk” schrijft ons: Sportvrienden, weet gij dat sedert Maandag 24 September „Het Volk” eiken Maandagmorgen verschijnt met een extra, bijlage „De Sportwereld”, onder redactie van C. H. Geudeker? Dit Maandagochtendblad is het eenige blad in Nederland, dat behalve uitvoerige en deskundige verslagen en overzichten der eerste klasse voetbalwedstrijden ook geeft een volledige rubriek der tweede, derde en vierde klasse. Van alle wedstrijden een verslag! Voorts een uitstekend verzorgde korfbal-rubriek, onder leiding van Mr. H. W. Vliegen; uitgebreid boksnieuws, athletiek-verslagen en beschouwingen yan deskundige medewerkers, als M. van den Berge, W. Kamlag e.a., een volledige wielersport-rubriek, enz. enz. Daardoor is „De Sportwereld” bet meest actueele sportblad op Maandagochtend. „De Sportwereld” zal aan alle kiosken verkrijgbaar zijn en voorts bij onze colporteurs, van des morgens half zeven af. leder, die op de hoogte wil zijn, leze „De Sportwereld”* „De Toorts” als ontwikkelingsblad. Met ingang van 16 October 1928 verschijnt De Toorts, algemeen cultureel maandblad der moderne arbeidersbeweging, tevens orgaan van het Instituut voor Arbeidersontwikkeling, onder redactie yan ! A. H. P. van Duuren en P. Voogd. Verschillende deskundige medewerkers zonden reeds copie of zegden hun daadwerkelijken steun toe. De redactie zal streven naar verscheidenheid van korte, leerzame en onderhoudende artikelen, die den lezers van dienst kunnen zijn bij hun ontwikkeling tot overtuigde actieve socialisten en tot die krachten welke onze beweging op .verschillende levensgebieden .voor. strijd en opbouw behoeft. De omvang is formaat „Notenkraker”, 16 pagina’s. Teekeningen, foto’s en andere reproducties zullen den tekst verluchten. Een aparte Toortsgave zal den lezers in de gelegenheid stellen, om tegen aanmerkelijk gereduceerden prijs gebruik te maken van bijzondere aanbiedingen, als mooie boeken, platencollecties enz. Leden van het Instituut voor Arbeidersontwikkeling ontvangen het blad gratis. Niet-leden kunnen zich abonneeren a / f 1.80 per jaar, franco per post. iVan het eerste nummer kunnen niet-

Sluiten