is toegevoegd aan uw favorieten.

Tijd en taak; religieus-socialistisch weekblad, jrg 45, 1947, no 23, 08-03-1947

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

NOGMAALS

coU).dschap rondom Oranje

We wisten het van tevoren: een opstel over bovenstaand onderwerp wekt bij onze lezers tegenstrijdige reacties. De een zal het laken, de ander zal het met instemming lezen. Graag zou ik aan mijn critici de volgende aanvullende opmerkingen voorleggen. Terloops vermeld ik, dat het vignetje onder de titel en de twee storende drukfouten (kolom 2 bovenaan: Willem' I lees: Willem II; kolom 3 beneden: Oranjefunctie lees Oranjefamilie) niet voor mijn rekening zijn.

le. Ik ga persoonlijk geheel accoord met de lang niet malse critiek, die mevr. Westmijse—Schmitz te Rotterdam in een brief, P. J. Meertens in een artikel in Dé Vlam (1 Maart 1947, blz. 5) .en ook Suurhoff in Het Vrije Volk uitten naar aanleiding van al de malle sensatie-reportage over Soestdijk ook in „onze krant” „Het Vrije Volk”. Mijn reactie was echter anders. Er staan in „Het Vrije Volk” veel zaken, die mij öf niet interesseren öf waar ik me mild over erger, maar ik zie wel in, dat het niet anders kan. W§i denkt u over de uitvoerige sport-helden-verering, over de veel te famme filmcritiek, enz. De redactie van „Het Vrije Volk” heeft natuurlijk en helaas gelijk, als zij antwoordt, dat als ze het anders doet, ze haar abonnees kwijt raakt. Men kan er zich over opwinden, men kan ook proberen aan die instinctieve massale gevoelens, die m.i. berusten op een mateloze vergroving van juiste en algemeen menselijke emoties, voor zichzelf en anderen leiding te geven, ze te doorlichten en te kanaliseren.

2e. Men schrijft mij, dat ik „het volk” niet ken, dat „het volk” die Oranje-verheerhjking niet lust. Het is maar, wat men onder „het volk” verstaat. De duizenden op ‘de Dam waren toch ook volk? En de kranten, die al die onkosten maken, kennen ook wel enigszins „het volk”. Zelfs de communisten durven op het ogenblik niet hardop te zeggen, dat zij „tegen” zijn. Mijn standpunt is,' dat er een gezonde vaderlandsliefde en een waarachtige waardering van Oranje mogelijk en wenselijk zijn (zie mijn artikel). Ik verwerp voor het misbruik het gebruik nog niet. Het gevoel van internationale verbondenheid, glorieuze traditie van het socialisme, maakt het nationaal besef en dit is de tragische vergissing van de vroegere socialisten niet schadelijk. Ook de proletariër heeft een vaderland en niemand minder dan Stalin heeft daarop geappelleerd.

Daarenboven hoor ik wel eens in smalende'” opmerkingen over het Koninklijk Huis een kleingeestige aigunst op mensen, die het beter hebben. Dat is nog geen socialisme. 3e. Voor mij is Oranje allereerst symbool der nationale eenheid, gevoelsmiddelpunt van ons vaderlands besef, en sluitstuk van ons staatsgezag. Ik ben dankbaar, als de regerende Oranje-vorstin ons in haar persoonlijk leven voorgaat, maar stel daar mijn eerbied en gehoorzaamheid niet van afhankelijk. Daarom ben ik huiverig om, zoals Meertens doet, zo breed uit te pakkèn over de persoonlijke kwaliteiten van Hare Majesteit of over onze Prinses. Niet, dat ik ze ontkennen wil, maar daar is mijn waardering van Oranje niet op gebaseerd. Zegt hij soms zijn gehoorzaamheid aan het huis van Oranje op, wanneer we eens 'een hem onsympathieken Oranjevorst krijgen?

4e. Meertens sommeert mij. waar te maken, wat ik schreef: „Wie wat van geschiedenis weet, beseft dat dit (het vraagstuk republiek of koninkrijk) een studeertafelvraagstuk is”. Meertens weet wel, dat ik niet beweren zal de geschiedenis beter te kennen dan hij, integendeel, maar laat hij me toestaan hem er aan te herinneren, wat ik ook schreef: er waren en zijn uitstekend bestuurde republieken, er waren en zijn uitstekend bestuurde koninkrijken”. Daar ligt het bewijs! Als ik naar de „republiek” der ■Verenigde Staten kijk, ben ik niet overtuigd, dat daar democratie en socialisme een betere kans hebben dan in het monarchistisch bestuurde Engeland. Ik beb dan ook in de geschiedenis geleerd, dat de wijziging van regeersysteem b.v. van koninkrijk tot republiek een voor het land uiterst pijnlijke operatie is. Ik moet er niet aan denken, wat een verscheurdheid er in ons volk zou ontstaan, als de Partij V. d. Arbeid eens ging verkondigen, dat ze er aan dacht de monarchie op te ruimen. Veronderstel, dat men aan de studeertafel uitmaakte, dat een republiek beter is dan een koninkrijk, wat wil men daarmee doen in de practijk? Meertens komt dan ook tot de erkenning, ~dat er in de huidige tijdsomstandigheden geen andere mogelijkheid is dan de dynastie van het Oranjehuis”. Welnu, dan noem ik de discussie: republiek—monarchie een studeertafelprobleem.

se. Oranje vertegenwoordigt voor mij het staatsgezag. Als we ons op evangelische grondslag stellen, zullen we toch ook „Caesar moeten geven wat des

Caesars is”. Ik weet wel, dat er ogenblikken kunnen komen, dat men God meer moet gehooïzamen dan de mensen, maar ik ben blij, dat dit zich nu niet voordoet. Tot zolang moet ik mijn cijns van eerbied en gehoorzaamheid betalen aan het hoogste staatsgezag. Laat men dit niet vergeten! 6e Ik ben niet bevoegd om namens de .P.v.d.A. aan Meertens antwoord te geven op zijn pertinente vrMg: „Mag een lid van de P.v.d.A. nog republikein zijn”, maar voor mijn persoonlijke rekening gelde dit antwoord: „Ga je gang, broeder partijgenoot! Ook ik genoot eens van Saks (Socialistische opstellen II) en wil graag luisteren naar je academisch betoog, maar geef je goed rekenschap, dat op dit historisch moment het tactloos en érger zou zijn, jouw standpunt tot partijstandpimt te maken.” J. G. BOMHOFF.

Motie

De afdeling Haarlem I van de Partij van de Arbeid, in huishoudelijke vergadering bijeen op 20 Februari 1947, van oordeel zijnde.

dat de eerbied voor den persoon van den mens als een onaantastbaar goed in het rechtsverkeer van ons volksleven dient te worden gehandhaafd, kennis genomen hebbende vau publicaties in de pers, volgens welke uit het beleiJvan den betrokken minister niet de vereiste eerbied zou blijken ten aanzien van hen, die uit gewetensovertuiging bezwaren tegen de krijgsdienst maken en zich op grond hunner overtuiging beroepen op de desbetreffende wet van 13 Juli 1923, van oordeel zijnde

dat deze personen, ongeacht de huidige verhoudingen, dienen gehoord te worden door de daarvoor ingestelde commissie, alvorens er ingrijpende maatregelen tegen hen wórden genomen, dringt er bij de Tweede-Kamerfractie van de Partij van de Arbeid op aan, het beleid van den betrokken minister te dezer zake ten spoedigste aan een openbare behandeling in het Parlement te doen onderwerpen, en besluit.

deze motie mede ter publicatie aan te 'bieden aan de pers en de andere afdelingen van de Partij van de Arbeid uit te nodigen adhaesie met bovenstaande motie te betuigen. Haarlem, 20 Februari 1947.

De wereld van heden

■Wist u, brave lezer van T. en T., dat de , prijzen van de Zwarte markt nauwkeurig worden geregistreerd? Wist u, dat ze ook in het buitenland met aandacht worden gevolgd, als een soort koortsthermometer.

De „Neue Züricher Zeitung” van 21 Jan. vertelt, dat de patiënt in Nederland er iets beter voorstaat.' De prijzen op de zwarte markt n.l. dalen: Sigaretten van ƒs. per 20 stuks tot ƒ 3. è, ƒ 3.50.

Boter van ƒ 18.— per kg tot ƒ 15. Suiker van ƒ 6. per pond tot ƒ 4,50. Gouden tientjes van ƒ95.— p. stuk tot ƒ 80.—. Doliarbiljetten van 7. 25 p. stuk tot ƒ 6.50.

Bentveld-nieuws

WAT BETEKENT CHRISTUS VOOR ONS?

Van de zijde der leden alsook van de zijde van de deelnemers aan onze cursussen sinds October 1946 komt .telkens de vraag; schrijf eens een weekend-cursus uit over de wat Christus voor ons betekent.

Deze vraag werd niet gesteld uit nieuwsgierigheid, maar uit een zoeken naar innerlijke kracht en leiding. Anders gezegd; het ging de vragers niet om theologische spitsvondigheden, evenmin om het uiteenzetten van een bepaalde chistologie; het ging —èn gaat hun om de vraag: Wat betekent Christus voor den modernen mens? Hoe benader ik hem; hoe en waar ontmoet ik hem; wat gebeurt er aan en met den mens in die ontmoeting; wat doet Christus ons en hoe staan hij en wij met en door hem in des« maatschappij en wereld. Aan die vele verzoeken menen wij te voldoen

door het uitschrijven van een weekendcursus van de Arbeiders Gemeenschap der Woodbrookers te Bentveld op Zaterdag en Zondag 22 en 23 Maart. Het programma is: Opening Zaterdag 17 uur. Hoe ontmoeten wij Christus? door ds. C. Aalders, Zaterdag 20 uur.

Korte religieuze toespraak Zondag 10 uur. Wat doet Christus ons? door ds. A. van Biemen, Zondag 10.30 uur. Christus en het sociale en politieke leven. Zondag 16 uur. Sluiting Zondag pl.m. 20 uur, leider ds. A. van Biemen. De kosten bedragen ƒ 5.— per persoon.

Daar er onder de deelnemers zullen zijn die dit bedrag niet kunnen opbrengen, anderen die misschien meer kunnen betalen, zijn er drie prijzen naar keuze; fi.—, ƒs. en /6.—. Echtparen ƒ7.50, ƒ 9. en ƒ 10.—, naar keuze. De reiskosten worden zo mogelijk omgeslagen.

Opgaven en inlichtingen bij de Administratie van de A, G. der Woodbrookers, Bentveldsweg 3 te Bentveld.

Boekbespreking Mr. M. de Niet: „Zending, Indonesië en Nederland”, Ned. Jongel. Verbond, Singel 58, Amsterdam.

J. H. Frangois: „37 jaar Indonesische vrijheidsbeweging”, uitgave „De Driehoek”, ’s-Graveland. Van Mook spreekt, drie redevoeringen, uitgave „Vrij Nederland”, Amsterdam.

Mr.'de Niet, de zendingsconsul, schrijft over de houding der zending tegenover het probieem Nederland-Indonesië: de Zending moet zich geheel vrij maken van het Westerse imeperialisme.

De heer Franeois, gep. 0.1. A., geeft een overzicht van de Indonesische vrijheidsbeweging, die de achtergrond van de revolutie in Indonesië vormt.

Vrij Nederland geeft het woord aan den veelgesmaden Van Mook.

Drie voortreffelijke en instructieve geschriften. J. j. B. Jr.

mu, Dr.H. Faber Gedachten over de Kerk in hnt Vrijzinnig Christendom ,gebonden f 5.75 „De vastheid van het dogma vrijheid, die bloeit, waar de geest , Heren is,” —■ Aan het Boekenbedrijf van de N.V, De Arbeiderspef®' Hekelveld 15, Amsterdam. U gelieve mij te zenden: ex. Faber: Gedachten over de kerk in het Vrijz. Christendom, geb. ƒ 5.T5. Naam: ■' Adres: Woonplaats: '

Kinder gemeenschap , DE VONK Indiy. voortgezet onderwijs met veel heid' voor spontane activiteit. Opl. v. h. I diploma. jQ, Adres (na Pasen): Kraaipanstr. 58, 5 mln. v. d. Berlagebrug, lijn 3, 5 of 9, tel. 320^

Voor Goud en Zilver IVan Dijk I Steenweg 39 – Utrecht

C.B.VOLBRO^ voor schrijf-, u rekenmachines. j en onderhoud, toorbenodigdhedeh' Stempelartikeleh’ j, Hartenstraat 3, A d Telefoon 40492.

DKÜK : N.V. DE ABBEIDEIISPEitS, A’DAM