is toegevoegd aan uw favorieten.

Tijd en taak; religieus-socialistisch weekblad, jrg 32, 1933, no 4, 28-10-1933

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Aan God behoort de aarde en haar volheid. Psalm 24:1

Tijd EN Taak

ZATERDAG 28 OCTOBER 1933 – No. 4 32ste JAARGANG VAN DE BLIJDE WERELD

RELIGIEUS-SOCIALISTISCH WEEKBLAD

ONDER REDACTIE VAN DR. W. BANNING ADRES DER REDACTIE: BENTVELDSWEG 5 – BENTVELD

VERSCHIJNT VIJFTIG MAAL PER JAAR – 32STE JAARGANG VAN DE BLIJDE WERELD

ABONNEMENT BIJ VOORUITBETALING PER JAAR F 3.40, PER HALFJAAR F 1.75, PER KWARTAAL F 0.90 PLUS 1 5 CTS INCASSO – LOSSE NUMMERS 8 CTS POSTGIRO 21876 – GEMEENTE GIRO V 4500 – ADMINISTRATIE GEBOUW N.V. DE ARBEIDERSPERS, HEKELVELD 15, AMSTERDAM-CENTRUM

Koerswijziging of Hervorming

Dit jaar heeft een beschouwing over het beginsel der Hervorming, in het bizonder voor ons religieus-socialisten, meer dan vroeger zin. De sociaal-demokratie in alle landen, waar zij nog bestaat, is door de ontwikkeling van buitenlandse en binnenlandse gebeurtenissen gedwongen tot het opnieuw bepalen van haar eigen standpunt. Artikelen over koerswijziging, pleidooien voor herziening van besluiten en taktiek zijn aan de orde van de dag. Binnen de oude partijen vormen zich nieuwe groeperingen, die reeds een eigen standpunt hebben vastgesteld en daarvoor een ’ propaganda begonnen zijn. Onze

"?ers hebben zich slechts te herinneren wat Bartstra schreef over jfrankrijk.

Ditmaal beperk ik mij tot het aan wij zen van twee methoden, toe te lichten aan wat in ons eigen land bezig is zich te ontwikkelen. De ene methode, aan te duiden als koerswijziging, wordt het duidelikst belichaamd in het optreden van de Liga, wier standpunt nog wel niet geheel klaar is blijkbaar ook nog niet voor haar eigen mensen maar waarvan toch wel zoveel vast schijnt te staan, dat men de arbeidersbeweging wil voorbereiden op de mogelikheid dat het fascisme met geweld zal moeten worden neergeslagen. Men kan, dunkt mij, niet twijfelen aan de oprechte liefde voor het socialisme, die in de Liga tot uiting komt; wat deze mensen willen, komt zonder twijfel ook voort uit een wil om de demokratie niet te laten vertrappen door de plompe voet van een of andere diktator. De gebeurtenissen in het buitenland (Duitsland, Oostenrijk) zijn er waarlik wel naar, om de gedachte voedsel te geven, dat het op burgeroorlog wordt aangelegd door de diktatoren en de hen steunende groepen, in elk geval op vernietiging van het socialisme. Ik kan deze inzichten en vooral de daaraan ten grondslag liggende stemmingen best begrijpen. Een belangrijk element van waarheid bevatten zij ook: als het getij verloopt, moet men de bakens verzetten; een star vasthouden aan oude methoden en gedachten is steeds begin van ondergang. Koerswijziging kan

nodig zijn, wanneer de tegenstander zijn koers wijzigt.

Hervorming echter drukt iets meer en ook iets diepers uit. Denk ik aan de Hervormingsbeweging der 16e eeuw, waaraan de namen Luther, Calvijn, Zwingli verbonden zijn, dan ging het daarbij in wezen ook om een andere methode, maar vooral om de levende inhoud. Terug tot het oude Evangelie, heette het toen dat immers verstrikt was geraakt in de dichte vergroeisels van kerkpraktijken en verstarde dogmatiek. Toch was de Hervorming niet een „terug” zonder meer, maar een nieuw begin, een wil naar een nieuwe vormgeving, een gericht zijn naar een nieuwe toekomst. Maar éérst en dat blijft het, eeuwig waardevolle van de Hervorming als methode éérst moet de centrale waarheid van het geloof weer zo diep, zo alles in een mens vernieuwend, zo stralend worden beleefd, dat vandaaruit nieuwe scheppingskracht kan ontstaan. Als het getij verloopt bakens verzetten misschien. Soms ja, soms neen. Maar bij ja en neen gaat steeds als onvoorwaardelike eis voorop, élke stap die ge doet, moet door het geloof ten volle zijn gerechtvaardigd.

Stel ik de vraag, wat het socialisme tans nodig heeft: Koersverandering of Hervorming, dan aarzel ik geen ogenblik. De zwakheid van het socialisme ligt waarlik niet in de kracht van het fascisme. Wie meent, dat de inderdaad gevaarlike situatie van het demokraties socialisme kan worden gered door het fascisme neer te slaan met geweld, vergist zich schromelik. Naar twee kanten: als het komen gaat tot geweld, dan wordt één van beide partijen neergeslagen, en dat zal de onze zijn. Laat men het rekensommetje maar maken: een vierde deel van ons volk stemt rood, drie vierde is anti-rood. Neem het volkomen onjuiste aan, dat dit éen vierde roden bereid is tot vechten (terwijl het niet beschikt over wapenen en machtsapparaten) wat wil het beginnen tegen de goedgeoefende, goed uitgeruste macht der tegenstanders, die dan onvoorwaardelik op één hoop worden gejaagd? Het is een

misdaad te erger omdat zij in naam van het socialisme wordt gepredikt om de arbeiders voor te houden, dat geweld ook maar iets zou kunnen baten. Naar een andere kant is de vergissing minstens even misdadig: gesteld al het volkomen ondenkbare, dat het fascisme met geweld geslagen werd, zou daarmee de innerlike zwakheid van het socialisme genezen zijn? Zouden wij dan wel ineens een ekonomies program hebben, en een eigen politiek systeem? Zouden wij dan wel die brede volksgroepen innerlik aan ons verbonden hebben, die het socialisme mee moeten bouwen (boeren, intellektuelen)? Zouden wij dan wel ineens weten wat wij aan moeten met de macht in Staat en maatschappij?

Koersverandering helpt ons geen steek, helpt ons Integendeel achteruit, wanneer daaraan niet voorafgaat die Innerllke hervorming, die teruggrijpt naar de centrale waarheid der soclallstlese Idee om vandaarult de scheppende kracht te veroveren, die een nieuwe vormgeving tot stand brengt, die richting naar een nieuwe toekomst wijst. Daarom mag het socialisme In deze tijd niet zijn hoofdtaak voorbijgaan: de vraag stellen of zijn middelen wel rechtstreeks In verband staan met de geestellke waarde en hoogheid van zijn doel. Wij leven In een tijd van uiterst bedenkellke bewustzijnsverenging, waarmee gepaard gaat een heerschappij van wreken wraaklnstlnkten. Zal er nog sprake zijn van kuituur èn van socialisme dat Immers vrijheid wil dan Is onverblddellke els, dat wij de wrok en de wraak bannen, dat wij niet de brutale grote mond of de gewapende vuist van een teger/stander trachten te „overwinnen” met een nog brutaler mond en nog sterker vuist. Socialisme kan alleen dan drager van vrijheid en kuituur blijven, wanneer het zijn Innerllke waardigheid en geestellke hoogheid weet te behouden. Hervorming wees steeds naar binnen, want naar het doel; koersverandering let op de tegenstander allereerst. Koersverandering Is slechts dan winst, wanneer Innerllke hervorming vooraf gaat. W. B.