Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

UIT DE AFDEELINCEN BARENDRECHT. (C.A.P.) Op Donderdag 22 October j.l. is alhier een afdeeling van onze Bond opgericht. De opkomst was schitterend. Onze bestuurder, vriend Rook, hield een inleiding. Naar aanleiding van het feit, dat wij hier op het oogenblik 24 leden tellen, aldus spreker, besloot ons bondsbestuur toestemming te verleenen tot het oprichten van de afdeeling Barendrecht. Spreker betoogde dat hier op het gebied van vakbeweging nog heel wat te doen is. Zoowel het christelijk gemeentebestuur als de christelijke metaalbewerkersbond, zien met leede oogen, hoe ons ledental hier ter plaatse al meer en meer stijgt. Het is allereerst ineen dorp als Barendrecht zaak een stevig’afdeelingsbestuur te hebben. Na nog gewezen te hebben op hetgeen hier voor deze nieuwe afdeeling nog te verrichten is, wekte spr. de aanwezige leden op om een krachtige propaganda in deze omgeving te voereri. Daarna werd overgegaan tot stemming voor het bestuur, hetwelk nu als volgt is samengesteld: M. C. v. Dienst, voorzitter; R. v. Kleef, Noldijk D 95c, secretaris: W. v. Oossanen, Pieterschiedijkje D 220, penningmeester en J. W. Maaten en P. Verveer, overige bestuurders. Daarna vond de overdracht van de afdeeling aan het bestuur plaats. Rook zei, dat mocht de afdeeling Barendrecht in moeilijkheden komen te verkeeren, zij altijd op de steun van afd. Ridderkerk kon rekenen. Verder wenscht spreker de afdeeling veel succes. De nieuwe voorzitter dankte Rook voor zijn inleiding en toespraak en sprak namens het bestuur de wensch uit, dat er tusschen leden en bestuur een kameraadschappelijke samenwerking mocht ontstaan. De voorzitter bedankte de leden *oo* hun goede opkomst en hoopte dat dit op de volgende vergaderingen eveneens het geval zal zijn. Hierna sloot de voorzitter de vergadering. Kameraden van afdeeling Barendrecht! Ons parool is van nu af aan: naar de honderd leden! BRUMMEN. Ineen, vergadering van verspreide leden, leden, gehouden 2 October 1.1., werd met algemeene stemmen besloten tot het oprichten vaneen afdeeling. De 20 verspreide leden waren allen aanwezig. De vergadering droeg een aangenaam en kameraadschappelijk karakter. Nadat de bestuurder W. Schor het bestuur had geïnstalleerd, keerden allen vervuld met veel werklust, huiswaarts. Dus ook in Brummen een flinke stap verder met de moderne arbeidersbeweging.

worden genomen op het gebied van de rietsuikercultuur, onderzoek en verbetering van de grond waarop de ondernemingen werken, onderzoek en verbetering, veredeling noemt men dat, van het gewas. De instelling kost den ondernemers weliswaar li millioen gulden per jaar, doch dat schijnt geen bezwaar te zijn, want dat komt er blijkbaar dubbel en dwars uit. Verbetering van het gewas, verhooging van het suikergehalte, beteekent immers verhooging van de winst, of, zooals in deze tijd van algemeene malaise, vermindering van verlies. Van het proefstation trokken we naar een suikerland en een suikerfabriek in Djadi-Roto, een van de grootste suikerondernemingen op Java, ongeveer 100 K.M. verder naar het Oosten. Deze onderneming beslaat een oppervlakte van 6000 H.A., heeft 480 K.M. smalspoor en 83 eigen locomotieven om het suikerriet naar de fabrieken te vervoeren. Inde campagne die ongeveer 5 maanden duurt, zijn er 15000 arbeiders in dienst. Een echt Westersch grootbedrijf. We nebben het heele arbeidsproces kunnen nagaan, zoowel de bewerking van het land als het oogsten, transporteeren en verder tot suiker verwerken. Op een deel van het groote uitgestrekte land zagen wede arbeiders bezig de grond om te ploegen en breede geulen maken, waarin de bibit geplant werd. Op een ander deel waren de arbeiders bezig de aarde tegen het reeds gedeeltelijk opgegroeide suikerriet te drukken. Op een ander deel van het land werd het suikerriet geoogst, bij de wortel afgesneden en op hoopen gelegd voor vervoer per smalspoor naar de fabriek. Groote hoepen reusachtige stengels suikerriet van 3 a 4 meter lengte en 3 a 4 c.M. dikte zagen we daar liggen. Even verder reed een treintje met

DEN HAAG. Electriciens. (F.S) Inde vakgroepvergadering van de electriciens, welke kort geleden is gehouden, zijn enkele klachten naar voren gekomen, waarop wij nog even de aandacht willen vestigen. Eender klachten heeft ons bijzonder getroffen, n.l. dat op Zaterdagmiddag door heel wat electriciens wordt overgewerkt, waardoor niet alleen de arbeidstijd belangrijk wordt overschreden, doch ook de vrije Zaterdagmiddag verloren gaat, waarbij nog komt dat verschillende werkgevers het overwerk-percentage niet uitbetalen. Dat zulks ook geschiedt door georganiseerde werkgevers, is zeer laakbaar. Wij zullen er nog niet toe overgaan namen van de firma’s, die zich hieraan het meest schuldig maken, te noemen. Alleen willen wij wel onze bevreemding uitspreken overeen firma, die vooral inde kringen van de roomsch katholieke werkgevers een belangrijke rol speelt en die zich het meest schuldig maakt aan de overtreding van de arbeidswet, zelfs medewerkt om de controle van de arbeidsinspectie onmogelijk te maken. Wij vragen ons af, wanneer zullen de electriciens zich bewust worden, dat aan dit veelal onnoodig overwerken op Zaterdagmiddag een einde moet komen. In onze eerstvolgende vertrouwensleden-vergadering zullen wijde kwestie van het overwerken bespreken en maatregelen daartegen nemen. De tweede klacht betreft het werken buiten de stad. Het blijkt dat enkele firma’s de reisurep niet meer betalen. Dit is in strijd met artikel 12 van de overeenkomst. Bij de betrokken firma’s zal door het bestuur pogingen worden aangewend om de reisuren weer betaald te krijgen. Het is echter na onderzoek gebleken, dat deze overtreding meer voorkomt bij de electriciens, waaruit blijkt dat een goede bepaling inde overeenkomst met hun medewerking tot een paskwil wordt gemaakt. Hierin moet verandering komen en wij vragen hierom de medewerking van al onze leden-electriciens, n.l. om te zorgen dat de overeenkomst behoorlijk wordt nageleefd en wanneer zulks niet geschiedt, het bestuur daarvan onmiddellijk in kennis te stellen, In verband met deze klachten heeft de vergadering besloten het aantal vertrouwensieden uitte breiden, waardoor de contróle op de naleving der overeenkomst beter kan worden. Dit is beslist noodig, gezien het groote aantal werkgevers in dit bedrijf en de groote omvang van Den Haag- Wij hebben een flink aantal vertrouwensleden gekregen en zijn hierdoor ih staat om voldoende gegevens te verkrijgen. Naast deze vertrouwensleden rekenen wij natuurlijk op de medewerking van al onze leden. Wij wijzen in verband hiermede er nog op, dat voor hen nog altijd voldoende werk aanwezig is, n.l. om het nog beduidend aantal ongeorganiseerde

20 wagons volgeladen op weg naar de fabriek. Het was een en al drukte en beweeg. Van het land dat we per railauto doorkruisten, gingen we naar eender fabrieken, de grootste, naar men ons mededeelde, van Java. Voor de fabriek is een groot emplacement, waar de volgeladen treintjes aankomen en vanwaar zij, na geleegd te zijn, weer vertrekken om andere oogst te halen, voorraad voor de dag en nacht werkende fabriek. De fabriek die wij in werking zagen, is een dubbel werkende. Als men binnenkomt ziet men aan weerszijden groote installaties van Stork uit Hengelo, dit het suikerriet, dat dooreen groote opening wagonsgewijze naar binnen geheschen wordt, vermalen. Reusachtige vorken zorgen er voor dat de lange stengels niet dwars voor de wals komen. De eerste walsen waardoor het suikerriet gaat, hebben kruis-horlzontale en verticale groeven, zoodat, als het riet de walsen gepasseerd heeft, aangenomen mag worden dat het meeste sap er uit geperst is. Het aldus ontstane pulp wordt langs een loopende band verder vervoerd en gaat nogmaals door walsen met verticale ribbejf. Het door goten geleide sap loopt verder naar de ketels, waarin het verhit en gekristalliseerd wordt. De pulp loopt langs een band, wordt aan het einde daarvan samengeperst, om te dienen als brandstof voor de stookinstallaties. De aldus gekristalliseerde suiker gaat dan in sneldraaiende centrifigus en vandaar langs een schutgoot naar het magazijn, waar ze in zakken genaaid en opgestapeld wordt. Dit is de methode die de Europeesche ondernemingen toepassen, die op de omschreven wijze de witte suiker fabriceeren die we dagelijks gebruiken. Maar er is in Indië nog een andere methode om suiker te maken, dat 1=de inlandsche, de meer primitieve, doch niet minder succesvolle.

electriciens lid te maken van onze organisatie. Aan dit euvel moet toch eens een einde komen. Vooruit electriciens, pakt nu eens aan! OUDE PEKELA. (Het bestuur.) Door de bestuurdersbond, verschillende corporaties en het bestuur van het tooneelgezelschap Heijermans werd besloten inde week van 1 tot 7 November geheel gratis een groote kindertooneeluitvoering te geven op 3 & 4 verschillende avonden. Voor onze afdeeling kunnen de ouders hun schoolgaande kinderen opgeven bij de bode en bij F. Koerts, Wedderweg 33. Mededeeling moet worden gedaan van het aantal kinderen en op welke school ze gaan. De kaarten worden dan later thuis bezorgd. De ouders worden verzocht na afloop der voorstelling, pl.m. 8 uur, hun kinderen aan ons gebouw te komen af halen. RIDDERKERK. (H. de M.) Naar aanleiding van ons artikeltje in „De Metaalbewerker” van 3 October j.1., waarin wij o.a. schreven: Verlangend zien wij er naar uit, dat onze laag-bij-de-grondsche leugens door Van den Herik zullen worden rechtgezet en in het bijzonder door hetgeen we over „Electro” schreven”, is de voorzitter (Hofland) van de afdeeling van de Chr. Bond te Bolnes uit zijn slof geschoten. Ineen artikel, voorkomende in „De (Chr.) Metaalbewerker” van 17 Oct. j.1., heeft hij zijn gemoed gelucht. Ook Hofland kan blijkbaar de inhoud van het aan onze leden uitgegeven strooibiljet niet verkroppen. Tegen dat strooibiljet, schrijft Hofland, werd door ons gereageerd, maar niet in het openbaar, omdat dit enkel schade kan brengen. Wij begrijpen dat, waarde heer, want dat zou schade aanbrengen aan... de, Chr. Bond. Hofland schrijft: „Bij schrijven werd door ons geprotesteerd tegen het strooibiljet, doch ontvingen dit na enkele dagen terug met de mededeeling dat nota genomen was van de door hem (Alg. Bond) onderstreepte zinnen. Zij meldden er echter niet bij, dat zü de bewijzen van hun beweringen zouden leveren en tot op heden hebben zij zich nog niet zoo hoog op kunnen werken om het alsnog te doen.” Nu zijn we genoodzaakt een paar regels, uit de brief door Hofland aan ons bestuur geschreven, te citeeren. Hij schreef: „Tenslotte zij nog herhaald, dat door ons geëischt wordt de bewijzen door uw bestuur te leveren omtrent onze propaganda, welke door u als minderwaardig is bestempeld. P.S. De overige aanvallen worden Wetselaar voorgelegd, welke alleszins bekwaam is om uw onwaarachtig gedoe in een zuiver daglicht te stellen.” Dus niet in het openbaar reageeren, maar

Door tusschenkomst vaneen landbouwconsulent hebben we ook deze methode mogen waarnemen. De inlandsche bevolking heeft gronden in bezit, die ook geschikt zijn voor verbouw van suikerriet. Weliswaar niet zulke uitgestrekte landen als de Europeesche ondernemingen, doch voldoende om loonend te werken, meestal een of twee bouw. Een bouw is, meen ik, I H.A. De bevolking heeft ook geen proefstation en werkt volgens de methode van vader en grootvader, vaak oneconomisch. Toch is zij niet zonder voorlichting; het gouvernement verleent, door middel van landbouwcpnsulenten, medewerking aan veredéling van bodem en gewas, verhooging dus van de uitkomsten. Jammer genoeg volgen vele suikerriet-verbouwende inlanders de adviezen die zij aldus krijgen nog niet op en volgen de traditioneele methode die de voorouders toepasten. Wij hebben ook deze z.g. bevolkingssuiker zien verwerken. Wij zijn ineen werkplaats geweest waar de voorraad van een bouw verwerkt werd en wij hebben een fabriekje gezien waar de oogst van meerdere bouws suikerriet vermalen werd. Inde eerste werd met een dubbele wals gewerkt, inde tweede met twee walsen, waarvan de laatste dan met verticale ribbels. De methode is weliswaar zeer primitief, doch ze heeft overeenkomst met de Europeesche methode. Het komt me zelfs voor dat de Europeesche ondernemingen het principe van de inlanders hebben overgenomen. De walsen die de inlanders gebruiken zijn veel kleiner dan die van de Europeesche fabrieken en zij draaien, in tegenstelling met deze, horizontaal Inplaats van verticaal. De stengels worden een voor een met de hand tusschen de walsen ge-

toch moet Wetselaar ons gedoe ineen zuiver daglicht stellen. Dat is toch wel het toppunt van mallotigheid. Ons bestuur besloot dan ook ora wel in het openbaar op de laatste zinsnede te reageeren. Aan Hofland werd daarom op 3 September j.l, een brief gezonden, waarin o.a. voorkomt: „Wij hebben van u niet gekregen een reeks van feiten, waarmede aangetoond had kunnen worden, dat de veeren, welke door u als sieraad bij de propaganda worden gebruikt, n.l. de verbeterde werkloozenzorg te Ridderkerk en het erkennen door het gemeentebestuur van de organisaties, u werkelijk toekomen en dat het uw of het werk van *uw vrienden is, dat zulks tot stand kwam. Waar u echter de circulaire aan Wetselaar hebt gezonden, zal deze misschien de bewijzen en feiten leveren, waarop wij wachten. Tevens zijn wij bereid, betreffende de werkloozenzorg te Ridderkerk, haar voorgeschiedenis en het aandeel van uw politieke vrienden, wiens liefde tot de organisatie nog Dinsdag j.l. tot uiting kwam, toen zij zich verzetten tegen het verschil in uitkeering ad ƒ 1 voor de kostgangers, van gedachten te wisselen.” Duidelijker kan het de voorzitter van de afd. Bolnes toch niet gemaakt worden. Wetselaar heeft wijselijk in alle talen gezwegen en zwijgt nog. Hofland gaat dan verder en schrijft: Dat hem bekend is, dat deze zelfde mannen op het politieke strijdtooneel in Ridderkerk een me d e-r a ad s 1 i d telkens hebben getart, de bewijzen te leveren vandoor deze mijnheer telkens gedane beweringen. Nu wordt het toch wel een beetje t:lachelijk. Schrijver dezes is nog nooit raadslid geweest. Wel is onzf' bestuurder Rook raadslid en ook Vander Spoel, maar die is sigarenmaker. Wat hebben die hier nu mee te maken, of is het soms wangunst, omdat hij zelf, hoewel hij er altijd zijn best voor gedaan heeft en dit jaar nog zijn eigen candidatuur propageerde in het krantje van Van Gent, die ook zijn Chr. beginsel in dat krantje besmeurt, nog steeds geen raadslid is? Dan komt de schrijver eindelijk waar het bij hem om gaat. Wij schreven indertijd dat de afdeeling Bolnes van de Chr. bond werd opgericht tegen de zin van Wetselaar. Dat is de volle waarheid. Hofland moet dat maar eens aan zijn collega van den Herik vragen. Verder ontkent Hofland, dat hij het voordeel van stempelen bij de vakbonden inzag. Maar hoe is dit dan in overeenstemming te brengen met datgene wat wij in zijn stukje lezen? Immers, hij schrijft zelf, dat het stempelen bij zijn afdeeling door hem zelf is aangevraagd. Door zijn collega Van den Herik werd het stempelen van uitgetrokkenen-niet-rechthebbenden bij zijn afdeeling, afgewezen. Zag Hofland nu wel of niet het voordeel van stempelen bij de vakbonden in. Wij herhalen van wel! Maar, zegt hij, propaganda-materiaal is dat niet en dan tusschen haakjes, zoo armzalig is onze Chr. bond niet ten aanzien van propaganda-materiaal. Wij zeggen, zoo arm is hij wel. Wij hebbe nmenschen ingeschre-

leid, het sap vloeit naar omlaag ineen soort reservoir en vandaar langseen ondergrondsch leidingtje naar de kookpannen, die gestookt worden met de overgebleven pulp en het gedroogde afval, het bovenste gedeelte van het suikerriet. In deze kookpannen blijft het sap zoolang tot het watergehalte verdampt is en een bruin papje overblijft. De inhoud wordt dan in halve cokosnoot-doppen (de gaatjes worden bedekt met een stukje maisblad ter voorkoming van wegvloeien) geschept ,waarin het stolt- De aldus verkregen bruien suikerkoekjes zijn nu voor verkoop en consumptie gereed. De drijfkracht voor deze suikerrietverwerking is even primitief als de rest. Aan de as vaneen der walsen, die met tandraderen met elkaar verbonden zijn, is een houtbalkje bevestigd, hetwelk door ’n sapi, dat is een inlandsche koe, wordt voortbewogen als ’n draaimolen. Deze suiker wordt niet zoo economisch verkregen, zij is niet zoo zuiver en niet zoo suikerhoudend als onze witte suiker, doch veel goedkooper, althans voor vele inlandsche beurzen betaalbaar. De z.g. Europeesche suiker is momenteel, onverkoopbaar, de inlandsche gaat nog grif weg en wordt met winst verkocht. De West-Europeesche grootindustrie denkt wel dat zij economisch is en zij is dat ook In menig opzicht, maar als het distributieapparaat hapert, als de koopkrachl vermindert, ligt zij op haar achterste. De suiker, de rubber, de koffie, de thee en wa* al niet meer ,is hier thans dupe van de ongebreidelde Europeesch-Amerikaansch? productiemethode, die naar de afgrond voert. Er kon welvaart zijn, omdat var alles genoeg is, doch er heerscht ellende omdat de productie en distributie in df verkeerde handen is..' P. DANZ

Sluiten