is toegevoegd aan uw favorieten.

Tijd en taak; religieus-socialistisch weekblad, jrg 44, 1946, no 33, 18-05-1946

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Tijd en Taak

ZATERDAG 18 MEI 1946 No. 33

Aan God behoort de aarde en haar volheid. Psalm 24:1

ONAFHANKELIJK WEEKBLAD VOOR EVANGELIE EN SOCIALISME

ONDER REDACTIE VAN Dr.W. BANNING EN Ds. J. J. BUSKES Jr. ADRES DER REDACfiE: HEKELVELD 15. AMSTERDAM-CENTR.

VERSCHIJNT VIJFTIG MAAL PER JAAR – 44ste JAARGANG VAN DE BLIJDE WERELD

ABONNEMENT BIJ VOORUITBETALING PER JAAR f 8.00, HALFJAAR ƒ4.25, KWARTAAL ƒ2.30 PLUS ƒ0.15 INCASSO. LOSSE NUMMERS ƒ0.15 POSTGIRO 21876 GEMEENTE GIRO V 4500 ADMINISTRATIE: N.V. DE ARBEIDERSPERS, HEKELVELD 15, AMSTERDAM-CENTRUM

EVANGELIE

EN KLASSENSTRIJD

Hheeft op uitnodiging van de Kerkeraad m de Hooglandse Kerk te ei en gespro en over evangelie en klas- ■

• i, , .. dat een orthodoxe kerkeraad dr Banning uitnoipf n t orthodoxe kerkvolk een lezmg re nouden.

JNlog belangrijker is het, dat de kerkeraad hem uitnodigde in het bijzonder over dit on erwerp te spreken. Het wil zeggen, dat er in het kerkelijk van ons vaderland iets veranderd is.

De nrma Daamen heeft de lezing van pro . Banning m brochurevorm uitgegeven. geschriftje. Nauwelijks acm en twintig bedrukte bladzijden. Maar net IS een geschriftje, dat een moeilijk vraagstuk op eenvoudige en glasheldere wijze behandelt, en dat, indien het onder ’ doen.

Het kerkelijk publiek, zowel orthodox als vrijzinnig, heeft in het algemeen weinig notie van de problemen, die met het woord klassenstrijd gegeven zijn. Het meent, dat de klassenstrijd een uitvinding van Karl Marx en daarom een bij uitstek goddeloze geschiedenis is. Het is er eenvoudig tégen.

Velen, die in de kringen van de moderne arbeidersbeweging opgroeiden en voor wie de S.D.A.P. het geestelijk thuis werd, hebben anderzijds weinig notie van al wat het woord evangelie tot uitdrukking brengt. Zij menen, dat wij in de sociale strijd niets aan het evangelie hebben. Het gaat slechts om één ding: het voeren van de klassenstrijd. Zij zijn er eenvoudig vóór.

Zal het tot een wezenlijke ontmoeting van kerk en moderne arbeidersbeweging komen, dan zal de kerk moeten leren, wat klassenstrijd en de moderne arbeidersbeweging wat evangelie betekent.

Naar mijn vaste overtuiging is er, bij alle bereidheid om naar elkander te luisteren, ontzaggelijk veel misverstand, omdat de probleemstelling aan beide kanten nog altijd zo onzuiver is en men nog steeds zo weinig tot dit leren komt. Daarom moet er over evangelie en klassenstrijd gesproken worden. Dan alleen wordt het eigenlijke probleem aan de orde gesteld, doordat de werkelijkheid van ons maatschappelijk leven en de wereld van God met elkander geconfronteerd worden.

Het eerste, waar het op aan komt is, dat wij de harde en bittere werkelijkheid inderdaad onder het oog zien, de werkelijkheid onze maatschappij met haar klassentegenstellingen en haar uit deze tegenstellingen geboren klassenstrijd. Deze tegenstellingen en deze strijd hebben niets te maken met de klassenstrijdleer. De klassenstrijdleer is een bepaalde beschouwing over de klassentegenstellingen en de klassenstrijd. Deze leer wordt door ons, die geen Marxisten zijn, verworpen, maar dit betekent in geen enkel opzicht, dat wij nu van de klassentegenstellingen en de klassenstrijd af zijn. Ook zij, die de klassenstrijdleer afwijzen, moeten weten en erkennen, dat de klassenstrijd binnen de grenzen van het kapitalisme de enig mogelijke vorm van een wezenlijk sociale strijd is. De klassenstrijd is fel en hard, maar het diepste motief is de pijn om de geschonden menselijkheid en het verlangen naar gerechtigh)® Tiiet te loochenen werkelijkheid blijft echter, dat klassentegenstellingen en klassenstrijd zeer wezenlijk tot de wereld van het kapitalisme behoren.

.P® fout van vele christenen is, dat weten zij van de pijn om de geschon-Tien menselijkheid en al kennen zij het vernaar gerechtigheid, de klassenstrijd afwijzen en de klassentegenstellingen loochenen, zonder te beseffen dat beide behokapitalisme, dat zij niet radicaal veroordelen maar integendeel sanctionnehandhaven.

Tot deze christenen moet worden gezegd, klassenstrijd en de klassentegensteldingen, hoezeer wij beide ook verafschublijven, indien het kapitalisme blijft. Men kan er tegen preken, al dat gepreek is tot een volstrekte machteloosheid gedoemd.

Zolang er in de volkenwereld geen internationale rechtsorde wordt opgebouwd, zultegenstellingen en de strijd tussen volken blijven. Met pacifistisch gepreek alleen komen wij niets verder. De volken zullen zich blijven bewapenen en zo nodig vechten.

sociale leven is het niet anders. r, ■, , , rechtsorde van de arbeid wordt opgebouwd, zolang er geen socialisme komt en het kapitalisme in wezen on-

aangetast blijft, zullen de tegenstellingen en de strijd tussen de klassen blijven. Met sociaal gepreek en sociale welwillendheid alleen komen wij geen stap verder. De klassen zullen zich blijven bewapenen: het grootkapitaal enerzijds, de arbeidersmassa anderzijds, en deze twee zullen zo nodig strijden: staking, uitsluiting en zo maar voort.

De kerk, die het evangelie van Jezus Christus predikt, de boodschap van Gods beloften en Gods geboden, daarom ook de boodschap van menselijkheid en gerechtigheid, moet getuigen, dat de klassentegenstellingen en de klassenstrijd inderdaad een goddeloze geschiedenis zijn, maar dat deze goddeloze geschiedenis alleen haar einde zal vinden, indien het kapitalisme zijn einde vindt.

Het kernprobleem is daarom de opbouw van een rechtsorde van de arbeid, opdat de klassentegenstellingen en de klassenstrijd overwonnen worden. Deze rechtsorde zal haar inhoud enerzijds aan de bestaande verhoudingen in de maatschappij, anderzijds aan een wereld van geestelijk gezag moeten ontlenen.

Allen, die Jezus Christus belijden als Heer der wereld, zullen de strijd om deze rechtsorde, die wel waarlijk ook een machtsstrijd is, maar een machtsstrijd in dienst van het recht, mee strijden, daar een maatschappij met tegenstellingen, zoals wij die kennen, vanuit het evangelie alleen maar veroordeeld kan worden, terwijl in datzelfde evangelie de onmisbare wereld van geestelijk gezag gevonden wordt.

Wij zijn dankbaar, dat de Hervormde Kerk heel ons volk tot de opbouw van een rechtsorde van de arbeid heeft opgeroepen en in deze oproep heeft uitgesproken, dat, indien deze rechtsorde niet wordt opgebouwd, de schrijnende klassentegenstellingen en de felle klassenstrijd onherroepelijk zullen terugkeren.

Wie op grond van het evangelie de klassenstrijd verfoeit, kan slechts één ding doen: zich keren tégen het kapitalisme en voor het socialisme. Wie het kapitalisme onaangetast laat, heeft het recht verspeeld de klassenstrijd te veroordelen.

J. J. BUSKES Jr.