is toegevoegd aan uw favorieten.

Tijd en taak; religieus-socialistisch weekblad, jrg 45, 1947, no 48, 06-09-1947

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

ZATERDAG 6 SEPTEMBER 1947 No. 48

Aan den behoort de aarde I en haar volheid. Psalm 24:1 I

Tijd en Taak

I I ONAFHANKELIJK WEEKBLAD I VOOR EVANGELIE EN SOCIALISME

ONDER REDACTIE VAN Prof. Dr. W. BANNING; Ds. J. J. BUSKES Jr EN Ds. L. H. RUITENBERG. SECRETARIS DER REDACTIE J G BOMHOFF, ROERSTRAAT 48111, AMSTERDAM (Z.), TEL. 243-8<

VERSCHIJNT VIJFTIG MAAL PER JAAR – 45ste JAARGANG VAN DE BLIJDE WERELD

ABONNEMENT BIJ VOORUITBETALING PER JAAR f 8.00. HALFJAAR f 4.25. KWARTAAL f 2.30 PLUS f 0.15 INCASSO. LOSSE NUMMERS f 0.15 POSTGIRO 21876 GEMEENTE GIRO V 4500 ADMINISTRATIE: N.V. DE ARBEIDERSPERS, HEKELVELD 15. AMSTERDAM-CENTRUM

De achtergrond van het conflict

Van de meest bekwame mannen in de Partij van de Arbeid heb ik de meest uitnemende apologie van het regeringsbeleid gehoord. Maar al de argumenten, die zij ter verdediging van dit beleid aanvoeren, raken niet het punt, waar bij mij en vele anderen het verzet begint en zijn oorsprong vindt.

Het beleid van de regering toelichten en begrijpelijk maken, is niet zo moeilijk. Ook zij, die dit beleid onjuist achten, kunnen het en zijn er in zekere zin toe bereid. Maar een zaak toelichten en begrijpelijk maken wil nog niet zeggen haar zedelijk rechtvaardigen. Op die zedelijke rechtvaardiging komt het echter aan.

Het gevaar dreigt, dat wij door het tegen elkander afwegen van al de argumenten pro en contra het regeringsbeleid, de eigenlijke motieven van ons verzet niet aan het woord laten komen.

Daarom willen wij ditmaal iets zeggen over de achtergrond van de zaak, die ons allen zo van dag tot dag in spanning houdt. Aan de orde was de opbouw van een nieuwe rechtsorde tussen twee volken op de grondslag van vrijheid en vertrouwen.

Na de Japanse capitulatie hebben de Indonesiërs de Republiek uitgeroepen. Zij hebben de onafhankelijkheid vaii Indonesië geproclameerd. Toen Nederland zijn gezag wilde herstellen, hebben de Indonesiërs in feite neen gezegd. Dat was een geweldig iets. Dat was een revolutie. Naar onze socialistische overtuiging een zedelijk gerechtvaardigde revolutie. De oorzaak van alle ellende nu zoeken wij in het feit, dat ons volk deze revolutie niet als een zedelijk gerechtvaardigde revolutie heeft willen erkennen en er daarom bewust en onbewust naar gestreefd heeft, deze revolutie zoveel mogelijk ongedaan te maken.

Men heeft tegenover de proclamatie van de onafhankelijkheid van Indonesië de Nederlandse souvereiniteit gesteld. En bij de onderhandelingen hebben de Indonesiërs alle mogelijke concessies gedaan. De gedachte van een souverein onafhankelijk Indonesië ging van de baan. De Nederlandse souvereiniteit werd aanvaard. De kroon ook. De Malinogebieden werden erkend. Men stelde zich tenslotte tevreden met de Nederlandse erkenning van het de facto gezag van de Republiek. Wij doen er echter goed aan, er voortdurend aan te denken, dat dit niet de oorspronkelijke bedoe-

ling was. Men heeft het aanvaard in zgn. vrijwillig overleg. Maar Nederland versterkte bij dit vrijwillig overleg voortdurend zijn troepenmacht.

Het resultaat van dit alles was 'Linggadjati. Linggadjati was een compromis. Het Nederlandse gezag werd de jure, het gezag van de Republiek de facto erkend. Daarmee waren alle mogelijke spanningen gegeven. Toch was Linggadjati het sterke symbool, tegelijkertijd echter het zeer zwakke historische begin van de opbouw van een nieuwe rechtsorde.

De spanningen werden echter tegenstellingen.

Nederland interpreteerde Linggadjati op een wijze men denke aan de regeringsverklaring van 10 December 1946 en aan de motie-Romme—Van der Goes van Naters die door de Republiek werd afgewezen en de Nederlandse militaire, macht ging steeds meer gewicht in de schaal leggen. Waarbij kwam, dat men in Batavia van Linggadjati eigenlijk niet wilde weten, omdat men van de Republiek niet wilde weten, omdat men de revolutie niet als een zedelijk gerechtvaardigde revolutie aanvaardde. Naar socialistische beginselen had alles op alles moeten worden gezet, om de Republiek, die uitermate zwak was, sterk te maken, opdat zij niet aan haar eigen zwakheid en politieke fouten te gronde zou gaan. Zonder een sterke Republiek moest Linggadjati noodzakelijk, een mislukking worden.

De grote fout, die de Partij van de Arbeid maakte, is deze geweest, dat zij, samen met de Katholieke Volks Partij de regeringsverantwoordelijkheid dragende, langzaam maar zeker in de vroegere ethische politiek verzeild is geraakt. Men wil Indonesië ontvoogden langs een weg van geleidelijke ont« wikkeling: geen revolutie, maar evolutie. Dr. Verdoom, de zendingsman, noemt het in zijn bekende boekje over het Indonesische nationalisme een illusie, dat de koloniale overheersing langs de weg der evolutie door het overheersende volk zelf kan worden overwonnen. De Partij van de Arbeid heeft niet willen zien, in elk geval niet gezien, dat de Katholieke Volkspartij niet bereid was, van eigen beginselen uit de revolutie te erkennen en is daarom niet in staat geweest, op het beslissend moment het been stijf te houden en zo is men, zon-

der het te willen, in de wateren van de vroegere ethische koloniale politiek terecht gekomen. De revolutie wordt teruggedrongen en al meer ingedamd. Men had een politiek moeten voeren, waarbij het vooropgestelde doel van de Republiek te erkennen en sterk te maken. Men heeft echter een weg betreden, waarin de Republiek meer verzwakt en haar gezag al meer uitgehold wordt. Het einde van deze weg is de algehele vernietiging der Republiek en de volstrekte liquidatie van de revolutie.

Men heeft niet voldoende aandacht besteed aan de vraag, de ethisch religieuze en tegelijkertijd politieke vraag, wat de inzet van het militaire apparaat, dat zijn eigen dynamiek en consequentie heeft, af gezien van alle goede en oprechte bedoelingen, betekent. Voor een wezenlijke handhaving van Linggadjati, een wezenlijke erkenning van de Republiek, een wezenlijke aanvaarding van de zedelijk gerechtvaardigde revolutie is deze toepassing van militair geweld heilloos. Wat men nu nog kan nastreven is Malinopolitiek, die Indonesië verdeelt in een aantal staten en staatjes, waarbij de oorspronkelijke betekenis van de Republiek verloren is gegaan en de zedelijk gerechtvaardigde revolutie wijken moet voor een door ons geleide evolutiè. Indien wij op deze wijze in Indonesië blijven, zullen wij er blijven door de kracht van onze wapenenen, niet als vrienden en medewerkers. De sterke anti-koloniale strekking van onze tijd zullen wij echter niet ongedaan kunnen maken. Zij betekent ook de veroordeling van de vroegere en nu weer geldende ethische politiek en prof. Schermerhorn heeft eens gezegd, dat wij er op rekenen moeten, dat er aan het einde van de twintigste eeuw geen koloniale verhoudingen meer zullen bestaan.

Wanneer de reactie stukken had gemaakt, zou de socialistische beweging de stukken misschien nog aan elkaar kunnen lijmen. Nu heeft zij zelf brokken gemaakt.

De enige mogelijkheid, om uit de impasse te geraken, is deze, dat de Partij van de Arbeid het vaarwater van de vroegere ethische politiek, waarin zij ter onzaliger ure verzeild is geraakt, verlaat en een waar lijke socialistische politiek voert, waarbij de revolutie als een redelijke gerechtvaardigde revolutie principieel en practisch erkend wordt.

J. J. BUSKES Jr.