Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

DE METAALBEWERKER.

Vooraf zal ik het gedrag van deze personen eens onder uwe oogen brengen. Voor enkele weken werkten een zestal personen aan den A. Dam, waaronder vader en twee zoons. Deze vader nu is de man, welke kritiek uitoefent op het werken onzer bestuursleden der afd., hetgeen ik nuttiger vond als hij dat niet deed en dezen tijd besteedde met zich zelf te beteren. Op liederlijke wijze weet deze man zich altoos te gedragen en zoo ook aan den Dam, waarvan gewoonlijk de vrouw de dupe moet zijn. Als men in G. op karwei gaat, zoodat men niet thuis kan gaan eten ’s middags, dan krijgt een man 40 en een jongen 20 cent vergoeding. Deze vader was met zijn twee zoons op karwei, waarvoor zij dus wekelijks f 6 ontvingen. Deze centen nu werden door vader en zoons verdronken, zoodat zij in abnormalen toestand huiswaarts keerden en ’s morgens nog met een zwart gelaat weer aan ’t werk gingen. De zoontjes, welke onder toezicht van pa stonden, telden 18 en 14 jaar, en deze kinderen nu werden door pa op de hoogte gebracht, om het, bij het uitdrinken van de glaasjes, achterover te houden! De vrouw krijgt van al dat geld niemendal, zelfs nog minder dan gewoonlijk, want ze zei zelve, dat haar dierlijke wederhelft f 7 had verzopen. Bleef het hier nu maar bij, dan ging dat nog wel, maar juist door zulke handelingen wordt de vrouw nog dikwijls geslagen en moet deze zelfde vrouw met dat mishandelde lichaam de kinderen ’s morgens de deur uit ranselen om naar hun werk te gaan! zoo ziek zijn ze dan van Bacchus. En deze man, die zijn kinderen overgeeft aan koning alkohol ten koste van zijn gezin, die durft te beweren, dat een bestuurder onzer afd. de gemeenschap schaadt, omdat hij stukwerk maakt en volgens zijn idee te veel geld verdient. Om nu op de hoogte te komen hoeveel deze man verdient, moest hij eerst een jongen pressen, die ook in dat werk staat, om hem te zeggen hoeveel stukgeld hij had gebeurd en deze antwoordde hem van f 12. Daar hij wist dat de loonen van 7 tot 14 ct. stonden, redeneerde hij aldus: die jongen verdient 7 ct. en ontvangt f 12, dus die man welke 14 ct. verdient, ontvangt f 30. Dus volgens de leer van J. S. en M. v. V. is 2 X 12 3°- Nu zij dus wisten dat die man een kapitaal van f 30 had ontvangen voor het zich stuk werken, gingen zij vol ijver naar baas P. en vroegen hem of dat niet treurig was, dat die vent f 30 had ontvangen ineen maand voor het niks doen, terwijl zij meer vakkennis bezitten en harder moeten werken dan die man, die zich voor machine moet laten gebruiken. De baas zei hun dat het niet waar was, want dat het alleen na afloop van de karwei stukgeld-uitbetaling was en hij dus in plaats vaneen wel drie maanden 'voor dat geld had kunnen werken. Daar niet over tevreden zijnde, moesten zij den baas toch even op het gemoed drukken dat het stukwerk niet in zijn kraam te pas kwam, want hij was lid van de Met. bew. bond. Zoo tracht men dus de georganiseerde arbeiders tegen te werken, terwijl aan hen zelf zooveel mankeert. Ik zou u willen toeroepen «schaamt en betert u«, als ik niet wist dat ge doof waart voor mijn vermaningen. Wat is wel de reden dat men zoo vijandig tegenover elkander staat? Men antwoordt u; wangunst. Zoo ook met dezen man, die zijn tijd is vergeten, dat hij kleine jongens ging staan vervloeken wanneer de chef of patroon inden omtrek was, opdat er toch maar genoeg nagels geklonken zouden worden en hij dan Zaterdags stukgeld ontving, waarvoor hij kon gaan drinken van Zaterdag tot Maandag. Wat hij beurde heb ik nooit geweten, maar wel weet ik dat een jongen van hoogstens 3 ct. per uur f 1 stukgeld per week ontving met 1 uur korting van den arbeid dagelijks, hetgeen hij ongeveer 6 maal kreeg, wat beloopt op een kleine f 30. Kijk zie je, dat is geen woeker om ten koste van anderen zooveel geld te verdienen. Wat no. 2 betreft, is de moeite niet waard om bij stil te staan. Hij zegt o. a. ook tegen den baas: die man verdient zooveel met niets doen, terwijl ik mij zelf rot moet hakken en niets verdien. Deze, die dus beweert dat stukwerk niet deugt, waar hij volkomen gelijk in heelt, gaat zichzelf stuk werken (?) Ik wil hier nog asn toevoegen hoe de verhouding van patroon tot arbeider in het stukwerk staat. Nog nooit is dat aangevoerd en toch is ’t zoo noodig! Het is geen uitzuigerij of woeker, alleen maar een eerlijke handel. De patroon koopt immers de krachten van den arbeider en duwt deze in zijn brandkast, zoodat na jaren den arbeider is uitgeperst en den patroon geniet! V. R. zegt aldus: jij neemt dat werk aan, b.v. het maken vau s/4 bouten met.de hand, zonder machine dus!! voor 25 stuivers de 100, waarvoor ze drie jaren geleden f 3 kregen. Als men nu 25 stuivers in io uur verdient, dan moet men 100 bouten maken voor zij aan hun daggeld zijn, maken ze er nu zooveel meer, dat ze f 1 over verdienen, dan krijgen zij daar 40 ct. voor uitbetaald en die 60 ct. blijven op het kantoor en worden niet van de arbeiders gestolen niet waar? dat is eerlijke handel, want de arbeider wil dat. Nu gaan Jan en alleman staan werken zoo hard zij eenigszins kunnen, ten koste van hun gezondheid en een andermans brood, want doordat gij, onbezonnen arbeider, zoo hard en lang wilt werken, loopt uw broeder werkeloos en te hongeren langs de straat. Bedenkt eens dat gij de kracht in handen hebt, dat gij en niemand anders de voortbrengers zijt, gij moet daarin een verandering brengen, gij moet uzelf bevrijden. Wacht niet tot morgen, want morgen komt nooit! Een Metaalbewerker. Uit APELDOORN Metaalbewerkers van Apeldoorn, wij roepen u bij dezen op ter vergadering, welke gehouden zal worden op Zondag 27 Nov., ’s avonds 8 uur, in Werkmansnut, alwaar als spreker zal optreden W. Angenent van Arnhem met het onderwerp: Het doel en streven der Metaalbewerkers. Wij hopen dat gij in groote getale op de vergadering zult komen en niet alleen op de vergadering om te hooren wat er wordt gezegd, doch wij hopen ook dat gij u dan zult

aansluiten bij onze afd., want waarlijk uwe positie is allertreurigst Vraagt dat maar eens aan de met. bewerkers van de firma Louwman & Co., hoe zij alle dagen klagen en schreeuwen over het onrecht dat hun wordt aangedaan. Maar begrijpt dan gij arbeiders van de metaalfabriek, met al dat klagen komt gij niet verder, neen, doet daden door u aan te sluiten en de Onderlinge verdeeldheid wat op zij gezet en elkaar niet met een zwart gezicht aankijken omdat Jan een paar'centen meer verdient dan Piet. Neen, waarlijk het is allertreurigst gesteld daar op die fabriek. Ik had gedacht, dat gij andere mannen waart, mannen van Frieslands vrijen grond, maar waar tevens een hart in klopte voor een organisatie. Pin wat ziet men juist, het tegendeel. Neen, elkaar verraden en bedriegen, dat kunt gij daar op de metaalfabriek, om een wit voetje te halen bij uwe patroon, vraagt dat maar eens aan den man, die het goedkeurde dat de regeering 7 millioen weg gooide voor snelvuurkanonnen, dat vond hij noodiger dan arbeidspensionneering. En deze man noemt zich (nota bena) christelijk? Later zal ik hier wel meer staaltjes over schrijven. Voorloopig zij het genoeg. Daarom nogmaals roep ik u toe: komt als één man Donderdag 24 Nov. op onze vergadering, waar u het nut van organisatie nader uiteen zal worden gezet. V 0 De Correspondent. Uit HILVERSUM. De Hilversumsche Metaalbewerkersvereeniging houdt Donderdag 24 November een openb. verg. in «Ons Huis«. Spreker: G. Elferink. Onderwerp: Den strijd der Vakorganisatie. Debat 7>rij. Uit KROMMENIE. Vrijdag 25 November houdt onze afd. een openbare vergadering in het lokaal van den heer S. Waagmeester. Spreker: G. Elferink en G. v.d. Caap. Alle leden en niet-leden wekken wij op deze vergadering bij te wonen. ï(et nieuwe Wilhelmus. Wilhelmus van Nassauwe, Ziet gij dien heldenstoet? Zij schoten op de vrouwen En drenkten ’t land met bloed. De kwasten der banieren Zijn darmen vaneen kind .. . Licht dat ge aan hun rapieren Nog vrouwenharen vindt. Dit nieuwe Wilhelmus is door G. L. v.d. Zwaag inde Tweede Kamer voorgedragen. Waarschijnlijk nagezongen door Dr. A. Kuyper, op zijn EENZAMEN POST, als hij blikt over zeeën en landen naar het rijk van Insulinde dat zich slingert om den evenaar als een gordel van smaragd, en de stervende vrouwen en kinderen inde Gajoelanden hem met gebroken oogen zeggen: Kt tu Brute. Binnenland Het hoofdbestuur zond volgens besluit der H.-8,-verg. van 8 November een voorstel voor de N. A. S. vergadering op, om als het kan eenige regeling te brengen inde steunbeweging bij werkstakingen. Eenige rnoeielijkheden hebben ons dat voorstel ingegeven. Het betreft n.l. den steun van bonden, welke lijsten zenden aan hun afdeelingen, terwijl deze afdeelingen reeds lijsten hebben van de plaatselijke federatie. Dat geeft vertraging, en bij de ongeorganiseerden die toch wel geven willen misverstand, en ook voor sommige heetkoppen inde organisaties aanleiding om te twisten. Zoo schrijft «Recht voor Allen« b.v. dat afdeelingen van bonden niet met lijsten van het hoofdbestuur mogen collecteeren buiten de afdeeling zelve, daar dit is in het nadeel der glasblazers. Zoo’n schrijven, wat meestal gelijk staat met ’n stilzwijgend bevelen, lijkt ons niet erg loyaal en vrijheidlievend. Komt van de drukte misschien. Vereeuigingen in Amsterdam worden verzocht met het oog op het te geven Soirée van het Metaalbewerkers Mannenkoor geen vergaderingen te beleggen of uitvoeringen te geven. Namens het bestuur van Kamperdijk, Albert Cuipstraat 129. (Waarom geen datum vermeld, wanneer die soirée plaats vindt?) Red. De Glasblazers houden nog moedig stand, en ze blijven eensgezind. De laatste dagen ontvingen wij van de afdeelingen nog al wat steun. Bravo, mannen! Zoo moet het. Bedenk wel, dat het ook voor ons van veel belang is, als zij den strijd winnen. Wij moeten allen begrijpen dat hun overwinning een trilling zal brengen voor de geheele vakbeweging. Gelukkig kunnen wij ook zeggen dat alles steunt en helpt. Het komt er nu op aan wie het meeste en beste steunt. ledereen moet werken met lijsten, en geven, zooveel maar eenigszins mogelijk is. Volgens de verplichtingen als aangesloten organisatie bij het N. A. S,, moet elk onzer leden elke week 18 cent betalen. Nu zijn we geheel vrijgelaten hoe en op welke wijze we dien steun binnen brengen. Daarom zonden wij als Hoofdbestuur lijsten. Nu heeft iedere afdeeling te zorgen, dat zij voor het ledental het geld opzendt. Het is volstrekt niet erg als er meer gezonden wordt. Laten we na afloop der staking kunnen zeggen: onze bond heeft zijnen plicht gedaan. Mocht het eens zijn dat wij hulp en steun noodig hebben, dat men ons dan niet verwijten kan; jelui hebben vroeger ook niet gesteund wat ge hadt kunnen steunen. Daarom vakgenooten STEUNT DE GLASBLAZERSI

In aansluiting met bovenstaande, meenen we goed te doen. even hei volgende mede te deelen: De heer J. van Aggelen, redacteur van het Delftsch Nieuwsblad, vrijzinnig democraat en lid van den raad, heeft nog al gepoogd aan te toonen dat de glasfabrikanten geen ongelijk hadden. Hoewel we nu aan zoo’n man hebben, en welke op vattingen deze vrijzinnige heer heeft, blijkt uit het volgende: «Er moest te Delft een hoofd der school benoemd worden. Mijnheer de Blauw uit Mijdrecht, hoofd eener bijzondere school, (A.-R.) school, stond als No. i op de voordracht. Deze vervoegde zich bij den heer v. Aggelen, en deze vroeg hem of hij (de heer de B.) uit het A. R. partijverband wilde treden, en als hij voor het openbaar onderwijs werd aangewezen, ook geacht mocht worden de vrijzinnige beginselen te zijn toegedaan. Meer dan eenmaal stelde hij deze vraag, en als dan een een antwoord kwam van den heer de B, «dat de heer v. A. dat wel begrijpen kon,« zegt de heer v. A. verder: Ik zal waken voor infectie van ons openbaar onderwijs, evenals de belijders van den christelijken godsdienst dit doen voor het hunne.« Prachtig, nietwaar lezers? lemand die dus is van christelijk beginsel, mag volgens de heer v. A. geen onderwijs geven op de openbare school. Zoo’n mijnheer zal wel precies zoo oordeelen inzake de glasblazers. Onze Delftsche vak- en bondgenooten zullen dit heer nog wel beter kennen. Gelukkig echter voor de glasblazers dat er nog anderen zijn, die anders weten te oordeelen. Toch moeten zulke geniepers bekend worden gemaakt. Manifest aan de Nederlandsche Arbeiders. Door het Centraal Bestuur van den Ned. Roomsch Katholieken Volksbond is, als antwoord op het bekende manifest van het Agitatie-Comité, een manifest verspreid, getiteld: Het Arbeidscontract. Daardoor hoopt het Centraal Bestuur «eenige bepalingen (van het ontwerp) onder meer algemeene aandacht te brengen« terwijl het tevens krachtig protesteert «tegen de onwaardige handelingen van heit Agitatie-Comité, dat door scheeve en valsche voorstellingen wil trachten u af te houden van de verbetering van uw toestand.« Daar kunnen we het voorloopig mee doen! Een Comité, tot stand gekomen door de samenwerking van ongeveer 40,000 arbeiders, zoo’n Comité tracht de arbeiders af te houden van de verbetering van hun toestand. En dan nog wel door scheeve en valsche voorstellingen! Het Centraal Bestuur durft veel. Zien we echter hoe het staat met de bespreking van die «eenige bepalingen«, om dan te oordeelen over de scheeve en valsche voorstellingen. Het manifest zegt: De bescherming der gehuwde vrouwen (art. 16390) en van minderjarigen (art. 1639 o) mag hier zeker op de eerste plaats genoemd worden. Meer niet over dit punt. Leest men de betreffende artikelen na, dan vindt men, dat die bescherming hierin bestaat, dat de echtgenoot of voogd zich kan wenden tot den kantonrechter, met het verzoek de arbeidsovereenkomst ontbonden te verklaren. Het ligt zeker aan onze verblindheid, dat we hierin niet zien een bescherming, die op de eerste plaats mag genoemd worden, öf aam den bril der heeren Passtoors c.s., dat zij het kruimeltje houden voor een brood. In die laatste meening worden we versterkt door wat er volgt. Zij vinden ’t zoo prachtig, dat een patroon zijn arbeider goed en volgens de goede zeden moet behandelen. Wij zouden toch zeggen, dat het niet om mooie woorden te doen is, maar om feitelijke verbeteringen, en dat men dus ook eens moet vragen: Wat wordt het inde praktijk? En die eischen van goede zeden, och er zijn plaatsen, waar het zoo nauw niet genomen wordt, vooral met de slaapplaatsen, niemand ziet er daar eenig kwaad in, het is er plaatselijk gebruik en alweer de kantonrechter heeft er over te oordeelen. De overige artikelen, die het Centraal Bestuur bespreekt, worden ook behandeld in onze brochure «Het Dwangcontract«. nog enkele kantteeekeningen. Beweerd wordt in het onderhavige manifnst, dat art. 1637 j op krachtige wijze de gedwongen winkelnering tegengaat. Al weer schijn, niets dan schijn. Dat art. verbiedt alleen de winkelnering bij contract te verplichten, en dat gebeurt ook nu zelden of nooit. De pressie is eenvoudig zoo: wie niet koopt, krijgt geen werk. Het verslag van de Kamer van Arbeid te Waalwijk bevestigt dit. Beperking wordt gesteld aan het boetenstelsel 1 Zie, dat .is toch brutaal. Dat artikel, ja werkelijk, beperkt de boeten; hoogstens een dag loon . Dat gaat toch nogal, niet? Hoeveel maal per week? Daarvan wordt niets gezegd. Niet wordt verboden, dat de patroon het geld opstrijkt. Bazen en onderbazen krijgen het recht tot boete-oplegging. En zulke dingen worden hier genoemd als verbeteringen inden toestand van den arbeider! Na aldus het fraais, in het ontwerp vervat, duidelijk in ’t licht gesteld te hebben zwijgen de heeren. Zij zwijgen er over, dat voor arbeiders in publieken dienst en voor zeelieden geen regeling wordt noodig geacht! zij zwijgen er over, dat gij gedwongen kunt worden tot anderen arbeid dan die bedongen of gebruikelijk is, dus ook gedwongen onderkruiper te spelen; zij zwijgen over den loonaftrek van ieder jaar 10 weken lang */s van uw loon, over den opzeggingstermijn, verschillend naar diensttijd tot 26 weken toe, die staken onmogelijk maakt, die u overlevert, handen en voeten gebonden, aan de willekeur van den patroon, die deze wet maakt tot een slavenwet; zij zwijgen er over, dat de niet zaakkundige kantonrechter beslissen moet in alle geschillen; zij zwijgen over het groote onrecht, dat de minister patroon en arbeider behandelt als twee even sterken.

95

Sluiten