Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

DE METAALBEWERKER.

met 35 leden toegenomen 314 toegetreden, 278 uitgetreden leden); het aantal werkeloozen is met 137 verminderd en Steeg het aantal zieken een weinig, in ’t algemeen wordt de toestand ook in Engeland weer iets beter. De uitgaven van dezen bond (circa 60000 leden sterk) beliepen in Maart 121932.—, een bewijs dat de contributie van .dien aard is, dat de organisatie zulke lasten dragen kan. De toestand onder de machinebouwers is tamelijk gespannen; wel hebben, volgens het verslag over Maart, de werkgevers te Southampton hun eisch aan «Amalgamated Society of Engineers« (Vereenigde Machinebouwers) om vermindering van het minimum loon weer moeten intrekken, omdat de toestanden iets verbeterd zijn en het aantal werkeloozen verminderd is. Wel is het aantal leden dier organisatie van 93Ó93 in Februari op 94158 op ulito Maart gestegen en het aantal werkeloozen van 3872 op 3642 gedaald en ook hit aantal zieken verminderd toch dreigt een zwaar conflict in Schotland. Ongeveer 4000 machinebouwers te Glasgow hebben wegens loonsverlaging het werk neergelegd, waarvan'3ooo tot de »Amalgamated« behooreu. Ondanks het advies van het bestuur om liever met de loonsverlaging genoegen te nemen, dan een moeilijken strijd te wagen, zijn zij toch in strijd gegaan maar hebben reglementair hunne uitkeeringen verbeurd. Dit moge nu hard klinken, maar zij hebben de loonsverlaging alleen door den invloed van het «.Executive CounsiU (uitvoerende raad) tot nu toe verdaagd is en de patroons de helft van hun eisch (stukloonen met 5 °/0 en weekloonen met f 1.20 verlagen) lieten vallen, nu worden zij natuurlijk niet gesteund, maarde patroons kunnen ook de organisatie niet op schadevergoeding aanklagen, hetgeen bij de tegenwoordige reactionaire rechtspraak nog al duur uitkomt. Georg Barnes waagt nog een poging om den vrede te herstellen, maar of het lukken zal en wat er uit zal voortvloeien staat nog te bezien. De organisatie keerde gedurende de maand uit aan ondersteuning bij: a werkeloosheid f 18188,40; b. ziekte f 12349,56; c. pensioen f 23320,20 Dat echter ook in Engeland de klaploopers of kassenplunderaars nog niet uitgestorven zijn, bewijst een publicatie van het «Executive Councik waarbij een lid te Failsworth geroijeerd werd omdat het de spuigaten uitliep, die slimmerd had gedurende 5 jaren f 824,30 langs allerlei slinksche wegen weten te trekken. NOORWEGEN. Volgens een bericht door het bestuur van den «Norsk Jern-ogg Metallarbeider Forbund« (Noorsche ijzer- en metaalbewerkerbond) is het ledenaantal dier organisatie van 3000 (circa 50 °/0 der Noorsche metaalbewerkers) in 1902, op 4800 leden (circa 80 °/0) in 1903 gestegen en is ook het draagvermogen van den bond daaraan evenredig toegenomen; maar ook de werkgevers spannen alle krachten in om de rechtvaardige eischen van onze Noorsche vakgenooten het hoofd te bieden. Dat er verbetering der loonen dringend noodig is, bewijst de volgende statistiek: (men neme in aanmerking dat het leven daar duur is) Oostelijk Noorwegen j Westelijk Noorwegen Arbeidssoort. (Christiania) | (Bergen) Gemiddeld urenloon. Machinebankwerkers 35,8 Ore = 24,3 ct 29,5 Ore ~ 20,0 ct Scheepsbouwers 39,8 « = 27,0 « 31,7 « =2i,6« Ketelmakers 39,8 «3; 27,0« 33,5 « = 23,5 « Smeden 37,2 « 25,3 « 32,6 « ~ 22,1 « Nu hebben de arbeiders een verhooging van 233 Ore (1,36 a i,94 ct) Per uur geëischt, verder een minimum loon van 20 Ore (13,6 ct.) per uur voor hulparbeiders en halfwassen en een beginloon van 10 Ore (6,8 ct.) per uur voor leerlingen. Het gevolg van deze matige eischen was een weigering der patroons, waarop 350 arbeiders hun ontslag namen. Nu trachten de werkgevers met spoed het werk te forceeren, om het voor. een geheele staking klaar te hebben, waarop nog 80 anderen hun ontslag namen, en de werkgevers dit ontslag met een algemeene uitsluiting beantwoordden, waardoor |zooo arbeiders (waarvan 1000 georganiseerden) op straat liggen. De bond is direct tot een heffing vaneen extra contributie van i Krone = 68 ct per week overgegaan en heeft dus ook een harden strijd te verduren. Wij zien dus overal roering, overal reactie, maar ook overal strijd. OOSTENRIJK. Dat ook (ondanks alle reactionaire maatregelen en vervolgingen, waarvan de Oostenrijksche metaalbewerkers, onder de hoede vaneen reactionair-jezuïtische regeering, zoo vaak de dupe werden, en hun organisatie meermalen geheel vernietigd is geworden) in Oostenrijk onze zusterorganisatie de «Verband der Metallarbeiter Oesterreich« (Met.-bew. bond) hoe langer hoe meer invloed krijgt, (zij telt nu circa 27000 leden) bewijst het volgende geval. De «Oester?-. Alpine Montan Gesellschaftf (Oostenr. Alpen-mijnbouw-maatschappij),een schatrijke maatschappij die in Oostenrijk (vooral inde Stiermarkensche en Korinthië’sche mijnen) schatten uit de aarde laat delven, waarvoor ze de arbeiders die een laag loon hebben, om ze te houden, met alle mogelijke, z.g. instellingen in ’t belang van hun personeel, paait, o. m. pensioenverzekering. Hiervoor moeten natuurlijk de arbeiders het leeuwenaandeel betalen en van de betaling van haar aandeel tracht zich de maatschappij op de meest bedriegelijke wijze te onttrekken. Zoo was ze b.v. ineen van haar ondernemingen te Donawitz bij Leoben (Stiermarken) verplicht (bij een storting van 6 °/0 van ’t loon door de arbeiders) 2 °/0 van de uitbetaalde loonen inde kas van de «vereeniging tot verzorging bij ziekte en ouderdom« te storten. Aan de arbeiders werd voortdurend sinds 1894 (vroeger was het minder) 6 °/0 van hun loon afgehouden, maar, zooals nu gebleken is, kwam de maatschappij haar verplichtingen niet na en toen de toestand der financiën van die «vereeniging» telkens slechter werd, trachtte de «Alp. Mont. Mij.« de leden, haar arbeiders, te overrompelen, door zonder voorbereiding een alg. vergadering bijeen te roepen en de leden met het voorstel tot opheffing der vereeniging op het lijf te vallen; maar ze had buiten den waard (in dit geval buiten den met.-bew.-bond) gerekend, Door het active optreden van den «Met.-bew.-bond« werd dat voorstel bijna algemeen verworpen. Nu moest, goedschiks of kwaadschiks, de «maatschappij* de pensioen-uitkeeringen betalen die tot verleden maand het eind van April de aanzienlijke hoogte van f 188479.50 bereikt hadden. Daar nu de aanspraken der oude arbeiders niet de minste rechtszekerheid boden, zoo werd de regeering, die daaraan even zoo schuldig was, op aandrang van de «Met.-bew.-bond« door de söc.-dem. fractie geïnterpelleerd en moest er zich mede bemoeien, wat tengevolge had, dat de «Alp. Mont. Ges.« eindelijk in 15 jaarlijksche termijnen zich verplichte 1.500.000 Kronen =

f 765.000 te storten en is nu tenminste aan de leden verzekerd : 1) uitbetaling van alle opvoedingsbijdragen volgens reglement; 2) uitbetaling van 80 °/0 weduwen-pensioen; 3) uitbetaling van de helft der reglementaire pensioenen, echter onder waarborg vaneen jaarlijks minimum van 300 Kronen = f ,i53-—: 4) waarboig der aanspraken van de leden, die sints 20 jaren leden der vereeniging en reeds 50 jaar oud zijn, tot 50 °/0 der reglementaire aanspraken; 5) aanspraken der eventueele weduwen van rechthebbenden op een derde van het reglementaire bedrag; 6) terugbetaling van 75 °/0 der gestorte contributie aan de overige leden bij uittreding (vertrek enz.) uit de vereeniging. Door deze uitkomst heeft de «Oest. Met. Arb. Verband« weer bewezen wat zelf tegenover een zoo machtige maatschappij het active optreden vaneen goed bestuurde organisatie vermag en heeft het vertrouwen inde organisatie er een massa door gewonnen. BOEK- en TIJDSCHRIFT. 5—10 April 1903 door Dr. H. Gorter is de titel van een overdruk uit «De Nieuwe Tijd« van Mei 1003. De schrijver geeft daarin op zijn bekende duidelijke wijze een over zicht van de gebeurtenissen gedurende de alg. werkstaking. Zijn inleiding, waarin hij de oorzaken bespreekt, toont, evenals het geheel, dat hij, hoewel tegenstander van algem. werkstaking, toch een objectief beoordeelaar is. Na betoogd te hebben dat het Ned. proletariaat als voorpost tegen de internationale reactie in zijn felsten vorm niet kon toelaten dat deze post zonder verzet viel; zegt schrijver o. m.: Het is krankzinnig van de anarchisten om hier van verraad der soc.-demokraten te spreken. Het is dwaas van de soc.-dem. om de schuld van de gebeurtenissen op de anarchisten te schuiven, enz. De schuld ligt geheel bij de kapitalistische klassen en partijen en bij de regeering, die hebben gedurfd, wat nergens bestaat: het stakingsrecht zoo goed als ontnemen aan tienduizenden arbeiders. Men behoeft het niet met alle beweringen eens te zijn, maar men moet erkennen dat hier een nuchtere denker aan het woord is en ik wenschte dat de brochure door velen gelezen werd. Ze is verkrijgbaar bij J. A. Fortuyn, alg. boekhandel, Kerkstraat 32, Amsterdam. Vermoedelijke prijs 5 cent. De toestand aan de Kon. Ned. Fabriek y. Werktuigen en Spoorwegmaterieei te Amsterdam. IV. Doch een andere vraag is; zijnde werklieden er op verbeterd? En dan beweer ik, date: boven de hierboven besproken 1 o proc. der werklieden geen sprake van verbetering kan zijn. De verkorting van die i‘/ï uur is gewoonweg (en dit kon ook niet anders) verhaald op het tarief van den werkman. En bestond er nu een vast loonstelsel, dan zou er nog een berekening aan vast te knoopen zijn, doch dit is niet het geval. De uurloonen varieeren van 13 tot 26 cent, een enkele gaat hierboven, doch dat zijn uitzonderingen. Nu bestaat hier elk half jaar verhooging van het uurloon, doch wat deed de directie, toen zij deze vermindering van werktijd in voerde? Zij liet eenvoudig de halfjaarlijksche verhooging niet doorgaan, dus hij die toen voor verhooging in aanmerking kwam, kreeg minder werktijd en minder loon. Want zij, die door het tariefstelsel wat verdienen, zijn óf lage uurloonders óf «bevoorrechten«, en deze zijn er nog al wat op deze fabriek; de geheele ambtenaarsbende, die hier heerscht, van den hoogste tot den laagste, houdt er een of meer «bevoorrechten« op na. Tariefstelsel en bevoorrechting zijn dan ook twee van de ergste gruwelen die hier machtig heerschen en door eiken ambtenaar in zijn omgeving toegepast worden. Voeg ik hier nog aan toe, dat bij de minste drukte de werktijd wordt veranderd in 11 of 13 iji uur, soms nog langer, dat de machines dag en nacht doordraaien en de werkman er toe geprest wordt om den anderen nacht of om de twee nachten te arbeiden. En dat noemt men dan den werktijd verkort te hebben tot 57 uren ! En thans het laatste punt, 5. Het stichten der coöpera tieve vereeniging. Ik heb reeds eerder gezegd, dat dit een zaak is die niet op de fabriek thuis behoort en hier blijf ik bij. Amsterdam wemelt van de coöperatieve verbruiksvereenigingen, dus was het onnoodig deze inde fabriek te halen. De hielenlikkende vertegenwoordigers hebben hier een grooten stap gedaan op den weg van gedwongen winkelnering en als de werklieden niet oppassen, gaat hef denzelfden weg op als indertijd met het ziekenfonds: eerst is ’t vrij, naderhand wordt je er toe verplicht. Het zijn alle banden, welke je aan de fabriek moeten binden en voor belanghebbenden schiet er later wel een baantje over. Wat heeft dus deze vertegenwoordiging der werklieden in 6 jaren veel verricht voor de arbeiders dezer fabriek! Is het niet een wassen neus ? Dat ik geschreven heb, dat de fabriek er f 1.000.000 uitgeklopt had «bruto«, dat vindt de directie niet mooi, al is het waar! Ik had als eerlijk mande beteekenis van het wóórd «bruto« moeten uiteenzetten, want nu heb ik volgens de meening van de directie veel kwaad gesticht. i°. Wat eerlijkheid aangaat, kan ik mij met de directie gerust meten. Als zij wat eerlijker was, zouden er een heele boel misstanden op de fabriek verdwijnen, die nu blijven bestaan, omdat gezag voor den gang van zaken op de Nederlandsche Fabriek onmisbaar is.c. 2°. Zie ik de arbeiders niet zoo dom aan dat zij niet weten wat bruto en netto is. Ik zal dan ook maarde uiteenzetting van de directie laten voor wat zij is, daar deze cijfers onmogelijk zijn te coutroleeren zonder inzage der boeken. Hierna wil ik meededen wat de directie aan het slot zegt. De directie zegt dan: «Hetgeen na aftrek van al deze kosten dan nog overblijft is winst en hieruit wordt rente betaald over het kapitaal der aandeelhouders, welk kapitaal voor het drijven der fabriek even noodig is als steenkook. Zeer zeker is in onze kapitalistische samenleving kapitaal noodig voor het drijven der fabriek. Doch wat niet noodig is, geachte directie, dat is dat er 5 pet. uitbetaald moet worden aan de aandeelhouders, en dit is toch geschied, nietwaar ? Gesteld dat de fabriek werkt met een kapitaal van f 3.000.000 'wanneer alle aandeelen geplaatst zijn is het meer), dan moet voor deze f 3.000.000 aan rente verdiend worden tegen 5 pet. f 150.000, zegge: honderd vijftig duizend gulden «netto«. Wanneer wij nu op de fabriek de ambtenaars en leerschool er aftrekken, en zeggen dat er iooo volwassen werklieden zijn, dan moet ieder hunner (om een rond cijfer te noemen) 3 gulden per week verdienen voor de aandeelhouders. En nu mag de directie in haar circulaire zeggen, dat dit

noodig is als steenkool, wij als werklieden voelen het gemis van f 3 per week veel meer, dan de aandeelhouders hun zoet winstje. En mij dunkt dat wanneer zij met i pet. betaald werden voor hun niets doen, zij zeer goed beloond waren en dan konden van die f 150.000 er f 120.000 naar de werklieden terug komen, wat zij in hun noeste vlijt, en niet zooals de aandeelhouders in zalig niets doen, verdienen. En tot slot van haar circulaire zegt de Directie: ■ «Dat deze winst over het afgeloopen jaar hooger is ge«weest dan van eene krachtige industrieele onderneming mag «worden verwacht, zal zeer zeker niemand beweren, integen«deel, wanneer men ernstig over dit winstcijver nadenki rijst «de vraag, •of er niet alle aanleiding was de tarieven te verflagen, waar het zoo noodzakelijk is, dat de fabriek nevens «goed, ook goedkoop werk levert. «Bovendien heeft de tariefverlaging voor het tegenwoordige «ook zeker dat voordeel teweeg gebracht, dat, waar overal «om ons' heen groote slapte inde werkzaamheden heerscht, «hierover thans aan de fabriek niet valt te klagen. Hoe «goedkooper werk, hoe beter de fabriek in staat is, u aan «het werk te houden ... .« Wanneer de Directie als «motto« boven aan haar circulaire had laten drukken: «Een wiegelied«, dan zou ze juist gehandeld hebben. Want de laatste zinnen uit de circulaire van de Directie zijn er geheel op ingericht om de Metaalbewerkers die beginnen te ontwaken, weer in slaap te sussen. Het doet hier ook dienst als goedmaker voor dien vertegenwoordiger der werklieden, welke tegen de Directie zeide, «dat als mijnheer toch verlaagde, hij het dan maar goed moest doen.« Het is zeer begrijpelijk, dat de Directie gaarne zulke vertegenwoordigers heeft, en zij weet ze daar ook voor te beloonen. Van hen die voor de werklieden opkomen, weet de Directie zich wel af te maken. Dat de winst echter nog niet hoog genoeg was, och dat baart geen verwondering. Het kapitalistendom heeft nimmer genoeg, dat heeft de werkstaking van de wevers in Twente verleden jaar nog geleerd. Van Heek verlaagde zijn tarieven, om het loon op peil te houden, dus al is er nog zooveel winst gemaakt, altijd meer!! Dat is de roep van de geldkliek. Of dit ten koste gaat van het zweet van hun arbeiders, of vrouwen en kinderen er honger door lijden, dat raakt hun niet, als het winstcijfer maar hoog is. Na bovengenoemd cijfers was er dus niet de minste reden de tarieven te verlagen, want men had eenvoudig de aandeelhouders wat minder uit kunnen keeren. En waarom heeft de directie niet de tractementeu van de ambtenaren verlaagd? Waarom is de directie niet bij zichzelf begonnen? Waar toch ineen inrichting als de Nederlandsche fabriek, chefs rondloopen met f 4000 a f 5000 traktement jaarlijks, buiten de emolumenten, daar is het toch een schandaal, dat zij van de 12 of 13 gulden per week welke gemiddeld door de werklieden worden verdiend, nog gaat afnemen. En dan nog de toevoeging er bij, dat de werklieden door de tarief-verlaging hun werk behielden, terwijl het overal slap is. Hóe goedkooper werk, hoe beter! Zeker! Je werk heb je behouden, werklieden, maar vergeet dan niet, dat er geconcurreerd wordt ten koste van u, terwijl de aandeelhouders hun 5 pCt. opstrijken, en directie en chefs hunne hooge traktementen. Zeker werklieden! Gij hebt uw werk behouden, maar vergeet niet, dat in dezen tijd van slapte uw medearbeiders honger lijden, door uw goedkooper werk. Want hoe goedkooper het werk wordt en hoe meer er geproduceerd zal worden, hoe grooter ook de werkloosheid, waardoor meer en meer uw eigen vakgenooten uw concurrenten zullen zijn. En nu gij, metaalbewerkers van de Nederlandsche fabriek begint te ontwaken, en dit getoond hebt aan de directie, door bijna niet meer van hare vertegenwoordiging te willen weten, nu is de directie bij de hand, om u wederom een slaapbol onder uw neus te duwen, door middel harer circulaire. Want de directie voelt den geest des tijds even goed als wij, die ons bewust zijn geworden van onzen toestand. Zij ziet hoe overal de vlam van het verzet begint uitte slaan. Zij ziet in, ondanks het ontslaan van de porders der metaalbewerkers dat wij vooruitgaan. Zij weet, dat er is een jonge krachtige plant, de Metaalbewerker sbond, en al haar pogingen welke zij heeft aangewend om dezen te dooden zijn mislukt. Ondanks de vele slachtoffers, welke het patronaat inde metaalindustrie onder regeering van den heer Stork heeft gemaakt, staat die jonge plant krachtiger dan ooit te voren, in staat het verder te brengen, dan zij het totnogtoe heeft kunnen doen. De bond zal worden een forsche boom, welke de metaalbewerkers zal beschermen tegen het alles overheerschende patronaat. Daarom metaalbewerkers, en in ’t bizonder die der Nederlandsche fabriek, houdt uwe oogen open, laat u niet wederom in slaap wiegen dooreen dergelijke circulaire als u gezonden is door de directie, doch slaat met de georganiseerde arbeiders de handen ineen. Legt ter zijde uw Nieuwsblad of Echo en leest die bladen die opkomen voor uwe belangen. Dan zal de tijd aanbreken, dat de vakorganisatie uw vertegenwoordiging zal zijn, en zult gij, inplaats van tariefverlaging te moeten ondergaan, strijden tegen het zoo vervloekte tariefstelsel. Doch dan u allen als één man inde vakorganisatie begeven, opdat wij gezamenlijk zullen bereiken, wat wij met een paar mannen niet kunnen. Weg met de vertegenwoordiging op de Nederlandsche fabriek! U allen georganiseerd! Een Georganiseerd Metaalbewerker. (Uit: «Het Volksdagblad.«) BERICHTEN. Aan de Vakorganisaties. Mede-Arbeiders 1 Door de Afd. Arnhem van de Nederlandsche Vereeniging tot afschaffing van Alcoholhoudende Dranken en de Afd. Arnhem van den Alg. Ned. Geh.-Onth. Bond, wordt op Zondag 5 Juli a.s., op het Sportterrein (bij het Landgoed «Klarenbeek«) een groote Nationale Meeting georganiseerd ten gunste der Geheel-Onthouding. Aan die Meeting zal door middel van het zenden van afgevaardigden, door alle Geheel-Onthouders-Organisaties worden deelgenomen. Het ligt in onze bedoeling óók de Vakorganisaties en wel vooral de Landelijke Vakorganisaties uit te noodigen, haar moreelen steun te willen verleenen aan deze beweging. Immers, waar uit den strijd der Vakorganisaties onomstootelijk bewezen is, dat Geheel-Onthouding en Vakorganisatie niet van elkander te scheiden zijn en eiken strijd die gestreden werd met een nuchter hoofd, zijn besliste goede uitwerking had voor de toekomst der organisatie die inden strijdwas, zoo meenen wij, dat wij, verwijzende naar deze historie, met temeer recht tot U mogen komen om uwen moreelen steun.

43

Sluiten