is toegevoegd aan uw favorieten.

Tijd en taak; religieus-socialistisch weekblad, jrg 36, 1937, no 6, 06-11-1937

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

huiver, als Ik de naam God door een ander hoor uitspreken, b.v. wanneer een aanhanger der Oxfordbeweging mij zegt, dat wij in alle dingen des levens God moeten raadplegen.

Ik meen ook wel te beseffen, wat daarachter zit en hoe dat komt, n.l. doordat mensen met het woord God zoveel verschillends kunnen bedoelen (als de mensen over God gaan spreken, beginnen de misverstanden, heeft eens iemand gezegd) en doordat hier ook altijd het gevaar schuilt van al te mensvormige voorstellingen. Aan uitdrukkingen als Gods wil, Gods liefde, Gods toom zitten bedenkelijke kanten, veel meer dan wanneer we over Gods hand of Gods oog spreken, omdat we bij deze laatste uitdrukkingen terstond beseffen, dat hier in beeldspraak gesproken wordt.

Er zijn nu eenmaal dingen, waarbij wij de naam van God niet meer kunnen bezigen. Alie mensen, ook de meest orthodoxe, zeggen: Het regent, het dondert, enz. Wij kunnen nog wei spreken van Gods vrije natuur, maar nooit heb ik iemand horen zeggen: Gods prachtig stadhuis of Gods grote fabriek of Gods ruime boulevard, laat staan nog Gods sloppen en stegen. Over deze dingen nadenkend, zullen we toestemmen, dat regen en donder, dat ook menseiijke scheppingen en wanproducten niet buiten God omgaan, maar over deze dingen sprekende, laten wij allen God er buiten. In de vorige eeuw kon de Engelse dichter Wordsworth nog schrijven, dat Gods volmaaktste instrument een in slagorde geschaard leger was, maar ik zou wel eens willen weten of thans een dichter de moed zou hebben, hem dit na te zeggen. Wij durven zo iets niet meer aan, evenmin als wij de oude Grieken, die onbevangen zeiden, dat Zeus van de Olympus donderde, of den profeet Amos, die Jahwe van de Sion laat brullen, durven naspreken. Wij gebruiken dan of het onpersoonlijke Het, of wij spreken van het stadhuis van De Bazel, of de Beurs van Beriage, ais menseiijke scheppingen, waarbij we ons heel goed er van bewust blijven, dat ook daarachter het Mysterie, dat we met de naam God aanduiden, verborgen is. Wij blijven immers in onze kerken zingen: „Van u zijn alle dingen, van u, o God alleen”. En eveneens: „Uit Hem is alles, wat bestaat”.

Nu worden moet ik zeggen helaas of gelukkig? onze kerkelijke liederen en gezangen gewooniijk gedachteloos gezongen, maar als onze pantheïst-gelovige in een godsdienstoefening aanwezig is, waar deze gezangen worden aangeheven en hij hoort daarbij spreken van God ais een Hij, en denkt daarbij aan een persoonlijkheid en aan alle dingen, die dan van Hem en uit Hem zijn ik kan mij begrijpen, dat zo iemand wrevelig wordt.

De moeilijkheid, waarmede wij, de predikanten in ’t bijzonder, maar zij niet alleen, te worstelen hebben, is deze, dat de kerkelijke taal, de taal van het christelijk geloof, die in de bijbel, de kerken en de gezangenbundels gesproken wordt, uit een wereld komt, die ons in menig opzicht vreemd is geworden, zodat velen in onze dagen die taal niet meer verstaan of misverstaan, terwijl de nieuwe taal van de godsdienst nog niet gevonden is. Er zijn wel enkele uitdrukkingen, die van de nieuwe geest getuigen, zoals b.v. „kosmisch bewustzijn”, „het meer-dan-menselijke”, maar die hebben in de kerken nog geen burgerrecht gekregen. Het zou een goed ding zijn, wanneer degenen, die met deze moeilijkheden te doen hebben en daaronder lijden, eens gelegenheid hadden om zich op een daarvoor belegde en degelijk, voorbereide conferentie uit te spreken.

De discussie in „Tijd en Taak” kan voor dit doel reeds nuttig werken.

P. ELDERING.

Verenigingsleven j mimillllllllltlll J lIIIIIIIIIIIIIIHtIII =

Van de Federatie

Van de gemeenschap in Sneek in dank ontvangen het winterprogramma. Ik lees daar verschillende malen: „liederenbundel meebrengen”. Een goede gewoonte is dat, maar één, die nog lang niet in alle plaatsen gevolgd wordt. Toch kunnen onze bijeenkomsten winnen als er goed gezongen wordt

en liederenbundels heeft Van Rhijn (Doezastraat Bb, giro 257553) voorlopig nog voldoende!

Voor winterprogramma’s van andere afdelingen houd ik me aanbevolen.

D. TINBERGEN,

Escamplaan, 64, Den Haag.

5e Religieus-Socialistisch Congres

De indeling van het sde Bel,-Soc. congres, op 26 en 27 Februari ’3B, in Amsterdam te houden, is zo vastgesteld, dat op Zaterdagavond na de opening één inleiding wordt gehouden en op Zondagochtend een wijdingsbijeenkomst en ’s middags één inleiding en de sluiting.

De inleidingen zullen ingesteld zijn op „Godsdienst en Politiek” en „Aan welke Godsdienst heeft de wereld behoefte”.

R.S.G. Amsterdam

Op onze eerstvolgende Centrale groep-avond (Dinsdag 9 Nov., 8 uur, in de Nieuwe Looierstr. 76) zal D, Pereira een Inleiding geven over: Wortelt socialisme in weten of geloven? ledereen, zowel leden, „Tijd en Taak”-lezers als belangstellenden zijn van harte welkom.

14 November heeft onze derde Zondagochtendbijeenkomst plaats in Gebouw Heystee. Spreker: dr. Garmt Stuiveling.

R.S.G. Den Haag

In samenwerking met het Instituut voor Arbeiders Ontwikkeling beleggen we op Zaterdag 13 en Zondag 14 November a.s. een weekeinde over „Wegen en Beginselen”.

Zaterdagavond: Grondwet der Sowjet-Unie (1936) Comm. Opbouw, door ir. D. Tinbergen. Zondagochtend: Het Charter van de Arbeid (1927). Fase. ordening, door mr. Jan F. de Jongh. Zondagmiddag: Rechten van de mens en burger (1789). Democratie, door mevr. C. Weersma—van Duin.

De bijeenkomsten worden gehouden in het Volksgebouw, Prinsegracht 73, aanvang Zaterdagavond half acht. Zondagochtend tien uur. Zondag heeft een gemeenschappelijke broodmaaltijd plaats. Brood brengt men zelf mee, voor koffie en thee wordt gezorgd. Kosten ƒ 0.50, voor werklozen ƒ 0.10. Kaarten zijn verkrijgbaar: Abrikozenstr. 92: Appelstraat 300: Loenensestr. 96: Hasebroekstr. 13: Escamplaan 64: Kranenburgweg 55: Begoniastr. 122: Orchideestr. 6: Berberisstr. 62: Waalsdorperweg 281: Volksgebouw Prinsegracht 73: Vredeshuis L. V. Meerdervoort 19: Buitenruststraat 47, Voorburg.

R.S.G. Rotterdam

Op de Dinsdagavonden 16, 23, 30 November en 7 December, ’s avonds 8 uur, zal mejuffrouw C. C. Wilbrenninck, velen onzer welbekend, een cursus houden over „Religieuse opvoeding in het gezin” naar aanleiding van het boekje van dr. W. Banning uit de Tijd en Taak-serie.

De plaats van samenkomst is in de nabijheid van het Witte Huis n.l. Jeugdherberg, Haringvliet, ingang Oosterkade 120. Er is een schitterende gelegenheid voor fietsenberging. De kosten bedragen 40 ct. in ’t geheel, eventueel te voldoen met 10 ct. per keer. Geeft u zo spoedig mogelijk op bij: E. Schouten, Lange Geer 97 of bij mevr. J. Krul—Bulsing,

V. Heusdestraat 9. J. K.—B

R.S.G. Utrecht

Bijeenkomst op Zondag 7 November in gebouw „Harmonia”, Ambachtstraat 12. Aanvang 7 uur. Sprekers: ds. P. v. d. Veer uit Amsterdam. Toegang tien cent, werklozen vrij.

Zutphen

Evenals verleden jaar is er gelegenheid tot maandelijkse avondbijeenkomsten van hen, die een Bentveld-werklozen-intemaat hebben meegemaakt. Daar worden dan onderwerpen behandeld „in de geest van Bentveld”.

Besloten is, dat de eerstvolgende bijeenkomst zal worden gehouden op Vrijdag 19 November a.s. ’s avonds 8 uur ten huize van de fam. Zwarts, Nieuwstad 45. In het vervolg zal datum en plaats dezer avondbijeenkomsten in „T. en T.” kort worden aangeduid.

Vijfde Arnfiemse Rel.-Soc. Weekeinde

op 13 en 14 November 1937 in het Oolgaardthuis te Arnhem.

Sprekers: ds. D. Bakker, dr. W. Banning en ds. mr. B. C. Gladder.

Voor nadere bijzonderheden zie „Tijd en Taak” van de vorige week. Er is nu nog gelegenheid u op te geven. Volledig programma wordt u op aanvrage gaarne toegezonden.

Wij verwachten op ons jaarlijkse weekeinde de

vele oude bekende gezichten te zien, de kern, die zich vormt: wij verwachten er ook vele nieuwe gezichten, getuigen van groei in onze beweging. Meldt u nog heden aan!

H. H. KOCH, secr.,

Beethovenlaan 95.

Cursus Levensgeloof 23-24 Oei. te Bentveld

Op 23 en 24 October was er te Bentveld een cursus over levensgeloof, welke cursus ongetwijfeld uitstekend geslaagd mag worden genoemd. Soms hebben we er behoefte aan, eens samen te zijn met mensen, die zoeken en strijden in dezelfde richting als wijzelf, om daarna, teruggekeerd in net leven van alle dag, sterker en moediger *:e kunnen verder gaan.

En veel heeft deze cursus ons gegeven. Nadat om ongeveer vijf uur de cursus was geopend door de leidster, ds. Wiardi Beekman en tegemoetgekomen was aan de eisen van onze hongerige magen, hebben we gezongen. We konden nu zeggen, dat we al wat thuis met elkaar waren geworden. Vooral samen zingen brengt, dunkt mij, de mensen altijd nader tot elkaar.

Toen zijn we het donkere paadje naar het lezingzaaltje gegaan, waar de heer Brinkhorst de reeks lezingen inleidde, en sprak over het onderwerp, in hoeverre het wijsgerige denken ons zin en doel van leven en wereld kan doen verstaan. Op duidelijke wijze zette spreker uiteen, hoe men door wijsgerig denken niet kan komen tot een algemeen geldende waarheid, maar dat het slechts kan zijn een heenwijzing naar het religieuze. De nabespreking, die volgde, heeft stellig aan velen in verschillende dingen verheldering gebracht.

Tot slot van deze dag hebben we een wandeling gemaakt door de donkere avond naar het „Kopje”, waar we de lichten zagen van Haarlem, IJmuiden en Zandvoort, en waar de wind door onze haren woei.

We zijn naar bed gegaan in het gelukkige besef, dat we deze dag iets hebben meegekregen voor ons leven.

Het is heerlijk, ’s niorgens wakker te worden met de gedachte: de dag, die nu komt, zal een goede zijn.

En zo is het geworden.

Na het ontbijt en een erg genoeglijke corvee kwam de morgenwijding. Daardoor kwam er, misschien is het een gewaagd woord, maar ik zou het toch willen gebruiken, een feestelijk gevoel over ons, een warm gevoel van ontroerde vreugde.

Voor deze Zondagmorgen stond op het programma de lezing over levensgeloof, hoe een mens komt tot een gelovig aanvaarden van het leven. Ook op deze inleiding is een levendige nabespreking gevolgd.

’s Middags na het eten heeft ieder gedaan, waar hij nu zo’n erge lust In had. Moede mensen zijn gaan slapen, andere zijn in de leeskamer gegaan of maakten een fijne wandeling in de zon, de wind en de vallende blaren.

Met elkaar zijn we om vier uur weer naar het lezingzaaltje getogen, waar we geluisterd nebben naar enige heel mooie liederen, gezongen door één van de cursisten, naar eveneens heel mooie pianomuziek en voordrachtkunst.

Na het avondeten kwamen we in een uitbundige stemming en hebben we onstuimig in de hall gedanst. Op geen betere wijze kan een mens tonen, dat hij zich gelukkig voelt.

Toen zijn we voor de laatste maal deze keer het kronkelige hoog-en-laag-paadje langs de lantaarns naar het lezingzaaltje gegaan, waar we geluisterd hebben, naar de laatste lezing, die van ds. Banning over geloofskracht, hoe een gelovig aanvaarden in levenspraktijk moet worden omgezet. Het is een waardig slot geweest van deze mooie afgesloten reeks inleidingen.

Na de gedachtenwisseling hebben we uit de volheid van ons hart gezongen. Grote God, wij loven U. En met een dankbaar gevoel van iets goeds te hebben, meegemaakt, zoals de leidster in haar sluitingswoord zei, zijn we naar huis gegaan. Maar tóch: partir, c’est mourir un peu...

Inhoud: biz. Na het Kuyperfeest, W. B 1 Buitenlandse kroniek: Een mijlpaal. Van de Kieft 2 Sociaal-democratie en Reclassering, L. H. Ruitenberg 3 Futiliteitjes, D 3 Binnenlandse kroniek: Oorlog, Christendom en Christenen; Militaire en sociale weerkracht; Roomse bestrijding, J. A. Bruins 4

Meer dan literatuur. Om het behoud van onze beschaving (II), G. Stuiveling 5 Ons gesprek; over geloofsgemeenschap met niet-socialisten, W. B 5/6 Charlotte Kohier, Bep Otten 6 Nieuw Heidendom, J. Kalma 6/7 Luchtfeest, Betsy Bulsing—v. Besouw 7 Hij of Het? (II), P. Eldering 8 Verenigingsleven 8