is toegevoegd aan uw favorieten.

Tijd en taak; religieus-socialistisch weekblad, jrg 32, 1934, no 33, 19-05-1934

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Binnenland I iiiiiiiiiiiiiiiiiiii| B iiiiiiiiiiiiiiiiiiii! =

Hoe komt de Leider er? Een jonge vriend, die een poos in Duitschland gestudeerd en daar met belangstelling het nat.-socialisme voor zijn eindoverwinning gevolgd heeft, vertelt mij, dat hij Mussert in een besloten vergadering hoorde spreken. Hoe vond je hem? Fatsoenlijker dan de leiders der Nazi’s! was het antwoord. En verder: Kreeg je den indruk van een groot man, een redder der natie? Nou, hij sprak goed en hij weet ook wel wat en hij scheldt niet op anderen.

Dit alles maakt nog niet duidelijk, waarom juist Mussert de Leider moet zijn, niet alleen van de N.5.8., maar ook eens van den Ned. Staat, als de N.S.B. niet alleen in ledental maar ook in beteekenis en macht blijft groeien. Een normale vereeniging kiest een leider en die keuze blijkt gewoonlijk een goede te zijn. Verdienste komt gewoonlijk beter tot haar recht en wordt ook vaker erkend, dan wel beweerd wordt. De bewering, dat onder de democratie de eersten hun plaats en hun taak niet zouden krijgen, is onwaar.

Maar wie wijst den Leider aan? Wie van de leiders in Nederland is de Leider? Wij hebben een twaalftal fascistische organisaties. Op de lijst van de voor ambtenaren in Rijksdienst verboden organisaties komen er zes voor; misschien dat de anderen kort na hun oprichting bezweken zijn of dat de regeering hun invloed nul achtte en daarom het te veel eer vond, ze tot de verboden vereenigingen te rekenen. In elk geval hebben wij dus zes leiders; wie wijst uit dit zestal den Eene en Ware aan? Onder schooljongens komt soms ook op geheimzinnige wijze een leider naar voren en naar boven. Zijn woord is wet. Hij wordt ook niet gekozen of aangewezen door een clubje kameraden. Maar door grooten mond en sterke vuist en brutale durf en heerschzucht wordt en blijft hij de baas. Misschien heeft de N.S.B. in Mussert een goede keuze voor zich gedaan, maar met welk recht wil ze haar leider tot Leider der Ned. Natie maken? Zij verzekert, langs den wettigen weg haar doel te willen bereiken. Dat zal dan een eindeloos lange weg zijn. Twee derden der leden van ons parlement moeten tot haar behooren, om de grondwet te wijzigen en onzen staat fascistisch lin te richten. Maar benoemt dan het parlement of de Koningin den Leider? Een Leider wordt echter evenals een dichter niet gemaakt of benoemd maar geboren. Zoo is Luther de Leider geweest der Hervorming en Troelstra jaren lang de Leider der soc.-democratie. Zoo is Hitler geen Führer, omdat hij Rijkskanselier is; hij was het immers reeds, voordat de Nazi’s aan het bewind kwamen.

Voor de volgelingen heeft de macht v#j Hitler een bovennatuurlijken oorsprong zij zien in hem den door God gezonde] Leider. Er is om zijn hoofd een aure« van mystieken oorsprong en kracht. B) zijn verjaardag schreef t de Roomscjfl „Germania” in een bede voor hem 0.a.; „Schenk in de eerste plaats aan den Lei der, aan welken het volk vol vertrouw*! de macht en de leiding heeft gegeven, o» buigzamen wil tot waarheid en gerechtig heid, wijs beleid en waarachtig verstam moed om met zelfverloochening te . in waren ootmoed, en vooral de wijsheii om in mannelijke gehoorzaamheid nai Uwe wetten te leven.” ■

Het lijkt welhaast onmogelijk, om 1 een gebed hatelijkheden te zeggen en td zal Hitler bfl deze woorden meer lust

voeld hebben, om te vloeken dan om zelf ook te bidden. Wat ontbreekt hem al niet, waarvoor de vrome „Germania” bidt! Volgens dit Roomsche dagblad heeft het Duitsche volk hem vol vertrouwen de macht en de leiding geven. Het Duitsche volk? Neen, een minderheid, die alleen de macht daartoe kreeg, nadat Hitler de tegenstanders kapot gemaakt had. Zonder terreur was Hitler niet zoo hoog geklommen en terreur is een ladder, die wankel staat. Waarom is juist Hitler en niet een Goebbels, een Göring, een Dr. Frick of een andere machtige Nazi Leider geworden? Waarschijnlijk zouden we in allerlei kleine intriges en berekeningen het antwoord moeten vinden. De Leider is misschien een geleide !j

Het is hier met het leiderschap nog een lijderschap. Onze fascisten strijden tegen het partijwezen en willen slechts één partij en zelf vormen ze er een dozijn. Ze willen de macht en leiding in één hand en vele hunner handen grijpen naar de teugels. In Indië is heftige oneenigheid onder hen over den leider, die vanuit Utrecht voor Indië is aangewezen. Zij willen een eind maken aan den partijstrijd en onder geen enkele politieke groep, want anders zijn ze toch niet, is zooveel heibel en herrie als juist onder hen. De kans en het gevaar, dat Mussert of een ander hier de Leider der Natie wordt, achten wij om al deze redenen niet groot.

Oorlogsindustrie

Een van de ijverigste en vurigst wer- ; kende pacifistische organisaties is de Int. ; Vrouwenbond voor Vrede en Vrijheid. Niet j alle leden zijn radikale anti-militaristen; | het ontbreekt in dezen bond niet aan vrou- ; wen, die niet eiken oorlog verwerpen maar i een verdedigingsoorlog aanvaarden en die' aan den eisch der ontwapening de scherpe j kantjes af nemen, door er internationale j voor te zetten. Maar de radikale strooming | ontbreekt niet en doet zich vaak krachtig. hooren. En niet alleen het vrouwen- enj moederhart protesteert in dezen bond te-i gen den oorlog en ijvert voor den vrede en| dat hart is een macht in de wereld, maari de vrouwen beschouwen alle kanten het vraagstuk van oorlog en vrede. Del Ned. Afd. van den Vrouwenbond heeft vorige week een studieconferentie gehou-| den aangaande het voorkomen van den, oorlog. Mevr. Camille Brevet, een oorlogs-; weduwe sprak daar over de oorlogsindus-: trie. Zij wees erop, dat een groot deel der ‘ belangrijke metaal- en chemische r trie op den oorlog gericht is. Het publiel ► moet de aandacht blijven vestigen op de« . grooten rol, dien de Internationale der be• wapening gedurende en na den laatsteH ( oorlog heeft gespeeld. Het fascisme, zot I zeide Mevr. Brevet, wordt gevoed door dl I oorlogsindustrieën, die door een verderfeH lijke perscampagne tot oproer drijven. I Niet alleen stookt het international! ; wapenkapitaal het vuurtje van 1 sche oorlogen, maar ook van burgeroor-I logen. Be fascisten behooren zeker tot zijt } beste klanten. Daarom eischt Mevr. Drevel 9 afschaffing der particuliere industrieën ei een goede internationale controle van dl staatsindustrieën. r – – '

tl Het valt ons telkens op, dat er in Zuid' Amerika, Arabië, het verre Oosten, overal waar gevochten wordt, gebruik gemaak l, wordt van de meest moderne wapenen a Voor een groot deel zijn die Europeescl 1, fabrikaat. En hoe meer de oorlog met me tr chanische en chemische middelen gevoen wordt, des te meer de industrie erin be n trokken is. . h De mensch deinst voor niets terug, al j- er winst te maken valt. Hij produceert e.

smokkelt allerlei verslavingsvergiften, die vooral voor primitieve volkeren dood en ondergang beteekenen. Er is nu en dan een weinig licht gevallen op de donkere wegen, waarlangs het wapenkapitaal sluipt, om uit wonden en dood goud te maken. Ongetwijfeld zet het ook aan tot den wedstrijd in steeds moderner en doeltreffender wapenen. En de regeeringen schaffen al maar af en aan uit vrees, dat een aanstaande tegenstander sterker zal zijn dan zij. De oorlogsindustrie bloeit! De crisis deert haar niet. Zij heeft volop werk en haar winstcijfer is hoog.

Wij lazen de laatste maanden van allerlei nieuw oorlogstuig. Men zoekt naar licht geschut, dat de wapenmarkt aanbiedt tegen laag vliegende vliegtuigen. Tegen de vechtwagens heeft men thans het antitankwapen. Het geweer heeft vrijwel afgedaan; in den wereldoorlog kwamen negentig procent der verwondingen voor rekening van granaten, bommen, granaatkartetsen, mijnen enz. en slechts tien procent voor rekening van geweren en mhrailleurs. Een nieuw wapen heeft zijn intree gedaan: het mitrailleur-pistool, waarmee men 500 schoten per minuut kan doen. Het bleek in den oorlog in de Chaco van groote waarde. Daar voert men dus al met het allernieuwste wapen den oorlog. De moeilijkheid is alleen maar, dat de industrie niet snel genoeg kogels kan maken voor dit veeleischende pistool. Dan is daar het spoorweggeschut. „Vlakbaangeschut” van groot kaliber voor schoten op zeer grooten afstand. Het kanon staat op een spoorwagen en een locomotief is altijd gereed, om het snel te verplaatsen. Het kanon droeg in den wereldoorlog reeds van 24 tot 60 K.M., het Duitsche kanon, waarmee Parijs beschoten werd, zelfs 130 K.M. en we lezen in een deskundige beschouwing, dat men op dit gebied nog voor groote verrassingen kan komen te staan. Zoo komen er steeds nieuwe en beter werkende machines voor het grootmoordbedrijf, dat de moderne oorlog is. De Engelsche kapitein Liddell Hart ijvert voor een snelle oorlogsvoering. Men moet den vijand militair, economisch, politiek en moreel zulke verliezen toebrengen, dat deze tot overgave gedwongen wordt. De mili: taire medewerker van de ~N. R. Ct.” vat de tactiek van Liddell Hart aldus samen. I „Snel de krachten daar samentrekken, • waar de slagen geslagen moeten worden, om aan een conflict snel een einde te – kunnen maken.” En hij voegt eraan toe. „Wie zal ontkennen, dat zulke strategie i veel aanlokkelijks heeft. En is het niet het 1 geloof in een evangelie, dat bergen ver– zet?”

1 Wij kunnen ons geen voorstelling maken 3 van de ontzettende jammer en gruwel, die e een oorlog met de nieuwste wapenen zal teweegbrengen. De oorlog heeft meerdere oorzaken; ook diepere, dan velen wel wee ten. En het is niet juist, dat alleen door – het wapenkapitaal het oorlogsvuur blijft – smeulen en altijd weer schijnt te moeten n oplaaien. Wij drinken ook niet alleen, omit dat het drankkapitaal er ons toe aanzet. n Maar wel werkt het de onthouding tegen e en doet het door zijn dwingende reclame menigeen naar het glas grijpen. Zoo [- werkt het oorlogskapitaal zeker een goede 1, verstandhouding tusschen de volkeren te:t gen, het heeft belang bij oorlog en blaast 3. het oorlogsvuur aan, het heeft ook zijn h verborgen macht in parlement en regeering, het doet ook de pers wel zijn woord, ■d en een gevaarlijk woord, spreken. En ze-- ker zou al veel gewonnen zijn, indien de particuliere wapenindustrie verboden werd Is en de staatsindustrie voor den oorlog onder >n controle stond. J- A. BRUINS Jr.