is toegevoegd aan uw favorieten.

Tijd en taak; religieus-socialistisch weekblad, jrg 46, 1948, no 19, 07-02-1948

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Gandhi’s geweldloze strijd

Sedert de aanslag op Rathenau In 1923 heeft geen politieke moord de wereld zo geschokt als de vier revolverschoten, die een einde gemaakt hebben aan het zegenrijke leven van de geestelijke leider van India, Gandhl. En na Roosevelt’s dood In 1945 Is er nog geen grote figuur zo zeer door alle volken en maatschappelijke kringen betreurd als „de Mahatma”, die zo juist weer door zijn hongerstaking een dreigend bloedig conflict tussen de twee helften van zijn godsdienstig verdeelde vaderland had bedwongen: Mohammedanen en Hindoes. Smuts en Schuman, Attlee en Churchlll, Truman en Masaryk hebben uiting gegeven aan hun ontroering en afschuw en In de 'Veiligheidsraad heeft de Columblaan Lopez bij de herdenking van'Gandhl’s heengaan nog eens een duidelijk beroep gedaan op de partijen wier geschil op de agenda stond, India en Pakistan, om zijn nagedachtenis te eren door een hernieuwde broederschap tussen de bevolkingsgroepen van deze twee-eenheld met zijn bevjplklng van meer dan 325 mlllloen Inwoners; de vertegenwoordigers van beide dominions hebben daarop In verzoenende bewoordingen geantwoord en de behandeling van het eigenlijke geschil Is tot een latere dag uitgesteld, om deze geloften In het verre vaderland te laten doorwerken.

Gandhi in Zuid-Afrika Gandhl, die voor 79 jaar, als zoon van een rijk koopman geboren was, stamde uit een dat de „ahlnlsa”, de geweldloosheid, In het middelpunt van zijn godsdienstige overtuiging en leve'nspractljk stelde; hij kende de Westerse wereld uit de periode van zijn rechtenstudie In India en Londen. . Bij de uitoefening van zijn advocatenm

praktijk In Bombay en vooral In Zuld-Afrlka kwam hij daarna In botsing met de blanke rassenhoogmoed. Vooral in Zuid-Afrlka, waar 15Ó.000 van zijn landgenoten vooral In de mijnen werkzaam, In een toestand van ohwaardlge achteruitzetting leefden. Uit angst voor de toenemende in- , vloed van de door hun kindertal en Immigratie snel groeiende Indische bevolkingsgroep, die bovendien door zijn hoger beschavingspeil aan de negerbevolklng de weg naar politieke en sociale emancipatie zou kunnen wijzen, bestond daar namelijk een antl-Azlaten-wetgevlng, die de Indiërs dwong In bepaalde wijken te leven,henvan leidende functies uitsloot en hun politieke rechten tot een minimum beperkte. In 1893 als advocaat te hulp geroepen, besloot hij geheel In de lijn van zijn rellgléuze overtuiging die bij de traditie van zijn landgenoten aansloot met drieduizend hunner de gehoorzaamheid aan deze wetten op te zeggen en rustig alle gevolgen daarvan op zich te nemen. Scherp Is aanvankelijk de vervolging; geseling en executie van zijn landgenoten moet hij aanzien en zelf wordt hij driemaal In de gevangenis geworpen. Maar hij geeft het niet op en laat zich evenmin tot gewelddadig verweer verleiden; en zijn aanhang evenmin als hijzelf.

Hoe scherper de vervolging, des te zuiverder wordt > hun levenshouding: aan tiet hoofd van een troep In lompen gekilde ondoorvoede aanhangers trekt hij naar het verboden Transvaalse gebied, waar zij met geweervuur worden ontvangen; overtuigd van hun goed recht trekken zij, zonder zich te verweren verder tot zij allen omsingeld en gevangen genomen worden; Gandhl zelf wordt op grond van zijn slechte gezondheid vrijgelaten en herhaalt deze

daad met nieuwe aanhangers; hij zal voortgaan, zo zegt hij, ,-,totdat Generaal Smuts zich tot de redelijkheid bekeert”; de strijd duurt jaren, maar allengs worden de wetten verzacht en na twintig jaar is een grote verbetering bereikt,

< geweldloze bevrijding van India Inmiddels heeft Gandhi ook in India zelf de sociale strijd aangebonden; zo brengt hij de boeren in Kaira tot weigering van onrechtvaardige grondbelasting; zij lateri hun goed en vee rustig in beslag nemen en niemand waagt het op de publieke verkopingen te bieden, zodat de regering zich in het onvermijdelijke schikt en de belastingwetten worden gewijzigd; elders kreeg hij de opdracht om deel te nemen aan een onderzoek naar de misstanden,

Hoe weinig deze voortdurende strijd met de koloniale bureaucratie hem heeft verbitterd, blijkt als hij tijdens de eerste wereldoorlog een Rode Kruis Colonne vormt en naar het West-front zendt, zoals hij ook reeds een ambulance aan de Britten aanbood in de Boeren-oorlog en daarmee een enorm vertrouwen bij zijn tegenstanders won. Maar als dan, na het einde der oorlog, de toegezegde meerdere vrijheid van India niet meer oplevert dan geringe concessies van de Montagu-Chelmsford-wetten en het bloedbad van Amritsar de oude koloniale mentaliteit nog weer eens in zijn volle scherpte toont, herhaalt Gandhi op het ontzaglijke gebied van India de strijdmethode, die hij te voren op kleine schaal met succes heeft gehanteerd: de noncoöperatie en „Sattyagraha”, het onwrikbaar vasthouden aan het wapeii van liefde en' waarheid alleen: onder zijn lejding verlaten de studenten de hogescholen en worden eigen onderwijs-instellingen ge-

geestelijke nood daar Is zó ontstellend groot het geestelijke Isolement Is zo benauwend ... we moeten éérst geestelijk helpen.

Ik kan het, wanneer Ik de berichten over de materiële nood, die er nu is én wanneer Ik de toekomstbeelden over de materiële nood, die zeker In deze derde hongerwinter zal komen, op ni'lj laat Inwerken, met deze „geestelijke” conclusie niet eens zijn. Ik vind ze te weinig reëel. Er moet allereerst materieel geholpen worden.

Er moeten kinderen naar Holland komen. Dat Is wel het meest dringende. En, Indlen enigszins mogelijk, moet er voedsel naar Duitsland worden gezonden.

Ik*eg dit alles alsof het de meest vanzelfsprekende ter wereld Is. En eigenlijk Is het dit ook. Wanneer wij zien dat het probleem Duitsland een Europees probleem Is —■ wanneer wij als christenen weten van schuld èn vergeving dan moeten de twee genoemde plannen als ter sprake komen.

En toch ... wat Is het moeilijk. De deviezenmoeilijkheden, de overwinning van de haat bij de Hollanders! Ik tracht In mijn eigen kerk, de Ned. Herv. Kerk, al sedert de bevrljdlng deze plannen Ingang te doen vinden. Maar het gelukt tot nu toe niet. Eerst enkele weken geleden Is er een nieuwe mogelijkheid gekomen, waar het de Klnderreddlng betreft. Maar het Is nog niet zeker of dit kan doorgaan.

En wat het voedsel aangaat: het zal dit jaar wel onmogelijk zijn te helpen. De jaren waarin we het konden, wilden we niet. Of

'durfden we niet. Dat In Amerika de aardappelen werden vernietigd, dat ln‘Holland op de velllngep de groente werd doorgedraald, terwijl In Duitsland duizenden mensen en kinderen honger hadden het blijft een onuitwisbare schande. En dat de christelijke kerken hier niet tegen geprotesteerd hebben dat zij nóg niet protesteren en zeggen: Gij Overheid, Gij staat ons In onze Evangelle-predlklng In de weg, als Gij ons verhindert de Duitsers gedurende deze hongerwinter te helpen ook dit is en bïijft schuld.

Maar we blijven aanhouden. De aanhouder wint zegt een Hollands spreekwoord. Wij mógen niet zwijgen. Omdat Christus In ons gewekt heeft de Barmhartigheid. En omdat Hij ons oproept tot de dienst der verzoening.

Ik geloof: wanneer het zou gelukken om Duitse kinderen naar Holland te doen komen, dan zouden er toch veel gezinnen zijn, die een Duits kind zouden willen opnemen. „Toch” zeg Ik .. . want het blijft een daad van zelfverloochening voor de meesten.

Dat daarbij ook het geestelijk contact met Duitsland veel levendiger moet worden dan het Is, spreekt vanzelf. Ik ben er dankbaar voor, dat deze middag, gelijk deze hele conferentie, tot dit levendige contact mag bijdragen. We moeten dit vasthouden.

e.*Nog één punt wilde Ik noemen: de Wereld van 1947 kent alleen maar het natlonaal-soclallstlsche Duitsland. Gij weet wat dit betekent.

Het Is uw zaak om, waar ge dit maar kunt, te tonen, dat het andere Duitsland niet dood en verdwenen Is, maar dat het lééft. En dat het door dit allerzwaarste glijden heen Mijft leven. *

Dit nieuwe Duitsland, dat In enkelingen of In kleine groten gestalte kan en moet aannemen en dat moet zeker het geval zijn bij hen, die zich noemer! met de naam van Jezus Christus dit nieuwe Duitsland moet het voorbeeld zijn waarop wij in Holland steeds weer kunnen wijzen. Wij moeten kunnen zeggen: zie maar, het andere Duitsland Is er nu ook nog Gerechtigheid, Waarheid en Barmhartigheid leven zelfs nog bij hen, die leven op de puinhopen. En dit Is alleen mogelijk wanneer gij, die hier woont, In deze ellende een nauw contact bewaart met Jezus Christus, die allen, die In nood zijn, nabij Is.

Ik eindig. , De wereld verkeert In nood. ' Europa verkeert In nood.

Duitsland verkeert In nood.

Ook Holland verkeert In nood.

Er Is maar één uitweg: het oog gericht houden op het Rijk en op Hem, die dit Rijk

vertegenwoordigt: Jezus Christus. Dit geloof houdt ons staande. Dit geloof troost ons. En het activeert ons.

Wer Gott vertraut fest aüf Ihn baut Den wird er nicht verlassen.

KR. STRIJD.