is toegevoegd aan uw favorieten.

Tijd en taak; religieus-socialistisch weekblad, jrg 51, 1953, no 36, 12-09-1953

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

BENTVELD-NIEUWS

VOORTGAANDE BESPIEGELINGEN OVER HET ZOMERWERK IN BENTVELD

2e vacantiecursus van 11—18 Juli,

Weer een kleine groep mensen, onder wie enkele kinderen. Weer kunnen we de vraag stellen of het zin heeft door te gaan met deze weken. Maar wanneer je dan deze groep mensen van heel verschillende leeftijden en aard met elkaar ziet zingen, volksdansen en toneelspelen „levenskunst” het thema voor deze week in de practijk! en ook met elkaar hoort praten over die dingen, die een mens ’t diepst raken, dan is de eindindruk toch een zeer positieve.

Deze week werd een werkelijke ontmoeting van mensen en dat vooral was het meest waardevolle.

DE INTERNATIONALE SITUATIE EN HAAR INVLOED OP NEDERLAND

Aan deze cursus namen een veertigtal mensen deel. Bij het voorstellen bleek, hoe deze groep een goede doorsnee van het Nederlandse volk gaf, wat juist voor het bespreken van dit thema uitermate van belang was.

De cursus werd ook bijgewoond door een Duitser en een Zwitserse, die aan de te .volgen internationale cursus zouden deelnemen. De eerste vooral was zeer getroffen door de openhartige wijze van spreken met elkaar.

Eerst kwamen de achtergronden van de grote politieke tegenstellingen aan de orde: Rusland, Amerika, Azië, Afrika. Vooral de eerste twee. Rusland en Amerika, behandeld door prof. dr W. Banning en Alfred Mozer, gaven aanleiding tot diepgaande gesprekken. In de bespreking van Amerika trof de zeer positieve waardering van de heer Mozer, welke later in de week veel minder te vinden was in de gedachten van prof. dr W. Schermerhom.

Maar evenals een foto van een gebouw door twee mensen genomen een heel ander beeld, en toch verwant, geeft, zo is het ook hier. Bovendien ging het de heer Mozer er om, juist in te gaan tegen bepaalde vooroordelen.

Het kon niet anders of de eenheid van Europa stond bij de bespreking van de internationale tie in het centrum van de aandacht.

Hoe Europa er geestelijk uitziet, besprak dr A. v. Biemen, terwijl drs. H. de Lange de mogelijkheden en de moeilijkheden van een economische integratie behandelde.

Het slot, een politieke visie van prof. dr W. Schermerhom: politiek op korte en lange termijn. De internationale situatie blijft voor de gewone mens een ingewikkelde niet te omvatten situatie, vooral ook door het steeds wisselende en nieuwe, maar een stukje helderheid in de doordenking van de politieke vragen werd toch zeker in deze cursus bereikt.

Wanneer we daarbij weten dat, ook door de gemeenschappelijke excursie naar Amsterdam, een echte gemeenschap gevormd werd, waarin ieder het zijne of hare in de discussie en de besprekingen bracht, mogen we tenslotte zeggen dat deze week één van de geslaagdste als je daar ten minste van spreken mag! van deze zomer was.

W. H. B.

KORTE HEM MENNIEUWS

SAMEN OP WEG

Dat is de titel van het boek, geschreven door H. J. Wilzen en dr A. van Biemen, waarin beschreven staat de geschiedenis van het christen-socialisme, zoals eerst „De Blijde Wereld” en daarna „Tijd en Taak” daarvan getuigden. (Uitgave N.V. De Arbeiderspers, geb. ƒ 6.90).

Wij hielden onze Blijde-Wereld-herdenking vorig Jaar in Leeuwarden en waren diep getroffen door de lezingen van H. J. Wilzen en ds J. J. Buskes. Maar wij zagen tegelijkertijd wel in, dat het de moeite waard was nu eens dieper in te gaan op allerlei problemen, die de achtergrond van deze geschiedenis uitmaken. Want dan zal men door dat verleden het heden eerst recht leren verstaan. Allerlei vragen, zowel ten opzichte van religie en Kerk, als ten opzichte van het socialisme en de cultuur, rijzen voor ons op. Daarom meenden wij er goed aan te doen, dat dit deze winter als grondslag zou dienen voor onze besprekingen in de plaatselijke kringen.

U weet wel, ook al zou het een groepje van zes mensen zijn, dat er voor voelt evangelie en socialisme met elkaar te confronteren door beurtelings, desnoods bij toerbeurt, bij elkaar in de huiskamer samen te komen, of bij grotere deelneming in een of ander zaaltje, dan zal zeker onze kennis vermeerderd en ons inzicht verdiept worden.

Wij hopen, dat er zich deze winter nog meer praatkringen zullen vormen dan vorig jaar. Om deel te nemen aan zo’n kring behoeft men geen lid van de Arbeiders Gemeenschap der Woodbrookers of zelfs geen vriend van Kortehemmen te zijn. Vooral

samenwerking met de P.C.W.G. in de P.v.d.A. is gewenst.

Evenals vorige jaren willen we dit winterwerk inzetten met een week-end te Kortehemmen op 26—27 Sept. a.s., waarin de besprekingen van de onderwerpen worden voorbereid. En daarbij zal de heer H. J. Wilzen, de schrijver van het eerste deel van het boek, ons voorlichten.

Tijdens het week-end zal er gelegenheid zijn tot het verstrekken van verdere inlichtingen. Mogen wij ook op u rekenen? Geeft u dan zo spoedig mogelijk op. in ieder geval vóór Zaterdag 19 September a.s.

PROGRAMMA

Zaterdag

Welkom 4.00 uur

Broodmaaltijd 6.00 uur

DE ACHTERGROND VAN EEN HALVE EEUW CHRISTEN-SOCIALISME

Opening 7.30 uur

De veranderingen van ongeveer 1890 ongeveer 1900 door H. J. Wilzen 8.00 uur

Zondag:

Ontbijt 8.30 uur

Ochtendwijding 9.30 uur

Bespreking praatkringen 11.00 uur

Warme maaltijd 12.30 uur

DE BLIJDE WERELD, door H. J. Wilzen 2.00 uur

Sluiting en vertrek ongeveer 4.30 uur

Leiding: Ds A. van Santen, mej. Sj. Gorter. De deelnemersprijs bedraagt naar keuze ƒ 4.— of

ƒ 4.50 p.p., voor echtparen ƒ 7.— of ƒ 8.—, bij aankomst te voldoen.

Opgaven, graag per briefkaart, s.v.p. vóór 19 September a.s. te zenden aan de administratie van het IVoodbrookershuis te Kortehemmen, post Boornbergum. Daarna volgen nadere mededelingen plus deelnemerslijst.

LEESTAFELNIEUWS

Til Brugman: De Vlerken, omslag en tekeningen van Maaike Braat. Uitgave Wereldbibliotheek A’dam 1953. 179 blz. Geb. /5,90.

Dit boek maakt aanspraak op een uitvoerige bespreking, omdat het een zeldzaamheid is. De omslag zegt terecht: „een boek voor jonge mensen... die het gewone jongensboek ontwassen zijn...” Men kent de moeilijkheid. Ontgroeid zijn ze aan de jongensavonturenboeken en ze zijn nog te jong voor een grote-mensenroman. Het schijnt dat er wel geschikte meisjesromans zijn maar boeken voor jongens?

Til Brugman gaf zich een razend-moellijke opgave in deze roman van jongens en voor jongens! En al beschouw ik haar boek niet als helemaal geslaagd, ik weet geen beter en raad het van harte aan. Niet helemaal geslaagd. Ik nam ten overvloede nog een proef met een gymnasiumleerling, die in eigen woorden mijn oordeel bevestigde. Hij vond het mooi en apart maar niet „helemaal” echt. De roman gaat over een Amsterdamse H.B.S. en hoe daar een club jongens groeit, die wat anders en beters wil dan de rest: het eeuwige conflict van de idealisten en de realisten. De centrale figuur beleeft daarenboven zijn ontwikkeling tot kunstenaar. Een boeiend verhaal werd het, fraai gecomponeerd en dat uitloopt op een zinvol slot.

Het fraaie nu van dit boek Is, dat het, als elke zeer goede roman, een diepe achtergrond heeft, tot denken zet over ethische problemen, zonder ergens prekerig of zeurderig te worden. Van dit boek kan een sterke suggestie uitgaan: het kan de puber helpen tot het zich rekenschap geven bij de groei naar geestelijke volwassenheid. Voortdurend had ik, al lezende, het gevoel'; Til Brugman is onderweg naar het boek. Ik moet echter helaas vaststellen, dat zij m.i. het juist niet gehaald heeft en wel om deze simpele reden: de roman is te veel verzonnen. Hij beweegt zich op een realistisch niveau, maar de milieu-schildering van de school bijv. is telkens weer onvoldoende vaag of onjuist. Hetzelfde geldt van de personen. Zij hebben het schematische, het bedachte van onwezenlijke mensen; zij missen een derde dimensie. De strijd der schoolclubs bijv. Is te weinig genuanceerd. Bij het licht ontbreekt schaduw, bij de schaduw licht. Ook geloof ik niet aan die hoge mate van zelfbespiegeling, waaraan deze knapen zich te buiten gaan. Lezers, vergeet mijnentwege deze critiek, maar geef uw opgroeiende jongen dit boek in handen. Hij zal het verslinden en als ge het met hem leest, geeft het u stof tot een vruchtbaar gesprek. J. o. B.

J. Vaszarij: „Een actrice zonder schoenen”. Uitg.: „De Tijdstroom”, Lochem. Geb. ƒ6.90. 275 blz. Uit het Hongaars vertaald.

Een oorlogsboek, ditmaal over Hongarije, meer speciaal over de onderduiktijd en de ontvluchting

van de schrijver, een toneelschrijver en theaterdirecteur, en zijn vrouw, een bekende actrice. Zij „vieren” in het belegerde en brandende Budapest Kerstmis, als de radio, als laatste boodschap van een uit-elkaar-vallende gemeenschap, dringend aanraadt te vluchten voor de Russen, die de stad reeds binnendringen. En dan volgt het onopgesmukte relaas van de vlucht, van gevangenneming, ontsnapping, nieuwe vlucht. Van de waanzinnige vernieling en vernietiging, de ellende, de honger, het verraad, die nu eenmaal bij iedere oorlog en bezetting horen en die wij helaas ook hier maar al te goed gekend hebben. Wat wij niet, althans niet in die ontstellende mate, meegemaakt hebben is het verschrikkelijke lot van elke vrouw tussen de tien en tachtig, die in handen der Russen valt. De lezer zal misschien geneigd zijn te menen, dat de schrijver hier overdrijft, maar helaas is het, zoals ons bleek uit gesprekken met mensen, die nu nóg onder de Russische bezetting zuchten, maar al te waar! Het boek is in de ik-vorm geschreven, naar aantekeningen in het dagboek van de schrijver. Dat is altijd riskant, want wanneer men dan een oordeel velt over de hoofdpersonen in het boek, velt men tevens een oordeel over de schrijver en zijn echtgenote. Ik zal daar maar liever van afzien, want vluchtelingen, die alles kwijt zijn en als ballingen ver van hun vaderland een nieuw bestaan moeten opbouwen, wil men liever niet een „trap na” geven. Anders zou men geneigd zijn op enkele „kleinigheden” te wijzen, die onaangenaam aandoen. Gelukkig zijn er in het boek ook enkele prachtfiguren getekend, die door hun warme mensenliefde en trotse doodsverachting het hart verwarmen. Dat verzoent ons toch weer met het boek al kan het een vergelijking met een boek als „Mens of Wolf” van A. Rutgers van der Loeff—Basenau niet doorstaan. L. W.—S.

Joseph Roth. Tarabas. Uitgeverij Het Spectrum. Utrecht/Antwerpen.

Dat dit boek van de grote verteller Roth in de bekende Prisma-boekenreeks verschijnt en dus voor ƒ1,25 verkrijgbaar is, valt van harte toe te juichen. Indertijd, toen in 1934 dit boek voor het eerst in het Querido-Verlag werd gedrukt in Duitse tekst heb ik in „Tijd en Taak” een zeer gunstige recensie geschreven. Later verscheen in de vertaling van de bekwame Nico Rost bij Servire de Nederlandse tekst en toen heeft Banning mijn warme aanbeveling onderstreept. Voor de lezers van T. en T., die het boek nog niet kennen, moge dit een aansporing zijn, om het aan te schaffen en daarmede in het bezit te komen van een der beste boeken, die Joseph Roth heeft geschreven. J. T.

BRIEFWISSELING

Herirmert u zich nog het vers in T. en T. van 29 Augustus? Wij vonden het een goed vers, maar niet alle lezers delen blijkbaar onze smaak. Hier volgt een geestige reactie. De lezer oordele zelf, of deze reactie behalve vaardig en geestig, ook rechtvaardig red. secr.

AMSTEL

een uitgeperste druif tot alcohol vergaan benevelt mijn verstand en in een waan

zie ik de amstel in een dronken waas terwijl de zon brandt op mijn dof verstand ga ik gedichten schrijven in een rode krant ik doop mijn pen diep in een vreemde vaas

die aandrijft op een koolblad als een wrak topaas uit een verworden stad en in een gleuf van helder-

ziendheid slinger ik woorden van extatische bezetenheid

tot stichting en vermaak in tijd en taak

H. KOOISTRA

30 jaar Paasheuvel

Het eerste kamp- en conferentiegebouw van de A.J.C. te Vierhouten „De Paasheuvel”, werd 17 December 1923 in gebruik genomen. Het ligt in de bedoeling van het Hoofdbestuur van de A.J.C. om op een nog nader te publiceren wijze aandacht te besteden aan dit 30-jarig bestaan. „De Paasheuvel” is immers het centrum van waaruit een intensief stuk socialistisch vormingswerk, speciaal onder jongeren, wordt verricht.

Ten einde alle „Paasheuvel-vrienden” op de hoogte te kunnen stellen van de viering en de'acties die verbonden zullen zijn aan dit 30-jarig bestaan, verzoekt het A.J.C. Hoofdbestuur om opgave van naam en adres van oud-leden van onze socialistische jeugdorganisatie. Adres: Keizersgracht 717, Amsterdam.

Druk N.'V. De Arbeiderspers Amsterdam