is toegevoegd aan uw favorieten.

Tijd en taak; religieus-socialistisch weekblad, jrg 48, 1950, no 42, 22-07-1950

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Korte aankondiging

De vacantie is in zicht of voor u reeds begonnen. Houdt rekening met een regenachtige dag. Maar ook op zonnige dagen kan een mooi boek een verfrissing zijn. Hier volgen enige mooie romans, waarvan ge intens kunt genieten, ais ge niet gelooft in het sprookje, dat de laatste de beste zijn. Het zijn geen van allen pas verschenen boeken, maar ze zijn ieder in hun soort bijzonder mooi en te recht beroemd. Ze zijn niet duur en verdienen meer dan eenmaal gelezen te worden. Laat ze dus niet in een vacantie-oord hggen en leen ze nooit uit, zonder te noteren aan wie en wanneer ge ze uitleende. De vorige keer noemden we u buitenlandse boeken; hier is een keuze uit eigen teelt. |

Ie Arthur van Schendel. Een zwerver verliefd. Een zwerver verdwaald. Uitgave J. M. Meulenhoff, A’dam 1949, 168 blz. ƒ 4.30 ing., ƒ 5.90 geb. Ik vind dat een Nederlander, die nimmer iets van Van Schendel las, geen aanspraak kan maken op de naam van beschaafd en ontwikkeld. Daarom gaat Van Schendel in deze lijst voorop. Ook al omdat de uitgever Meulenhoff er voor zorgt, dat zijn boeken in nieuwe frisse uitgaven op tafel liggen. Daar zijn dan allereerst de twee Zwerversverhalen uit de eerste periode, thans voor het eerst in één band te zamen. De eerste uitgaven zijn van 1905 en 1907 en met deze boeken veroverde de jonge S. destijds een eerste plaats onder onze grote prozaschrijvers. Het zijn zachte droomverbeeldingen van een gemoed, dat hunkert om door de schone tuinen der aarde te zwerven doch dat tevens weet van het ongestild verlangen, eigen aan het menselijk hart. De verhalen spelen in de Middeleeuwen in de tijd van de grote strijd tussen Keizer en Paus. En terwijl ge op het rhythme van deze weergaloze taal mee'gevoerd wordt met Tamalone de zwerver, zal uw geest mijmerend vertoeven bij de diepe symbohek van deze ommegang door het leven. 2e Arthur van Schendel. Een Hollandsch drama. Uitgave J. M. Meulenhoff, A’dam, 5e di~uk 1947. 172 blz., ing. ƒ 4.55, geb. ƒ 5.90. |

Ziehier Bft mMÉK'werk ffFlUn tweede, de zgn. | Hollandse periode. De taal is, hoewel soberder dan j in de Zwervers-boeken, nog inniger en beeldender, j Zo zouden Vermeer of De Hoogh geschreven hebben, denkt men als ze taalkunstenaars in plaats | van schilders waren geweest en het is deze reine i ,taal, die de somberheid van de roman opheft in de : sfeer der schoonheid. Ik heb bezwaren om, zoals | het vaak gebeurt, deze roman de tragedie van het Calvinisme te noemen. Het noodlot, dat hier domineert, is een typisch-profane visie op het predestinatie-leerstuk, maar het doet aan de levensechtheid van het boek niets af. 3e Arthur van Schendel. De wereld een dansfeest. Uitgave J. M. Meulenhoff, A’dam, 7e druk 1949, 188 blz., geb. ƒ 5.90. En ziehier dan een boek uit de derde periode, die van de wijze, berustende ouderdom. De vreugde | van het ambacht zette de S. aan om een kunstige; compositie te kiezen: negentien verschillende per-| sonen, van ver of nabij bij het gebeuren betrokken,! vertellen in even zoveel hoofdstukken het drama \ dat zich afspeelt tussen de beide hoofdpersonen.; Men weet niet wat meer te bewonderen; de humor \ waarmee de vertellende personen zich zelf onwetend; persifleren, of het zinvolle verhaal der twee dansers, i die samen het ideaal der volmaakte zielenharmo-j nie, gesymboliseerd door de dans, pas kunnen ver-1 wezenlijken, als de krachten tot het geluk verteerd JlfcL I

4e Ben van Eysselsteijn: Dorre grond. Uitgave H. P. Leopolds uitg. mij. Den Haag 1948, 356 blz. ƒ 6.90. Ik vraag me af, of deze schrijver voldoende erkend wordt als een van onze grote vertellers. Hij heeft „Tussen Zuiderkruis en Poolster” geschreven, een van onze zeer zeldzame romans van de zee en wie kent het boek? Hier schrijft hij over het land van zijn jeugd: Drente. Neen, dit is niet de zoveelste streekroman, maar een diepgaande karakterstudie, prachtig in het landschap geplaatst. Twee eigenschappen heffen deze roman boven het gewone Nederlandse peil: ten eerste is de S. een verteller, die niet alleen goed kan schrijven, maar een boeiende, contrasterend verhaal kan componeren, en vervolgens is deze roman de parafrase van een diep levensinzicht, dat ook juist onze lezers zal aanspreken.

5e Willem de Geus: Piet Heyn. Uitgave H. P. Leopold uitgeversmij. Den Haag 1948, 304 blz. ing. ƒ4.50, geb. ƒ5.90. De laatste tijd pas begint De Geus de erkenning te krijgen, die hij verdient. Ik houd van dit boek omdat het een goede roman is, maar ook omdat het op romantiserende wijze het leven vertelt van een mens, die ik graag bewonder. De gewone Nederlander kent Piet Heyn uit het liedje van Heye. De vakmensen weten allang, sedert de studies van Naber en M. G. de Boer, dat hij meer was dan een gevierd zeekapitein, maar wie leest die studieboeken? In deze roman wordt een aannemelijke visie geprojecteerd op de vermaarde slotvoogd en tegelijk een boeiend verhaal gegeven uit die roerige maar roemrijke tijd. Red.-secr.

Jeugcilectuur

Reeds eerder wezen wij u op de Avontuur en techniek reeks, uitgegeven door v.h. Van Ditmar en de Wereldbibliotheek te A’dam. Inmiddels verschenen deeltje 4 Rudyard Kipling Toemal van de oUfanten en Bikki tikki tavi, deeltje 5 Dick de vilder Spionnen en deeltje 6 Jack London Otoo, de heiden, ong. 30 blz. ƒ 0.50 p. d. (voor leden van de W.B. ƒ0.45. U weet de opzet van deze uitgave: voor weinig geld boeiende, verantwoorde lectuur verschaffen aan jonge mensen.

\ Evenals de Avontuur en techniek-reeks wil ook het : I(nstutuut) V(oor) lindividuele) O(ntwikkeling) de i strijd aanbinden met de beeldromans, ditmaal in ; de vorm van een krant, die tweemaal per maand i uitkomt. De uitgever zond ons een folder, waarin I bekende opvoeders o.a. mevr. Van Andel—Ripke, ; Anne de Vries, prof. Langeveld hun waarderend ; oordeel geven over de jeugdkrant. : Het blad ziet er fleurig uit, geeft verhalen, foto’s, ; reportages, grappen, raadsels, knutselwerk. Het zal : niet alleen de jongeren maar ook de ouders aange; name uren kunnen geven, zodat het blad het con; tact tussen oud en jong in een gezin zal versterken, ; zoals mevr. Van Andel verwacht. Denkt u aan deze ; uitgaven als u opgroeiende jeugd om u heen hebt. ; Een abonnement op de IVIO jeugdkrant is ƒ 7.50 : p. j., ƒ 2 p. kw., adres IVIO, Westeinde 13-15, A’dam. I Zeer aanbevolen. R. B.—v. R.

Leestafelnieuws

i H. A. Visser, „De Jonge Kerk hoort het Oude : Woord: De Tien Geboden”, Boekencentrum, Den i Haag, 1950, ƒ2,40 (128 blz.). ; Dit is de derde bundel radiopreken van ds VLsser, i de man van de Jonge Kerk. Men kan tegen deze I preken bezwaren hebben, maar zeker niet het i bezwaar, dat ze vervelend zijn. En het feit, dat duij zenden, die gewoon zijn de kerk voorbij te lopen, i naar deze preken geluisterd hebben, legt elke beoor; delaar de plicht op, met zijn critiek voorzichtig te ; zijn. Ik ben ten minste bovenmate dankbaar, dat : één van mijn Amsterdamse collega’s de kunst ver; staat zo te preken, dat kerkelijken en buitenkerke: lijken, antirevolutionnairen en socialisten, ouden en i jongen luisteren. AUeen reeds vanwege dit charisma ; moet men deze prediker in ere houden. ; Van grote betekenis acht ik het, dat deze preken i over de Tien Geboden voluit evangelieprediking ; zijn. Zij werken bevrijdend door zowel een wettisch ; farizeïsme als een losbandig libertinisme te boven i te komen.

De afwijzing van alle casuïstiek is mij te radicaal, zodat ds Visser ons soms wel eens te veel in de kou laat staan. Zo acht ik, om één voorbeeld te noemen, wat hij zegt over het oorlogsvraagstuk (zesde gebod) zeer bepaald onbevredigend en zelfs levensgevaarlijk. Hier wordt de ethiek uitgehold: wat wij ook doen en hoe wij ook kiezen, wij zijn toch zondaren, die vergeving nodig hebben. Dit lijkt mij een Barthianisme, dat over de schreef gaat en zich niet op Barth en nog veel minder op de Bijbel kan beroepen. Ik kan niet geloven, dat God ons ooit zou j gebieden te zondigen. Daar moet ik met mijn col: lega nog eens rustig over praten. Maar ik hoor i liever een boeiende preek met een ketterij er in dan • een preek, die voor 100 procent zuiver, maar ook : voor 100 procent vervelend is. Hartelijk aanbevolen. I , J. J. B. Jr

i Dr Edvard Benesj, Herinneringen. Uitgave De Ar; beiderspers 1950, 454 blz. ƒ 12,50. i Het leven van de grote Tsjechoslowaakse presi! dent wordt eerder gekenmerkt door de tragiek van i het falen dan door succes. Een leven van strijd I is het zijne geweest; een strijd waarvan de resul; taten vermalen werden in de molen der intemai tionale machts- (en onmachts) politiek. In zijn ; herinneringen geeft Benesj een verklaring en een ; verantwoording voor zijn activiteit. Zijn denken ; en daden tonen hem als een der onvermoeibaren, ; wier antwoord op telexirstelling en tegenslag her; nieuwde werkzaamheid is.

; Benesj heeft zijn land steeds op de balans willen plaatsen tussen Oost en West. Zijn streven is ; immer gericht geweest op verdragsbindingen zowel i met de Westerse als met de Russische wereld. ; München deed deze moeizaam verworven verbini dingen de eerste maal uiteenspatten. Jalta, waari bij Tsjeohoslowakije door de grote mogendheden i binnen de Russische invloedssfeer werd geplaatst, i maakte een hernieuwde constnictie in deze zin i onmogelijk. Langdurige pogingen om hiertoe te ; komen twee jaar lang onderhandelen door Jan i Masaryk met Frankrijk brachten geen resultaat, i Daarna was Benesj’ democratisch Tsjechoslowakije i overgeleverd aan het communistische gekuip, waari bij overigens bleek, hoe weinig werkelijk demo; cratische strijdvaardigheid leefde bij de grote • massa van het Tsjechoslowaakse volk. Dit ten

gevolge van de vele teleurstellingen, het Westelijke verraad?

Het is moeilijk hier over te oordelen, zolang de Praagse archieven gesloten blijven. Even moeilijk als het is om over Benesj zelf als politicus een eindoordeel te vellen.

Zijn herinneringen zijn een diplomatiek stuk, eerder dan persoonlijke mémoires. Benesj heeft gezegd, wat er als gevolg van de omstandigheden gezegd kon worden, zonder de zaak van zijn volk, dat hij tot het trieste einde trouw gebleven is, te schaden. Met dit in gedachten leze men zijn boek; men zoeke vooral naar wat de voorzichtige woorden doen vermoeden. Men leze het voorts, omdat van een mislukte samenleving van democraten met communisten veel te leren valt. H. v. V.

Clara Asscher—Pinkhof: De weg alleen. 3e druk, 1950, uitgave H. P. Leopold, Den Haag, ƒ 2,90. Ook in dit boek een jonge weduwe, ditmaal met vier jonge kinderen. Ook een persoonlijkheid, maar een, die moeizaam haar weg alleen door het leven zoekt. Voor de vrouw uit Buiten waait de zomerwind kregen we respect, van deze vrouw gaan we houden, ook al menen we wellicht, dat wij in haar geval een andere weg zouden zoeken. Geen Godsgeloof, maar bescherming van haar gestorven man leidt haar. Haar „omzwervingen”, de omgang met haar kinderen zijn reëel. De weg naar haar „bevrijding” is er een die door het echte leven gaat. Een mooie roman. R. B.—v. R.

Ton Koot: En nu... Nederland in! Uitgave J. M. Meulenhoff, A’dam, 4e herziene druk 1950, 175 blz., ƒ 4,90.

Gekleurde kaartjes en mooie foto’s doen u eerst m dit boekje bladeren. Daarna gaat ge lezen en raakt geboeid en een beetje beschaamd, omdat de S. over een streek, die ge meent te kennen, toch nog bijzonderheden meedeelt, die u zijn ontgaan. Ik leg er de nadruk op, dat dit boekje praktisch is in opbouw, registers en aanwijzingen. Ik kan me lezers voorstellen, die de taal wat springerig zullen vinden en liever de talloze nuttige mededelingen zakelijk gepresenteerd krijgen, maar dat is een kwestie van smaak. leder zal moeten erkennen, dat Ton Koot een ervaren gids is. Als uw zoon of dochter geslaagd is en deze vacantie gaat trekken, lijkt me dit een leuk cadeau, waar ge zelf ook nog plezier aan beleeft.

Kaj Birket-Smith: De weg der beschaving. Uit het Deens vertaald door P. van Agen. Uitgave vh. Van Ditmar N.V., A’dam 1950, 442 blz., ƒ 27,50. Dit is een duur ook in aanmerking genomen de ruim 350 foto’s, tekeningen en situatie-kaarten, die het bevat en de tekst, die helder maar dlchtopeengedrongen is gedrukt. Prof. Pahrenfort, die het boek inleidt, getuigt van de uitnemende deskundigheid van de S. Dat Barket-Smith ook goed' kan beschrijven en vertellen, blijkt uit iedere bladzij. De ondertitel licht toe dat we hier met een inleiding tot de ethnologie te doen hebben. Als zodanig lijkt me dit boek welhaast onovertrefbaar, door zijn rijkdom aan voorbeelden en zijn methodische opbouw. De lezer zij gewaarschuwd, dat de verklaring en samenhang der feiten vaak hypothetisch is. J. G. B.

M AMMMMnM • MMTMMM

Internationale conferentie van de „International Fellowship of Reconciliation” te Woudschoten

Op initiatief van de Internationale Broederschap der Verzoening, waarbij „Kerk en Vrede” als Nederlandse afdeling is aangesloten, zal van 26—31 Juli te „Woudschoten” (Zeist) een internationale conferentie worden gehouden van afgevaardigden uit 22 landen. Onder het motto „Verzoening in een Wereld van Spanning” zal de conferentie zich wijden aan de bestudering van: 1. de atoom-wereld, 2. de weg naar gerechtigheid en vrede, en 3. de Christelijke boodschap der „geestelijke weerbaarheid” (non violence). Zondagavond 23 Juli zal des avonds 7 uur een wijdingsbijeenkomst plaats vinden te Utrecht in de „Leeuwenbergh”-kerk.

Sprekers zijn: Rev. John Nevin Sayre uit Amerika, de voorzitter van de 1.P.0.R. (International Pellowship Of Reconciliation – Internationale Broederschap der Verzoening): „Het wereldwijde werk der 1.P.0.R.” Prof. dr F. Siegmund-Schultze uit Dortmund: „Tegen de remilitarisering van Duitsland.” Prof. dr G. H. C. Mac Gregor uit Glasgojv: „Waarom wij als christenen anti-militaristen zijn.” Pasteur Henri Roser uit Parijs: „Nieuwe vormen van christelijke weerbaarheid.”

De dienst wordt geleid door ds Kr. Strijd, ’s-Hertogenbosch. Van de toespraken wordt steeds een korte samenvatting in het Nederlands gegeven; iedereen kan de dienst dus volgen.