is toegevoegd aan uw favorieten.

Tijd en taak; religieus-socialistisch weekblad, jrg 38, 1940, no 32, 04-05-1940

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

INGEZONDEN Zakelijk zijn!

In het stukje over de Vrouweiijke Vrijwillige Hulp van Bep Otten, dat in het nummer van 20 April werd opgenomen, heb Ik een zakelijke beschouwing gemist, waardoor m.i. de zaak der V.V.H. onrecht is gedaan. Natuurlijk is elk weldenkend mens tegen plaatjes- en ander vertoon dit werk betreffende. Maar de V.V.H. als schande te zien, lijkt me overdreven en dus onzakelijk en onjuist. De oorlog is onze schande. Daarmee lopen we intussen dagelijks te koop. Maar als die schande er is op een gegeven ogenblik, is het niet anders dan onze pUcht om de barbaarse gevolgen ervan te helpen verzachten. Het is óók onze schande, dat de massale werkloosheid bestaat, maar dit aanvaardende Is de werkverschaffing en het culturele werk op zichzelf geen schande! Integendeel. Mits we maar goed onthouden, dat de kwaal er niet mee wordt genezen en dat het onvermoeid zoeken naar die genezing eerste vereiste is. Zo is het m.i. ook met de V.V.H. W. H. KUIN—HARTTORFF.

Verenigingsleven Van de Federatie Tot onze spijt moeten wij, wegens de nieuwe persverordening, de verkoop van de brochure „Leger en Volkseenheid” uitstellen tot vergunning voor colportage is verkregen. Is de brochure vrijgegeven, dan hoort men daar op deze plaats van. D. TINBERGEN, Abrikozenplein 37, Den Haag.

R.S.C. Arnhem Laatste Tijd en Taak-bljeenkomst in dit seizoen ten huize van de familie Geertsma, Pontanusiaan 40, op Woer,sdag 8 Mei, ’s avonds 8 uur. Rode boekjes meebrengen a.u.ta.

Tijd en Taak-groep Dordrecht Maandagavond 6 Mei a.s., 8 uur precies, wordt de laatste bijeenkomst gehouden In huize „De Boer.” Ds. L. B. Houtgast zal proberen samen te vatten, dat wat nog niet besproken werd uit dr. Bannlng’s boek „Wat dunkt u van den mens?” De avond zal een enigszins gezellig karakter dragen, we hopen dan ook dat velen, die deze winter af en toe kwamen, deze siotavond zuilen bezoeken. Misschien worden er plannen gemaakt voor een gezamenlijke todit naar Bentveld. Toon door uw komst dat deze avonden ook voor u van betekenis waren. Mej. v. Pelt zal uitgenodigd worden om in de pauze te spelen.

Cursus te Bentveld 20 en 21 April De cursus, die door verhindering van Van de Kieft onder leiding stond van Dr. Banning, had tot onderwerp: Positieve Neutraliteit, waarbij dit thema achtereenvolgens door drie inleiders werd behandeld. Na de openlng van de goedbezochte samenkomst, kreeg ais eerste spreker ir. H. Vos het woord, die het vraagstuk in het bijzonder van poiitlek-economisch standpunt belichtte. Hoe zien wij de neutraliteit? Zeker kunnen we die niet uitrekenen, ja we kunnen zelfs ais neutralen onze neutraliteit niet zelf bepalen. Alleen de grote neutrale landen kunnen dit nog. Neutraliteit is hier voor de overgrote meerderheid vanzelfsprekend, ze wordt b.v. in tegenstelling tot de toestand in België, niet aangevochten. De neutraliteit, die de extremisten zeggen voor te staan, is dit in feite niet. In dit verband kan gevraagd worden wat onder landverraad moet worden verstaan. Niet ieder, die er onder omstandigheden geen ernstig bezwaar tegen zou hebben, dat het land deel uitmaakte van een grotere democratische gemeenschap, mag ais landverrader worden beschouwd. Voorwaarde is dan echter dat deze ziensw’ijze openlijk wordt beleden en op hoogstaande motieven gebaseerd is.

In de krachten, die in het Duitse volk ten goede werken moet men zoveel mogeiijk vertrouwen behouden. Doordat de geallieerden geen steun hebben verleend aan Duitse en Weense soc. dem. hebben ze die krachten niet versterkt. Nodig Is zolang mogeiijk neutraal te blijven, hoe meer dit het geval is, des te meer zuilen deze bij en na de vrede hun invloed moreel en economisch kunnen laten geiden. Na de vrede zuilen van hen offers gevraagd worden om een internationale oixle te scheppen die economisch mogeiijk is.

De tweede inleiding werd gehouden door Prof. Pos. Tegenover de reële neutraliteit, die feitelijk 'S, staat de positieve neutraliteit, die als ideaal wordt nagestreefd. Bij beschouwing der neutraliteit kunnen drie trappen onderscheiden worden, waarvan de eerste de „puur feitelijke” is. „We zijn er

gelukkig niet bij”, maar daarmede kunnen we de oorlog niet buiten ons sluiten. De staat, die dat nog minder kan dan het individu plaatst zich op de tweede trap „de juridische neutraliteit”. Het is zijn hoogheid en eenzijdigheid zich b.v. niet in te laten met de doeisteiimgen der oorlogvoerenden. In, een vrije staat hebben de burgers een andere taak. Hier, waar in beschouwing getreden wordt over doel en motieven is men op de derde trap, die der „morele neutraliteit”. Dit sluit in vrijheid van oordeel, waarbij het „morele” in conflict kan komen met de „neutraliteit” en deze in gevaar kan brengen. Bij het oordelen kunnen niet alle partijen als gelijk beschouwd worden. Er kan wei gerechtvaardigde kritiek op de koloniale politiek der geallieerden zijn en op het verdrag van Versaiiies, maar dit verdrag is geen primaire oorzaak van de oorlog. Aan Versaiiies is ai veel voorafgegaan.

We moeten blij zijn ais de oorlog langs ons heen gaat, maar dit sluit in, dat er weinig kracht van ons zal kunnen uitgaan. Tegenover de kracht van het geweid is aan de andere kant de krachtsontplooiing te zwak. Een innerlijk geesteil.ike kracht Is nodig om het geweid tegen te gaan. De laatste lezing werd gehouden door Dr. Banning. Kan met de „positieve neutraliteit” gelijkgesteld worden „de dienende neutraliteit” waarvan Minister De Geer sprak? Wanneer hiervan gesproken wordt, welke idee bedoelt men dan te dienen? In de eerste plaats kan de neutraliteit in dienst gesteld worden der groeiende maatschappelijke orde. Internationale ordening is een gebiedende eis van deze tijd. De dictatoriale landen zijn in wezen tegenstanders van elkaar, voor ordening is van hun samenwerking niets te verwachten. Nederland moet niet alleen op eigen zaak letten, maar kan invloed uitoefenen naar buiten en met het brengen van een offer dienend werk doen. In de tweede plaats wordt de neutraliteit besproken, die positief wordt ais men fouten in eigen land tracht te bestrijden. Geestelijke leiding zal alleen gegeven kunnen worden ais het socialisme een eigen geluid iaat horen. Er moet gestreefd worden naar internationaal contact. Onder democraten is te veel twijfel aan mensenwaarde, te veel scepsis. Er is het gevaar dat als de democratie de oorlog wint, zij de vrede verliest. Tenslotte kan de neutraliteit positief worden door met een gewetenskreet te werken aan de grondslagen van de vrede. De opbouw is zwaar, zij gaat alle landen aan. Leiding moet gegeven worden aan de massa’s, die zo gemakkelijk misleid worden. Wat is de verhouding van idee en werkelijkheid? Deze doordringen elkaar. Het Koninkrijk Gods is een complex krachten In de wereld. De macht moet aan het recht onderworpen zijn.

Duitsland mag niet gelijkgesteld worden met Hitler. Er zijn ook andere mogelijkheden. Een rijke cultuur veronderstelt spanningen, maar geeft ook verrijking. We moeten bereid zijn met de krachten, die daar ook aanwezig zijn, samen te werken. Nemen we niet te gemakkelijk grote woorden in de mond? Niet slechts onderworpen en willoos, maar in deemoed beseffen we, dat er een kracht is, waaraan we ons verbonden voelen.

Na verschillende inleidingen volgden nabesprekingen, die op hoog peil stonden. De cursus die door ruim zestig deelnemers van verschillende leeftijd, richting en ontwikkeling werd gevolgd, kenmerkte zich door een goede sfeer, welke nog sterk verhoogd werd door de morgenwijding, die door dr. Banning geleld werd. Een cursus, welke inspanning vroeg, maar welke aan velen wat meegaf, waartoe ook de vredige oiek in de mooie natuur bijdroeg. C. J. M.

INHOUD: Blz. Om de grondslagen van het socialisme, W. 8.... 1 Buitenland: Mussoloni’s „tweesprong”, B. W. Schaper 2 De eerste dag, F. Kalma—Koops 3 Binnenland: Rood en blauw, De Doodstraf voor spionnen en verraders. Wat je goed doet, J. A. Bruins 4 De twintigjarige crisis IV, E. C. Knappert ... 5—6 Verstandig ouderschap, L. H. Ruitenberg 6 Lente en oorlog, F. Wibaut—Bastert 7 Jizchok Leyt Perez, H. Wielek 7 Zakelijk zijn! W. H. Kuin—Harttorff 8 Verenigingsleven 8

Tehuis gezocht voor meisje, dat cursus kinderverzorging gaat volgen te Amsterdam. Brieven: Ds. Frevel te Dokkum.

Tehuis aangeboden

voor jongen of jongeman. Tjeerd Lichthart, artistiek smeedwerk. Lage Vuursche.

EEN ZELDZAAM KOOPJE

Door een gelukkig toeval kochten wij een dezer dagen het restant van een boek, waarvoor bij de „Tijd en Taak”-lezers ongetwijfeld grote belangstelling zal bestaan. Wij beschikken n.l. over een paar honderd exemplaren van H. G. Cannegieter’s werk

OUD-ISRAEL’S SCHRIFT waarin de schrijver zo volledig mogelijk en in nauwe aansluiting met de tekst, het oude testament navertelt. Dit bijkans 400 bladzijden bevattende boek, werd met 16 door Ir. M. C. A. Meischke getekende platen verlucht, terwijl het zich, zoals U zult bemerken, in een gunstige pers mocht verheugen.

WAT DE PERS ER VAN ZEGT Cannegleter verstaat de kunst om de moeilijke Inhoud van het oude testament op prettige leesbare wijze samen te vatten en mede te delen. Dr. R. MIEDEMA.

Eenvoudig, beeldend en boeiend geschreven, zonder gemoraliseer, afleldende bespiegelingen of bedervend gecrltiseer Dr. W. MACKENSIE in ~De Groene Amsterdammer”. Groteren zullen Cannegleter’s geschrift met vreugde ontvangen en gebruiken, maar ook voor Jongeren zal het een kostbaar bezit zijn en blijven M, C. V. WIJHE in „Opwaarts”. De velen, die de bijbel niet begrijpen en lezen en toch met de gewijde geschriften van het verleden kennis willen maken en daarin de schatten van wijsheid en schoonheid vinden, zouden wij willen raden: Neem en lees dit boek! „DE BLIJDE WERELD”.

GRIJP THANS UW KANS! Bij uitgave bedroeg de prijs van dit goed uitgevoerde en op prima houtvrij papier gedrukte boek ƒ 6.35 gebonden. Wij leveren U zolang de voorraad strekt tegen inzending van o.s. bon een gebonden exemplaar voor het luttele bedrag van EEN GULDEN VIJF EN VEERTIG CENT Laat deze gelegenheid niet voorbijgaan en stuur ons spoedig Uw bestelbiljet toe. N.V. DE ARBEIDERSPERS AIVISTERDAM Ondergetekende wenst van de N.V. De Arbeiderspers. Hekelveld 15, Amsterdam, te ontvangen: ex. „OUD-ISKAEL’S SCHKIFT” tegen de gereduceerde prijs van ƒ 1.45. Naam: Adres: Woonplaats:

De K.V. voor Ned. Gymnasiasten verhuurt haar KAMPHUIS TE VIERHOUTEN

zeer geschikt voor gezelschappen van 20-50 personen. Schitterend gelegen. Douche en electrisch licht, 2 zeer goede sportvelden. Prijs ƒ 0.50 p.p. per nacht; ƒ 1.50 pension. Nadere inlichtingen bij L. THIERENS, Breestraat 73 a, Leiden.