is toegevoegd aan uw favorieten.

Tijd en taak; religieus-socialistisch weekblad, jrg 38, 1940, no 18, 27-01-1940

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Nieuws van Overal

In de beste aller werelden

„Omtrent 1895 werd in Duitsland een kind geboren, dat niet zuiver Arisch was. Het had een Joodse grootmoeder, hetwelk echter in het rijk van Wilhelm II nog geen vlek was; hij had immers veel Joodse raadgevers. Dat was de tijd toen Herr Ballin probeerde de grootheid van zijn vaderland op alle zeeën geldend te maken, en de Duitse kunst nog trots was op zijn kunstenaars, van wie zij alleen maar talent verlangde.

Dit kind nu wat doet de naam ertoe? —, was twintig jaar oud, toen de wereldoorlog uitbrak. En toen alle Duitsers streden, vocht hij vier jaren lang dapper mee. Dan ging hij naar Hamburg terug, zijn vaderstad, waar een rederij hem een belangrijke post toevertrouwde, tct het moment kwam, dat zijn Joodse grootmoeder hem in zijn bezigheid hinderde. Aanvankelijk aanvaardde hij zijn lot met overgave, totdat ontzetting en afschuw hem uit zijn vaderland verdreven. Hij ging dan met de zijnen naar Oostenrijk. Hij was intelligent en ijverig en weldra schiep hij zich daar een nieuw bestaan. Daar kwam de Anschluss, die Anschluss welke Hitler grootmoedig had moeten stemmen, immers hij was nu toch bevredigd. Jawel, na de grote dag der bevrijding kwam op bevel de jacht op de Joden, men beschimnte en martelde de men wierp de priesters uit de vensters. De emigrant uit Hamburg moest met zijn familie vluchten. Men was ’s nachts al eens bij hem ingedrongen, men had hem bedreigd en mensen in zwart uniform hadden hem alles ontstolen. De ongelukkige ging naar Tschecho-Slowakije, waar hij hulp en vriendschap vond. Ondertussen had hij geleerd de mensen te vrezen, mieer dan de oorlog en deze vrees had hem helderziend gemaakt. De familie van zijn vrouw had verwanten in Polen. Toen Tschecho-Slowakije geweld leed, omdat Hitler plotseling ontdekt had, dat de Sudeten-Duitsers daar zo onzeggelijk veel te lijden hadden, ■vond de ongelukkige een beschuttend dak in

Polen. Dat duurde tot aan de laatste lente. Toen zag men een nieuw onweer op komst. Hij was de mening toegedaan, dat hij weer vluchten moest. Hij had in Polen mensen leren kennen, die uit Turkije gekomen waren, mensen uit een heel oude familie, die destijds gevlucht waren voor een Aziatische despoot. Toen de bliksem in Polen insloeg, ging de man met zijn familie over Roemenië naar Turkije, waar ze in Anatolië een eenvoudige woning vonden, dat hun een tehuis werd. De Turken hebben menselijk gevoel: de grote nood was doorstaan Nu heeft de aarde gebeefd. Zesduizend doden!

„Alles gaat zo goed mogelijk”, zei de geleerde Dokter Pangloss, „in deze beste van alle werelden”.” Guermantes in de ~Figaro” van 29 XII ’39.

IN DE WOLKEN

Zo niet, zelfs niet over Rusland!

In de „Haagse Post” van 1 Januari (p. 3) kon men in een opstel over Finland lezen: ~In elk geval echter hebben de Finnen nu reeds de grondige voosheid van Rusland bewezen. Zij die Mcscovië voldoende kennen, zijn daar niet over verbaasd. In Rusland is al het rommelachtige, dat er nationale traditie is, ook onder het nieuwe régime gebleven. Namen en phrasen zijn veranderd, maar de aard van het beestje blijft, zoals hij sedert de dagen van Rurik steeds is geweest. De Russen blijven een volk van dazers en dromers, dat nooit door eigen kracht iets van waarde heeft tot stand gebracht voor zichzelf noch voor de buitenwereld. Alles blijft er mogelijk, behalve veel goeds”. En dan kondigt de schrijver de ineenstorting van het ~bolsjewistisch kaartenhuis” aan.

De oude heren, die nog schuimbekken over hun ~Russen”, bedoeld zijn nü hun Russische effecten, zullen zo’n passage wel met instemming lezen, maar toch getuigt ze van een treurige gezindheid en grote domheid. Nooit iets van waarde tot stand gebracht?

Het volk van Poesjkin, Tolstoy en Dostojefski! Het volk der innige ikonen! Het volk van Tschaikowski, Rlmsky, Korsakoff, Moussorgski en Strawüiski! Het volk, dat de anti-kapitalistische revolutie dan toch maar begonnen is

Op de hoogte

Snuffelend in buitenlandse tijdschriften en kranten voor deze rubriek trof ik een artikeltje, waarin Winifred Holmes de Engelse lezers op de hoogte bracht van de betekenis onzer iitteratuur. Hij leidde aldus de vertaling in van „De grijze vogels”, een der latere romans van Van Schendel.

„Een vijf en twintig jaar geleden was Holland zozeer internationaal gericht en was zijn volk zozeer verzot op Duitse, Franse en Engelse cultuur, dat zijn schrijvers in deze talen plachten te schrijven inplaats van in hun moedertaal, het Nederlands. Het gevolg echter van een vierjarig beleg zijner neutraliteit deed een nationale begeestering weer ontwaken in dit land en maakte een waardering van het eigenlandse schoon weer mogelijk.

Hier gaf Arthur van Schendel de leiding naar een nieuwe Nederlandse letterkunde, door in zijn romans het alledaagse taaleigen te gebruiken van den doodgewonen Hollandsen spreker. Hij werd onmiddellijk herkend als een grcot schrijver niet alleen in zijn eigen land, maar evenzeer in het buitenland en zijn ieiding verklaart, dat er op het ogenblik heel wat eerste klas romans geschreven worden, die werkelijk Nederlands zijn van gevoelens, behandeling en taal.”

De schrijver geeft dan de inhoud van het boek en verzekert zijn Engelsen lezer, dat de geweldige tragiek van den hoofdpersoon de stilte en kalmte van het boek niet kan verstoren „Zo is Hoiland nu eenmaal, zoals ik zelf het heb leren kennen.

Na een dergelijk druksel gelezen te hebben, voelt men zichzelf benauwd. Zijn de andere schrijvers, die handelen over onderwerpen, waar ik niets van weet en die ik bij hen wil leren verstaan, ook zo op de hoogte?

Uit de Radio-oorlog

Vanuit Berlijn werd op de 27e December van het Hindustan een persbericht uitgezonden van deze inhoud:

~Nu zouden we de aandacht van onze luisteraars willen vestigen op de redevoering van Z.M. Koning George VI op Kerstmis.

De Koning sprak: „Ik geloof uit het diepst van mijn hart, dat de zaak, die mijn volkeren verbindt met onze edele en getrouwe bondgenoten, de zaak is der Christelijke beschaving. Op geen andere basis kan een ware beschaving worden gebouwd.” We zouden onze luisteraars wülen verzoeken de woorden ~Christelijke beschaving” goed te willen verstaan. Dit zou dan de voortreffelijkste beschaving in de wereld zijn; aldus met nadruk de Koning.

Mohamedanen, die bereid zijn te vechten voor Engeland, zouden dus m.a.w. gaan strijden voor de Christelijke beschaving. Engeland heeft wellicht vergeten, dat de Moslim en Indische beschavingen de oudste zijn en hun hoogtepunten bereikt hebben in tijden vèr voor die van het Christendom. Het was in de tijd, toen de Engeisen nog geen vermoeden van beschaving hadden; en in de bessen, als wilde dieren, leefden.

In Duitsland weet iedere leerling, die school gaat of college loopt, dat de beste beschaving, ooit in de wereld gevonden, de Indische en de Moslim-beschaving is. Afgezien van vroegere tijden heeft daarenboven Indië tegenwoordig heel wat geleerden, politici, phiiosophen, ingenieurs en andere vaklieden, die in geen enkel opzicht voor de Britse onderdoen.”

De Engelse krant, waaruit wij dit knipten, tekent hierljij aan: „Dr. Goebbels is niet gek”.

Fascisme en Pausdom

„The New Statesman” maakt terloops deze juiste opmerking (13, I, ’4O, p. 33): Het zal wel duidelijk zijn, dat het Vaticaan het grootste belang heeft bij de neutraliteit van Italië. Afgezien van alle idealen en godsdienstige overwegingen, zou alleen het feit van een Italiaans verbond met Duitsland in een oorlog tegen