is toegevoegd aan uw favorieten.

Tijd en taak; religieus-socialistisch weekblad, jrg 37, 1939, no 29, 15-04-1939

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

De plaats van den heer des huizes

Deut. 6. „Eer uwen vader en uwe moeder, gelijk de Here uw God u geboden heeft, opdat uwe dagen verlengd worden en opdat het u wèl ga in het land, dat u de Here uw God geven zal.”

Met dit beeld voor ogen, wil ik u trachten te zeggen, hoe ik de plaats van den vader in het gezinsleven zie. Dat zal slechts een zeer subjectieve beschouwing zijn, zeer onvolledig, niet paedagogisch of psychologisch. Een verslag, dat misschien alleen de pretentie heeft aan te tonen, dat de vader een plaats in het gezinsleven heeft te vervullen. Welnu dan:

De vader en de machtspositie , , s Morgens om 7 uur word ik gewekt door de spraakoefenlngen van mijn buurman, de baby Sam. Aaaa, oeoeoe, eh eh eh tssss, een reeks onbeschrijfelijke klanken worden in aile toonhoogten uitgestoten en dan opeens helder en duidelijk ~papa, papa, papa . Het eerste woord! Het volgde op „bah”, dat toch eigenlijk meer klank dan woord is.

Een bekend kmderarts zei me eens: , als baby het eerste papa zegt, dan is de heer des huizes no. 1 en de gezinsverhouding meestal ped. Komt mama het eerst te voorschijn dan IS moeder vaak zeer egocentrisch en vindt zich zelf de belangrijkste persoon in Nummer één zijn brengt voorrechten mee waarvan m de regel een zeer gretig gebruik wordt gemaakt en wat nog in de hand gewerkt k°nderen°'

Als ik het waagde in mijn vaders stoel plaats te nemen, dan verdween ik toch vliegensvlug wanneer er enig gerucht van zijn aantocht was waar te nemen. Na natuurlijk eerst snel het kussen te hebben gedraaid en opgeschud!

NEDERLAND'S GROOTSTE ZEILSCHIP VAART UIT

Vader mag te laat komen aan tafel zonder standjes. Vader leest eerst de krant, soms zelfs onder de maaltijd door en het kroost moet niet wagen er dan één vinger naar uit te steken. Om vader een zoete rust te verschaffen wordt er in huis gefluisterd en een krachtterm gebruikt wanneer er toch een deur hard dicht klapt. Bij moeder kan men altijd terecht. Vader heeft momenten waarop hij niet gestoord mag worden. Het respect en de eerbied is anders voor vader dan voor moeder.

De vader en de huishouding

Er zijn gelukkig vaders, die meehelpen aah het wassen van de vuile vaat. Er zijn er, die moeder een stevig handje helpen bij de was. Er is een vader, hoewel misschien zeldzaam in zijn voorbeeld, maar ik ken er toch één van zeer nabij, die het kroost Zaterdags stuk voor stuk in de tobbe schoonboende en ja zelfs onder de hand verhalen vertelde, die steeds het boeiendst werden, als een zeer weelderige haardos gesopt werd en het huilen en lachen daardoor samen viel.

Wanneer vader helpt bij het huishoudelijk bijzonder feest voor de hinderen en tevens geeft hij blijk, dat het toch waardigheid ligt wanneer „vrouwenwerk” doet. Bovendien: door huishouden zo eenvoudig nog niet is. g Janhennerij. Een vader vrp<?plilke pisrpnwiizp makpn richeltjes en andere huishoud'elijke detaiis Hij blijft outsider op dit gebied.

De vader en het spel Nee ik wil niets zeggen over het mopje, dat vader met het spoortreintje speelt en Jantje

mag toekijken. Een vader speelt anders met zijn kinderen dan, moeder. Een vader kan stoeien en dollen en lawaaischoppen en zijn harde knuisten in minder liefderijke aanraking brengen met de tere huid van zijn meiskes of de lenige bodies van zijn jongens. Zijn overmacht aan kracht wordt meestal gedemonstreerd. Het is heerlijk hem een gekke houding te zien aannemen en zijn waardigheid ten val te brengen.

Met vader stoeien brengt de kinderen door het dolle heen en moeder mag de rust herstellen. Met vader gezelschapspelletjes doen of een ernstig potje schaken is reuze echt, want dan is hij naast vader ook spelkameraad, die winnen maar ook „verliezen” kan.

De vader en de biecht

De rooms-katholieken hebben in hun kerkelijk leven de biechtvaders, die daar ongetwijfeld een belangrijke rol vervullen. En wij? Hebben wij in onze gezinnen biechtvaders? Let wel, men spreekt nooit van biechtmoeder maar altijd van biechtvader. Is hij soms de van nature aangewezen persoon om deel te nemen in de zielsconflicten van zijn kinderen?

Kinderen die groot worden, kunnen zich soms zeer moeilijk uiten en verlangen naar iemand, die hen begrijpt en luisteren kan. Is hier de vader de aangewezen persoon? En wanneer hij in deze zijn vaderrol niet vervult is dan de onderwijzer, de vriend, de jeugdleider, de dominee, ook de psychiater, de plaatsvervanger? Is de vader als biechtvader niet verre te verkiezen boven al de plaatsvervangers? Men moet het kind kennen om het goed te kunnen helpen. Men moet luisteren met zijn hart. Al is een psychiater nog zo knap, hij behandelt het conflict als geval, dat wel interessant kan zijn, maar hem niet in de ziel treft.

Maar heeft de vader een goede kijk op zijn kinderen of helpt de vriend ze beter? Zijn de meisjes eerder geneigd bij den vader te komen praten en de jongens bij de moeder? Hier ligt stof te over voor de psychologie. Ik wil alleen constateren, dat hier een vaderrol zeker in meespeelt. Een van mijn dierbaarste jeugdherinneringen is de wekelijkse wandeling met vader, er werd niet veel gepraat, er werd niet veel gebiecht en toch weet ik zeker, dat deze wandelingen een sterke band tussen vader en kind hebben gelegd en meer dan dat, veel hebben gegeven waarvan men later pas de waarde beseft.

De vader en de opvoeding

Al dit bovenstaanlde heeft met opvoeding te maken. Ik geloof dat het goed is, wanneer de vader intens deelneemt aan het gezinsleven in al zijn uitingen. Een vader is niet alleen de kostwinner en heer des huizes met zijn privilege. De vader heeft evenals de moeder een eigen taak en plaats in het gezin te vervullen. Een taak, die niet door een ander te vervangen is.

De bekende Zürichse psycholoog dr. C. G. Jung meent te kunnen aantonen, dat de invloed van den vader op het zieleleven der kinderen groter is dan de invloed der moeder. Wel Men zou het niet zeggen wanneer men de hoeveelheid boeken over en voor moeder afweegt tegen degenen, die op de taak der vader slaan. Bij mijn weten bestaat er geen boekje, dat de eisen, die men aan een goeden vader stelt, behandelt. En toch zou dit dunkt mij geen kwaad kunnen!

Het spreekt van zelf, dat de plaats van vader in het gezin niet scherp aan te geven ia. Deze hangt te veel met andere factoren samen. De verhouding tussen man en vrouw, het werk van den man binnens- of buitenhuis, karakter, geaardheid en persoonlijkheid zullen deze bepalen. De plaats zal in geen gezin gelijk zijn. Maar dat er een belangrijke plaats te vervullen is en dat het wijs is, dat de vader een deel van zijn vrije tijd voor zijn gezin reserveert, geloof ik zeker.

Stof te over om over dit onderwerp meer te zeggen. (De vader en de standjes, de vader en de school, de vader en de godsdienst, zijn geheel buiten beschouwing gebleven). Ook veel stof om over te philosopheren!

Een dochter.