is toegevoegd aan je favorieten.

Tijd en taak; religieus-socialistisch weekblad, jrg 52, 1954, no 16, 17-04-1954

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Pasen

Een van de rijkste Paasverhalen is het verhaal van Raskolnikow en Sonja, die samen Johannes 11 lezen. Het staat in „Schuld en Boete” van Dostojewski. De meesten zullen dit boek wel kennen.

Raskolnikow vermoordt een oude woekeraarster. Waarom zou hij dat niet mogen doen en door deze moord de wereld van een pest verlossen’ Het gelukt hem uit de handen van de politie te blijven. Maar dan komt de innerlijke reactie.

Een vreselijke angst maakt zich van hem meester en Raskolnikow biecht zijn moord aan een meisje van de straat, Sonja, die slecht leeft, om voor het arme gezin, waartoe zij behoort te zorgen Zij spreken liiet elkaar over het geloof.

Gii bidt dus dikwijls en gij roept vaak God aan Sonja?” Sonja ’ zweeg Raskolnikow stond voor haar en wachtte op antwoord. Wat zou er van mij worden, als ik God niét had?”, fluisterde zij met overtuiging,

Daar hebben wij het”, dacht hij. ’kn wat doet God dan verder voor je?”, vroeg hij verder. Sonja zweeg lang, alsof zij niet antwoorden kon: „O, zwijg, vraag niet, gij zijt het

niet waard” riep zij plotseling uit, terwijl zij hem toornig aanzag. „Het is waar, volkomen waar”, herhaalde hij kort voor zich zelf.

„God doet alles”, fluisterde Sonja en sloeg haar ogen neer. Op de tafel ligt een boek, een Russische vertaling van het Nieuwe Testament. Het boek is oud en gehavend. Raskolnikow begint er in te bladeren.

„Waar staat in dit boek de geschiedenis van Lazarus?”, vraagt hij onverwacht. Sonja staart voor zich uit en geeft geen antwoord. ~De opwekking van Lazarus, zoek dat voor mij op, Sonja”. Sonja gaat naar de tafel en neemt het boek.

~Heb je het dan nog nooit gelezen?”, vraagt zij. „Dat is lang, heel lang geleden ... ik ging nog op school... toe, lees”. „En heb je het ook niet in de kerk gehoord?”

„Ik ga niet naar de kerk ... o Sonja, lees toch”. Sonja aarzelde, haar hart bonsde: „Waarom? Gij gelooft er toch niet aan”, fluistert zij, bijna ademloos. „Lees, ik wil het”.

Sonja slaat het bijbelboek open en zoekt de plaats. Haar handen beven, haar geluid begeeft haar. Tweemaal begint zij en tweemaal blijft zij steken. Zij komt niet verder dan het eerste woord. ~Er was een zeker man ziek, genaamd Lazarus van Bethanië”, vangt zij eindelijk met moeite aan en dan leest zij het elfde hoofdstuk van het Evangelie van Johannes. Zij leest het voor zich zelf en voor Raskolnikow. Terwijl zij leest, gaat alles door haar heen. „Hij is verblind en ongelovig, maar hij zal het horen en geloven, ja, ook hij, nu, terstond”, denkt zij bij zich zelf. Zij leest het hele verhaal, luid en plechtig, met vrezen en beven, alsof zij het zag gebeuren.

Zij doet het bijbelboek dicht en staat op. „Dat is de opwekking van Lazarus,” fluistert zij en staat onbewegelijk, met de ogen van Raskolnikow afgewend, alsof zij zich schaamde, ze tot hem op te slaan. De koortsachtige huiver hield nog aan. Het eindje kaars brandt flauw in de verbogen kandelaar en werpt een bleek schijnsel op de moordenaar en het gevallen meisje van de straat, die door een zonderlinge samenloop van omstandigheden in een armzalig kamertje in het boek der boeken aan het lezen waren geraakt...

Een poos later gaat Raskolnikow uit eigen beweging naar de politie en bekent zijn vreselijke daad. Hij wordt veroordeeld en moet naar Siberië. Sonja gaat met hem mee. Totdat eindelijk ook voor Raskolnikow het machtwoord van Jezus klinkt: Lazarus, kom uit! Dan gelooft Raskolnikow.

Het boek van Dostojewski eindigt met deze woorden: „Hier begint een nieuwe geschiedenis, de geschiedenis van de algehele vernieuwing van een mens, de geschiedenis van een algehele wedergeboorte.”

En nu denk ik aan het woord van Jezus; ' Ik ben de opstanding en het leven, indien

Dwang tot vrede

De groei der vernietigingswetenschap gaat snel. De oorlog met Japan werd beslecht met een uraniumbom. Een goede week geleden werden wij verontrust door een waterstofbom van formidabele kracht, nu daagt aan de horizon der ontwikkeling reeds de kobaltbom op.

De bom op Nagasaki vernietigde een gehele stad. De huidige waterstofbommen kunnen een gebied zo groot als een Nederlandse provincie verschroeien. Wellicht is het nieuwste type H-bom in stadt geheel Nederland in één klap onbewoonbaar te maken. De kobaltbom, die nu eveneens binnen het bereik der geleerden is gekomen, zal het vermogen hebben een heel werelddeel onbewoonbaar te maken.

Vanzelfsprekend houdt deze ontwikkeling veel verontrustends in. Wij moeten echter wel bedenken, dat ten hoogste verzet gebaat is tegen het tempo, waarin zich deze voltrekt; niet tegen de ontwikkeling zelf. Zij is als het resultaat van het menselijk denken immers schier onvermijdelijk. De nieuwste ontdekkingen zouden wel

eens, hoe vreemd dat op het eerste gezicht ook mag klinken, het einde kunnen inluiden van de huidige koude oorlog. Sinds 1945 hebben de twee grote tegenstanders der huidige tijd in hun worsteling om macht grote risico’s genomen. Aanvankelijk was het vooral de Sowjet-Unie, die door zeer gewaagd optreden de vrije wereld deed griezelen. Nu zijn het daarnaast de Verenigde Staten, die zich wereldpolitieke experimenten veroorloven, welke niet geheel van gevaar zijn ontbloot.

Na de Amerikaanse uraniumbom volgde de Russische. Deze werd overboden door de Amerikaanse waterstofbom. Toen de Sowjet-Unie ervan blijk gaf, ook waterstofbommen te kunnen vervaardigen, kon Amerika met meer en grotere exemplaren overbieden. De Sowjet-ontwikkeling is nog één of enkele jaren achterop, maar wij kunnen er zeker van zijn, dat ook daar de bommenvoorraad elk jaar verder groeit. De kobaltbom nu zal waarschijnlijk aan deze bewapeningswedloop een einde maken, om de simpele reden, dat hij bij gebruik ver-

nletiging brengt van vriend en vijand. Het effect is te omvangrijk en tegelijk te „slordig” om de bom tot „aanvaardbaar” oorlogswapen te maken.

Over niet al te lange tijd zal de stand van zaken dus zo zijn, dat de ene partij de andere royaalweg kan vernietigen, in één klap. Een geluk bij dit ongeluk is, dat zo’n vernietiging vergelding beslist niet uitsluit. Altijd blijft nog wel ergens een of ander centrum intact, van waaruit de vergelding kan worden ondernomen. Het meest voor de hand liggende resultaat van een aanval met kobaltbommen is derhalve, dat de gehele aarde vernietigd zal worden.

Aangezien wij in redelijkheid mogen aannemen, dat zulks voor geen enkele partij in het huidige conflict een aanvaardbaar oorlogsdoel kan zijn moet de conclusie wel luiden: overleg en duurzame vrede, of men het prettig vindt of niet.

Het voorgaande is een nogal populaire redenering, gebaseerd op een luguber rekensommetje. De werkelijkheid zal voorlopig nog wel anders zijn. Minder grimmig in die zin, dat inderdaad het uitwerpen van bommen nog niet actueel is; en dat voorts er een tussenperiode wacht, voordat a) Amerika de kobaltbom bezit, en b) de Sowjet-Unie die daarna heeft vervaardigd. Maar op den duur ligt de boven geschetste situatie voor de hand. Hetgeen de hoop doet leven.

H. V. V.