is toegevoegd aan uw favorieten.

Tijd en taak; religieus-socialistisch weekblad, jrg 47, 1948, no 3, 09-10-1948

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Aan “ \ j den Heer I behoort de aardefl en haar M volheid. Psalm 24 : 1 y

IP## w rmi iyd en innk

ONAFHANKELIJK WEEKBLAD VOOR EVANGELIE EN SOCIALISME

TEVENS ORGAAN VAN DE PROTESTANTS CHRISTELIJKE WERKGEMEENSCHAP

No. 3 Verschijnt 50 maal per jaar 47ste jaargang van de Blijde Wereld *

Redactie Prof. dr W. Banning Ds J. J. Buskes Jr Ds L. H. Ruitenberg Mr G. E. V. Walsum Secr. der redactie: J. G. Bomhoff, Roerstraat 48 111 A’dam=Z. Tel. 24386

Ab. bij vooruitbet. v-i. t S.—, haUj. 14.25, kwart, f 2.30 pl. ƒ0.15 inc. Lossenra t0.15, Postg. 21876. Gem.giro V 4500, Adm. N.V. De Arbeiderspers, Hekelveld 15, A’dam-C.

J. J. BUSKES Jr.

Ecrfe m ê»odalts:mc in ©uitölanb

In een persoonlijk gesprek heeft Niemöller enkele opmerkingen gemaakt over de verhouding van Kerk en socialisme in Duitsland.

Het orthodox marxistische standpunt heeft de Duitse sociaal-democratie vrijwel geheel prijsgegeven. Men beschouwt het marxisme zeker niet meer als alleen zaligmakend. Het socialisme draagt dan ook geen Messiaans karakter meer. Het is veel meer de op dit ogenblik noodzakelijke ordening van het maatschappelijk leven. Het wil geen levens- en wereldbèschouwing meer zijn. Het gevolg is, dat de socialistische beweging voor vele christenen aanvaardbaar is geworden. Vooraanstaande en leidinggevende socialisten zijn overtuigde christenen. Niemöller noemde in, het bijzonder een man als Metzger, de „Oberbürgemeister” van Darmstadt. Het gevaar, dat deze christenen, die socialist zijn, bedreigt, Is, dat hun handelingen meer bepaald worden door politieke overwegingen dan door christelijke motieven: de socialist loopt door en de christen moet maar zien, dat hij de socialist bij houdt. Het gesprek tussen de kerk en de S.P.D. is op volle gang. Het genoemde gevaar komt bij de discussies voortdurend aan de orde.

Dat dit gesprek mogelijk is, moet worden toegeschreven aan twee belangrijke gebeurtenissen, waarop wij in aansluiting aan de mededelingen van Niemöller wijzen. De eerste gebeurtenis is, dat de S.P.D. verklaard heeft, dat de resultaten van de toepassing der marxistische maatschappijbeschouwing voor haar politiek inzicht van de grootste betekenis zijn, maar dat zij niet de enige en absolute bron van haar overtuiging zijn. Zij erkent de geestelijke vrijheid en de zedelijke verantwoordelijkheid van de mens als belangrijke factoren in het proces der geschiedenis. Zij strijdt voor het socialisme niet alleen in aansluiting aan de tendenzen der economische ontwikkeling of op grond van materiële doelmatigheid, maar ter wille van de waarde van de mens. Het strijdvaardige bewustzijn van de onderdrukte klasse, het verlangen naar menselijkheid, de godsdienstige en zedelijke roeping werken in de socialistische beweging samen, om de wereld te veranderen, om aan menselijkheid en gerechtigheid in het politieke en economische leven vorm te geven. Alle krachten, die van de noodzakelijkheid van een socialistische maatschappij overtuigd

zijn, moeten in de socialistische beweging zich aaneensluiten.

De tweede gebeurtenis is, dat de Evangelische Kerk in Duitsland eind 1947 een belangrijk woord gesproken heeft over de politieke verantwoordelijkheid van de Kerk. Dit woord luidt aldus:

1. Tot ons is het Woord gesproken van de verzoening der wereld met God in Christus. Dit Woord hebben wij te horen, aan te nemen, te volgen en te verkondigen. Dit Woord wordt niet gehoord, aangenomen, gevolgd en verkondigd, wanneer wij ons niet laten vrijspreken van onze gemeenschappelijke schuld, zowel van die der vaderen als van die van ons zelf, en wanneer wij ons niet door Jezus Christus, de Goede Herder, laten terug roepen van alle valse en verkeerde wegen, waarop wij als Duitsers in ons politieke willen en handelen gedwaald hebben.

2. Wij hebben gedwaald, toen wij de droom van een bijzondere Duitse zending begonnen te dromen, alsof de Duitse zaak de wereld zou kunnen redden. Daardoor hebben wij het onbeperkt gebruik van de politieke macht voorbereid en onze natie op Gods troon geplaatst. Het was noodlottig dat wij begonnen onze Staat naar binnen alleen op een sterke regering, naar buiten alleen op militaire machtsontplopiing te grondvesten. Daarmee hebben wij onze roeping verloochend om met de gaven, die aan ons Duitsers geschonken waren, dienend mede te werken aan de gemeenschappelijke opdracht der volkeren.

3. Wij hebben gedwaald, toen wij begonnen een „christelijk front” op te richten tegenover noodzakelijk geworden hernieuwingen in het maatschappelijke leven der mensen. Het verbond van de Kerk met de machten, die het oude en overgeleverde willen bewaren, heeft zich zwaar aan ons gewroken. Wij hebben de christelijke vrijheid verraden, die ons toestaat en gebiedt levensvormen te veranderen, wanneer de samenleving der mensen verandering nodig maakt. Wij hebben het recht tot revolutie ontkend, maar de ontwikkeling naar de absolute dictatuur geduld en goedgekeurd. 4. Wij hebben gedwaald, toen wij meenden in het politieke leven en met politieke middelen een front te moeten vormen van de goeden tegen de slechten, van het licht tegen het duister, van de rechtvaardigen tegen de onrechtvaardigen. Daarmee hebben wij het vrije aanbod van Gods genade

aan allen vervalst door een frontvorming op het gebied van de politiek, het sociale leven en de wereldbeschouwing, en hebben wij de wereld aan zichzelf overgelaten.

5. Wij hebben gedwaald, toen wij vergaten, dat het economische materialisme van de marxistische leer de Kerk had moeten herinneren aan de opdracht en de belofte der gemeente voor het leven en het samenleven der mensen in deze wereld. Wij hebben nagelaten, de zaak der armen en ontrechten in overeenstemming met het Evangelie van Gods komende Rijk tot een zaak van de christenheid te maken.

6. Met deze belijdenis weten wij ons als gemeente van Jezus Christus vrijgesproken en opgeroepen tot een nieuwe en betere dienst tot Gods eer *en het eeuwige en tijdelijke heil der mensen. Niet de leus: Christendom en Westerse cultuur, maar omkeer tot God en heenkeer naar de naaste in de kracht van de dood en de opstanding van Jezus Christus is het wat nodig is voor ons volk en vooral voor ons christenen in het midden van ons volk.

7. Wij hebben betuigd en betuigen heden opnieuw: Door Jezus Christus worden wij vreugde vol bevrijd van de goddeloze gebondenheid aan de wereld en bereid gemaakt om vrij en dankbaar zijn schepselen te dienen. Daarom vragen wij dringend: laat de vertwijfeling u niet overmeesteren, want Christus is de Heer. Zegt ongelovige onverschilligheid vaarwel, laat u niet verleiden door dromen over een beter verleden of door speculaties over een komende oorlog, maar wordt in deze vrijheid en in grote nuchterheid u bewust van de verantwoordelijkheid, die wij allen dragen voor de opbouw van een beter Duits staatsbestel, dat het recht, dé welvaart, de vrede en de verzoening der volkeren dient.

Deze twee gebeurtenissen, de geestelijke ommekeer in de socialistische beweging en niet minder fundamentele geestelijke ommekeer in de Evangelische Kerk, hebben de ontmoeting tussen Kerk en socialisme, die in het verleden als vuur en water tegenover elkander stonden, mogelijk gemaakt.

Het resultaat van het gesprek, dat tot nog toe gev»erdwerd,is de gemeenschappelijke uitspraak, dat de Kerk niet het verlengstuk van de politieke partij en de politieke partij niet het verlengstuk van de Kerk mag zijn, maar dat de geboden van het Evangelie, voor zover zij de verhoudingen der mensen betreffen en de zakelijke eisen, die het democratisch socialisme stelt, elkander op het terrein van het maatschappelijk leven ontmoeten.

In elk geval: het gesprek tussen de Kerk en de S.P.D. is in volle gang.

Wanneer zullen de Kerk en de socialistische beweging in Nederland met het gesprek beginnen?

Het zou voor beide van onschatbare betekenis zijn.