is toegevoegd aan uw favorieten.

Tijd en taak; religieus-socialistisch weekblad, jrg 37, 1939, no 23, 04-03-1939

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

VCRCNICINCSLEVCN

R.S.C. Amsterdam

Onze laatste avond van de cursusreeks: „Geestelijke leiders”, die gehouden werd in samenwerking met de A.J.C., afdeling Amsterdam, heeft plaats op Donderdag 9 Maart, zoals bekend in „Het Anker”, Prins Hendrikkade. Dan zal Dr. W. Banning de figuur „Jezus” voor ons belichten. Zijn we over het verloop van deze cursus niet ontevreden, wat aantal bezoekers betreft, deze avond, als sluiting van het geheel, zal menigeen, die de gehele cursus niet kon volgen, niet willen missen. Het zal niet de minst belangrijke zijn.

Een avond, waar we veel van verwachten, komt daarna aan de beurt. Op Donderdag 23 Maart te 8 uur zullen Dr. W. Banning en Dr. J. Eijkman spreken over „de verhouding tussen Christendom en Socialisme”. Deze avond wordt georganiseerd door onze R.S.G. met de afdeling Amsterdam van het Instituut voor Arbeidersontwikkeling. Vooral na het verschijnen van Johan Winkler’s boekje: „De Grote Ontmoeting”, een werkje uit de Tijd-en-Taak-serie, is er meer belangstelling gekomen uit alle kringen voor dit vraagstuk.

Vele van onze leden en lezers van Tijd en Taak zullen deze avond niet willen verzuimen en daarom moeten wij hun aanraden zich tijdig te vooraien van toegangsbewijzen. De vergadering heeft plaats in „Kras” en is toegankelijk tegen betaling van 15 ets. Kaarten zijn verkrijgbaar bij de boekhandel van De Arbeiderspers, Hekelveld 15; Boekhandel Lankamp en Brinkman, Spiegelgracht 19; bij onzen secretaris, Sperwerlaan 38, en bij de bekende adressen van het Instituut voor Arbeidersontwikkeling.

R.S.C. Delft

Donderdag 16 Maart „Ontmoetingsavond” in Musica, Voldersgracht. Aanvang 8 uur. Sprekers: Dr. W. Banning, Bentveld en Ds. A. de Voogd, voorganger van de Ned. Herv. Kerk te Delft. Vrienden, deze avond moet slagen. Vestig er de aandacht op in uw kennissenkring. Kaarten a 15 ct, verkrijgbaar bij de Arbeiderspers, Oude Delft. Zij, die met een aantal kaarten willen colporteren, kunnen deze verkrijgen aan het secretariaat

Thorbeckestraat 19. E. J. B.

Tijd en Taak-groep Dordrecht

6e Kernavond op Donderdag 9 Maart a.s. „Huize de Boer”, Bosb. Toussaintstraat 27, Dordrecht. Leider: Ds. Houtgast. Onderwerp: „De grote ontmoeting” van Joh. Winkler. Nieuwe Tijd en Taaklezers zijn welkom.

R.S.C. Enschede

Op 'Vrijdag 31 Maart ’s avonds 8 uur zal onze Gem. een openbare vergadering houden in ’t Gebouw van de Volksuniversiteit, Kalanderstraat, waar als sprekers zullen optreden: Ds. J. L. de IVolf (Vrijz.); Ds. Coolsma (Rechtz.); Ds. Faber (Zutphen, Rel. Soc.) met het onderwerp: De grote ontmoeting tussen Christendom en Socialisme. ■Willen de T. en T.-lezers in Enschede en omgeving deze datum goed in hun gedachten nemen en deze avond daarvoor vrij houden?

We beginnen met de bespreking van dit onderwerp naar aanleiding van het geschrift van Johan Winkler op Woensdag 15 Maart 8 uur. Wie hierin belang stelt wordt dan verwacht Perikweg 23.

R.S.C. Gorkum e. o.

Door de vele zieken is de lezing van J. Schipper niet doorgegaan en nu gesteld op 10 Maart. We verwachten dan alle leden aan Appeldijk 19. L.R.V.

R. S. G. Rotterdam

Wanneer U met ons het cursusweekeinde te Bentveld wilt meemaken over: „De positie van het Jodendom”, dat op 18 en 19 Maart te Bentveld gehouden zal worden, geeft U dan zo spoedig mogelijk op aan mevrouw J. Krul, v. Heusdestraat 9. Het cursusgeld is dan gereduceerd, terwijl de reis met elkaar ook voordeliger is.

Om een autobus te kunnen vullen zouden we er nog graag een paar deelnemers bij hebben. Houdt U verder Maandagavond 27 Maart 'vrij? Dan komt D. Tinbergen voor ons spreken over: „Is Pacifistische “Volksverdediging een illusie?” Wij hopen, dat ook deze contactavond zal slagen. De toegangsprijs is daarvoor zo laag mogelijk gesteld, n.l. 10 cent. Wij komen weer bij elkaar in de Jeugdherberg, Oosterkade 20.

R.S.G. Utrecht

Op onze bijeenkomst op Zondag 5 Maart, ’s avonds 7 uur in gebouw „Harmonia”, Ambachtstraat 12, zal voor ons spreken Ds. N. Padt te Zutphen. Onderwerp; „Enkele opmerkingen over het Joodse 'vraagstuk”. Toegangsprijs 10 ct., voor werklozen vrij entreé.

Van de Federatie „De Spanje-actie"

Achtste verantwoording tot en met 24 Februari; W. S. te V. ƒ3.—: fam. N. te H. ƒ6.— ; v. d. M. te R. ƒ0.30; ir. H. J. B. te U. ƒ6.—; mej. P. C. v. R. te ’s Gr. ƒ 5.—; W D. Wzn. te ’s Gr. ƒ 5.—; ds. L. H. R. te B. ƒ1.40; mej. S. te R. ƒ5.60; mevr. T. V.—S. te R. ƒ0.60; totaal met vorige opgaven ƒ352.73.

J. VAN RHIJN, penningmeester. Postgiro 257553, Botterdam.

BENTVELDNICL>VS

Verslag van de cursus; „Na München" op 18 en 19 Februari 1939 in Bentveld

Zaterdag 18 Febr.: Een groep van ongeveer 50 mensen verzamelt zich in het lezingzaaltje te midden van het winterse duin. Een kleine groep en toch zoveel verschil van geaardheid en van mentaliteit, verschil van leeftijd en van instelling! Buiten is het koud, guur: een eentonige na-winterdag; grijs zijn de luchten en het duin. Is er nog hoop? Zijn wij bijeengekomen angstig-aanvaardend de dingen, zonder uitzicht, vragend waar dit alles zal heengaan?

Wansink opent de cursus met een overzicht van ontstaan'en werk der A.G.; daarna een korte toelichting van het waarom van deze cursus, dan een omschrijving der te bespreken onderwerpen. Aan de maaltijd, die volgt, maken we met elkaar kennis, vernieuwen we vriendschappen. Wij vinden elkaar in de vooravond, er wordt gelezen en samen worden oude liedjes gezongen.

In deze sfeer volgt de inleiding van Dr. Bartstra over de politieke situatie na München. Een sterk werkelijkheidsbesef, ietwat nuchter. Bartstra toont ons iets van het gebrek aan reageren bij de democratieën, noch op ideologische, noch op materiële belangen-prikkels; hij toont ons het grote gevoel van onzekerheid, onbekendheid met de drijfverenvan-nu. Een roekeloos utilisme, een neiging om „onze” vrede te redden, welke zich naast veel beginselloosheid en veel redden van alleen de eigen huid bij de democratieën vertonen. Maar ook wijst hij op een blijkbare versterking van het anti-Duitse front in het Oosten, het steeds-krachtiger samengaan van Engeland en Frankrijk, het duidelijk stelling nemen van Roosevelt en op de gaten, die er blijkbaar in het lijf van de Duitse oorlogseconomie vallen. Toch schijnen de Westeuropese machthebbers niet van zins om de dictatoren eronder te manoeuvreren, hetgeen met enige innerlijke sympathie voor de laatsten gepaard gaat. Ei klinkt uit zijn betoog enig cynisme, de dingen worden zo concreet mogelijk gezien. Dit alles stemt weinig bemoedigend, toch geeft de situatie hem in het algemeen meer optimisme dan aan de meeste toehoorders. Tenslotte een willige discussie; Bartstra’s les in werkelijkheidsinzicht is er wèl ingegaan.

Zondagmorgen leest Wansink voor uit Mattheüs 17: over de klein-gelovigheid. .Naar aanleiding daarvan spreekt hij over een innerlijke zekerheid, die ook nu mogelijk is krachtens ons geloof, niet alleen een verstandelijke zekerheid. Er is een roep om gerechtigheid, er wordt gevraagd een trouwe dienst aan de heilige waarheid. Ons stille samenzijn wordt besloten met het zingen van Gezelle s kruisbanier.

Dan spreekt Nederhorst over de wereldstrijd tegen het fascisme. Allereerst uiteenzetting van tweeërlei standpunt: aan de ene kant een diep pessimisme, gepaard met de aanvaarding ener aanstaande wereldoorlog; aan de andere kant zij, die de vrede primair blijven stellen en hoe bitter ’t ook zij, met de bestaande toestand in ’t reine trachten te komen. Een heldere, overtuigende uiteenzetting en hij spreekt van de onzekerheid, de reactie, de alvernietiging, welke met oorlog samenhangen en verder van de innerlijke zwakte der democratische machtspolitiek-van-nu op een kapitalistische, dus conservatieve ondergrond opgebouwd. Ook weten we van de onvruchtbaarheid bij het overleg met de dictatoren, van het bedrog en de contractbreuk.

Toen kwam Nederhorst met een bevrijdende gedachte: ondergraaf het fascisme, doch niet door illegale acties, bied alle mensen-van-goeden-wille onder het fascisme een reëel verbond aan. Dat de democratie zich meer fier, sterker en karaktervoller betone! Zij doorbreke de obsessie der bewapeningswedloop. Een programma van politieke en maatschappelijke samenwerking tussen de democratieën is nodig; met een karaktervolle,doelbewuste, democratische politiek is zo veel te winnen; daarbij moet Rusland logischerwijs buiten dit blok blijven. Maar nu worden nog steeds kansen verknoeid, men zie de behandeling van Mexico. Ondanks de huidige dreiging dus toch een nieuw uitzicht!

’s Namiddags spreekt Schaper over die oorlogsdreiging. Hij geeft gestalte aan ons aller gevoel van onzekerheid en terwijl daarbuiten na regenvlagen de avond daalt, wordt het ook binnen in ons donkerder. Hij spreekt over de spanningen.

die er in mensen en groepen heersen, over de niet-te-dragen onzekerheid, die onhoudbaar is en daardoor er toe kan leiden, dat men vrede van den overheerser gaat kopen.

Hij wijst op de mogelijkheden tot een uitweg, alle zijn het smalle, steile paden, overal risico’s; maar we moeten concessies kunnen toestaan, echter zonder onze waardigheid en- ons prestige te verliezen. Een houding van in zichzelf verzekerd zijn. Want tenslotte kan die radicale onzekerheid leiden tot een standvastigheid-in-het-uiterste, die alles en nog erger kan doen aanvaarden. We willen dan innerlijk ontrefbaar worden, een ontrefbaarheid, die ons voor de goede perspectieven kan doen werken. En merkwaardig: Schaper eindigt met Prins Willem’s woorden, dat men geen hoop en geen welslagen van node heeft om pns te doen werken en naar het goede te doen streven. Er waren vele geaardheden, vele inzichten en ook vele leeftijden, maar toen wij in de stille avond wegtrokken, hadden wij tezamen meer inzicht, meer kracht tot aanvaarding en laat ons hopen voor de toekomst meer standvastigheid.

De eerstvolgende cursussen

Voorop een waarschuwing met het oog op de Jongerenbijeenkomst, die heden begint: laat niemand op goed geluk naar Bentveld komen, in de hoop nog wel een plaatsje te kunnen vinden. We hebben reeds 25 jongeren moeten afschrijven.

Zo’n overweldigende toeloop is er nog niet voorde volgende cursus, op 18 en 19 Maart, over de positie van het Jodendom. Er komt een groep uit Rotterdam, maar verder is het aantal inschrijvingen nog beneden peil. Vatten we de zaak van het Jodendom misschien wat al te gemakkelijk op?

„Natuurlijk zijn we geen anti-semieten, natuurlijk zijn Joden volkomen gelijkwaardig aan andere rassen”, enz. en daarmee uit? Maar laten we toch vooral de anti-semietische propaganda niet onderschatten. Juist daar tegenover is het van belang, dat we ons rekenschap geven van allerlei mogelijkheden, verlangens, toekomstbeelden, waarover ook onder de Joden zelf verschil van opvatting is. Zaterdagavond spreekt prof. dr. J. L. Palache over; .Algehele of gedeeltelijke assimilatie”. Dit is al een zeer belangrijke kwestie, waarover de meningen zeer verdeeld zijn: is het een cultureel belang, dat de Joden zich meer bewust „Jood” blijven of misschien weer gaan voelen, of moeten ze opgaan in andere rassen en godsdiensten? Eigenlijk is elk woord, dat ik hier neerschrijf, een probleem. Zondagmorgen spreekt dr. S. Kleerekoper over het Zionisme; weer zo’n zwaargeladen woord, dat met de tegenwoordige moeilijkheden in en om Palestina wel van bijzondere betekenis is. Tenslotte hoopt de cursusleider J. v. d. Kieft Zondagavond de band te leggen tussen Joden en niet-Joden, waarbij natuurlijk ook de wederzijdse verantwoordelijkheid ter sprake zal komen.

Mogen we de intekenbiljetten voor deze wel zeer actuele cursus zo spoedig mogelijk tegemoet zien? Adres: Bentveldsweg 5, Bentveld.

Werklozen-internaat van 20-25 Febr. 1939

Toen mij werd gevraagd, enige indrukken van dit internaat in „Tijd en Taak” weer te geven, heb ik dat met enige schi-oom aanvaard. In de eerste plaats, omdat ik geen artikelschrijver ben; maar ook, en dat nog in meerdere mate, omdat wat ons allen in dit internaat werd geboden, van zulk een diepe schoonheid was, dat ik (en dit zal met lederen deelnemer wel het geval zijn) dit voor mijzelf nog niet heb kunnen realiseren Wie onzei’ werd niet getroffen door de hartelijke ontvangst bij onze aankomst door de cursuscommissie. Des avonds kwamen allen bijeen in de lezingzaal, waar de cursusleider ds. Heidinga allen een hartelijk welkom toeriep. Met zijn inleidend ■woord over „mens zijn” kwam hij tot ons, niet als dominee maar als kameraad.' Wat waren ze leerrijk de dagen daarop met een keur van inleidingen over: Buitenlandse politiek Literatuur Jodenvervolging Het leven der vogels Opvoeding van de rijpere jeugd Fascistische, Katholieke, Socialistische ordeningsgedachten het eenvoudige en toch zo bezielende woord van dr. Banning over de grondslagen van het Religieus-socialisme. En de nabeschouwingen bij elk onderwerp; wat waren ze niet opbouwend en vaak vol geloof in een betere samenleving! De morgenwijding omlijst door fraai pianospel van mej. "Van Rhijn, de gemeenschappelijke maaltijden, de wandelingen naar bos en strand, ons gemeenschappelijk zanguurtje! Vrijdagavond luisterden we naar voordracht en muziek van Nel en Albert van Doorn—Oosthout. Dit alles uitvoerig te beschrijven, zou te veel ruimte verlangen. Dit kunnen wij allen getuigen; Een geest van ware kameraadschap was vaardig over ons. Het zijn onvergetelijke dagen geworden. De dankbaarheid daarvoor is treffend door kameraad Teulings namens ons allen vertolkt.

Deze week heeft ons versterkt in het geloof, dat eenmaal een nieuwe wereld komen zal. Een wereld, waarin wij zullen wonen èn werken in vrede en gerechtigheid. J- C. v. L.