is toegevoegd aan uw favorieten.

Tijd en taak; religieus-socialistisch weekblad, jrg 52, 1954, no 35, 04-09-1954

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

LEESTAFELNIEUWS

Abe Brouwer: De Zandduivel: Uit het Fries vertaald door J. Dijkstra, A’dam. N. V. De Arbeiderspers 1954 ƒ 4,90 (voor abormé’s op de Arbo ƒ 2,45).

Deze Friese schrijver geniet in Friesland veel waardering om zijn vertelkunst. Door vertalingen in het Nederlands wordt hij meer en meer buiten Friesland bekend. En ook dit met vaart en verve geschreven boek over de ervaringen in Friesland van een uit Brabant afkomstige uitvoerder bij de N.V. Wegtransport is boeiend en interessant, met het minst om het conflict van de felle Brabander met de Friese arbeiders, die hij niet dan na hevige en voor hem tragische botsingen eindelijk leert begrijpen.

Bezwaar moeten we maken tegen de wijze, waarop we teruggevoerd worden in een bladzijde of 70 naar het verleden. Dit wordt als in gedachten doorleefd door de hoofdpersonen (zie de overgang weer naar het heden op bladzijde 203), maar er wordt veel in verteld waarvan hij niets kon weten. Het zou compositorisch juister zijn geweest, wanneer de schrijver ons alles had laten meebeleven, uitsluitend zoals de hoofdpersoon André Felkers dit in zijn herinnering kon zien, hetzy door ervaring, hetzij door wat hem er over was meegedeeld. Overigens: een goed geschreven en boeiend werk.

Louis Bertrand: Augustinus. Uitg. Het Spectrum. Vert. van F. J. Wahlen-van Seist. 4e druk. ƒ 1,25 (Posthoornboek).

L. Bertrand, een der veertig onsterfelijken van de Académie Frangaise, wijdde zich in het bijzonder aan de mediterrane beschaving. Hij doorkruiste Noord-Afrika, Griekenland en Spanje, schreef reisboeken, cultuurhistorische werken, romans en biografieën. Hij was bij uitstek aangewezen, een boek te schrijven over Augustinus (1913); dat hij dit deed als de vurige rooms-katholiek, als de heftige bestrijder van het paganisme, treedt in deze biographie duidelijk aan de dag.

De niet-katholiek zal dit boek, niet alleen belangwekkend om de grote, heilige figuur van Augustinus en de niet minder verheven figuur van Monica, maar ook om de levendige schildering van milieu’s, van historische gebeurtenissen (ik denk aan de beschrijving van de verovering van Rome door Alarik en de gruwelijke heidense offerdiensten) met grote belangstelling lezen.

Dit is van de Nederlandse vertaling van dit boek de 4e druk; de Ie verscheen, naar prof. Asselbergs in een bibliographie (W.P.-enc.) meedeelt, reeds in 1929. J. T.

Dr. F. Bloemhof: „Wat maakt gij van uw huwelijk?”. G. F. Callenbach te Nijkerk, 132 blz. ƒ 4,90.

Dr. Bloemhof promoveerde kort geleden op een proefschrift „Het vraagstuk der bewuste geboortebeperking”. Hij weet, dat de nood in vele huwelijken ontstellend groot is en dat huwelijksmoeilijkheden voor een groot deel terug te brengen zijn tot een volkomen verkeerd begrip van het wezen van het huwelijk en het geslachtsleven. Nu wil hij helpen door op een eenvoudige, bevattelijke en christelijke wijze over die moeilijkheden te schrijven, in de overtuiging, dat het geloof in Jezus Christus de gehuwden meer helpt dan alle adviseurs, dokters, psychiaters, opvoedkundigen en predikanten te zamen. Naar aanleiding van een bepaald geval schrijft hij een brief. De onderwerpen, waarover hij schrijft, zijn; omgang van jongens en meisjes, geneeskundig onderzoek voor het huwelijk, geboortebeperking, echtscheiding en sexuele opvoeding in het gezin.

De briefvorm vind ik nog al ongelukkig. Brieven van 15 tot 20 gedrukte bladzijden zijn ondingen, in elk geval geen brieven meer. Zij worden als zodanig niet geloofwaardig, doordat zo af en toe door een uiteenzetting de woorden „En nu beste Lize” gestrooid worden. En ik schiet in de lach, als dr. Bloemhof een brief afbreekt met de opmerking; „In een volgende brief wil ik proberen je dat uit te leggen. 'Voor vandaag is het genoeg. Mevrouw' pruttelt toch al zo vaak, dat ik veel te laat naar bed ga.” Ja, ja, die arme dominees toch, zo laat naar bed! De briefvorm is geforceerd, daar dr. Bloemhof brede uiteenzettingen geeft. Die uiteenzettingen zijn echter in het algemeen voortreffelijk, al worden soms aanvechtbare dingen gezegd. Ik geloof er niets van, dat twee mensen, wanneer zij op het punt staan te trouwen, veel beter de teleurstellende mededeling kunnen verwerken, dat hun huwelijk kinderloos zal blijven, dan wanneer zij dat pas ontdekken enkele jaren nadat zij getrouwd zijn. Het komt mij voor, dat het ook wat al te boud gezegd is, dat voor het wezen van het huwelijk het al of niet bezitten van kinderen niet doorslaggevend is. Is het waar, dat met de verschijning van Christus de geschiedenis in beginsel is afgelopen? En betekent dit inderdaad, dat er daarom van een roeping van de vrouw tot het moederschap niet meer gesproken kan worden? Het

meeste bezwaar heb ik tegen dr. Bloemhofs beschouwingen over het mislukte huwelijk. Hij beweert, dat, als de gehuwden in Christus geloven, alles wat achter hen ligt, er niet meer is. Het is voorbij en voorgoed onschadelijk gemaakt. Dat gaat mij veel te vlot. Men mag zeggen, dat de schuld is weggenomen. Maar de gevolgen van wat verkeerd ging blijven. Die gevolgen en alle verwikkelingen, die er waren, zijn niet verdwenen, als twee mensen samen aan het Avondmaal gaan. De vergeving van de schuld betekent niet, dat wij geen last meer hebben van alles wat tot het verleden behoort. Ik zou nog meer kunnen noemen. Er staan echter zoveel goede dingen in dit boek, dat ik aan mijn bezwaren niet zo veel nadruk wil geven. Velen zullen aan deze brieven veel kunnen hebben.

J. J. B. Jr.

A. J. van Leusen: „Tijdelijk uitgeschakeld”. Uitg. Van Gorcum & Comp., Assen, 76 blz. Ing. ƒ 2,75, geb. ƒ3,95.

Van dit vierde deeltje uit de reeks ~Het onaantastbare” verscheen de tweede druk, wat voor ons aanleiding is om de aandacht van onze lezers nog eens te vestigen zowél op deze hele reeks boeken ter verdieping van ons geestelijk leven, als op het voor ons liggende voortreffelijke werkje van Van Leusen. Het draagt tot ondertitel „Gesprekken met zieken” en velen, die gewend zijn om geregeld naar onze bekende radiodokter te luisteren, zullen er blij mee zijn die stem nu zwart op wit vastgelegd te hebben. Want al lezende hóór je Van Leusen spreken! Hoewel deze gesprekken zich richten tot zieken en invaliden zal menige gezonde er véél aan kunnen hebben, vooral ook a.s. huisartsen, gezinsverzorgsters, maatschappelijk werksters, predikanten, kortom allen, die met zieken in aanraking komen.

Gij, die het voorrecht hebt gezond te zijn, tracteer de zieke, die aan uw zorg is toevertrouwd, of een invalide in uw kennissenkring, eens op zo'n verfrissend gesprek met dokter tfan Leusen. Tien tegen een, dat het hun goed zal doen. Want 'Van Leusen verstaat de kunst alles wat patiënten heimelijk lijden, vrezen en bepiekeren zó met hen te behandelen, dat hij hen opbeurt en op onvermoede mogelijkheden wijst. Hij neemt hen als een oudere broeder in Christus ter zijde voor een ernstig gesprek onder vier ogen, waarin hij in diepe verbondenheid de eis durft stellen onder alle omstandigheden sterk te blij/en en te vertrouwen.

Van harte wensen wij dit warme, gelovige boekje In veler handen!

Dr. P. Smits: Levenslot en Levenszin. Uitgave W. Gaade N.V., Delft; 164 bladzijden, gebr. ƒ4,75.

Tn de derde reeks van de Vrije-geluidenserie verscheen van de hand van dr. P. Smits een boekje, dat wij niet alleen in handen van elke vrijzinnige protestant, maar óók, misschien wel juist, in handen van elke andersdenkende, hetzij kerkelijk of buitenkencelijk, zouden wensen. Want dr. Smits heeft de gave een helder en verrassend licht te laten schijnen op de vaak martelende levensvragen, die door de bedreigingen van het 20ste-eeuwse mensenlot, zowel van buitenaf als van binnenuit, worden opgeroepen.

In voortdurend levend contact met deze dringende vragen bezint de schrijver zich over de spanning tussen levenslot en levenszin en zoekt naar een nieuw evenwicht tussen deze beide. In zekere zin stelt dit boek ons dus voor dezelfde vragen als „De bedreiging der menselijkheid in de crisis der moderne cultuur” van prof. dr. F. L. Polak, alleen worden ze door dr. Smits meer van de godsdienstige kant benaderd. Hij ziet het als taak van de kerken om de Evangelische Boodschap nieuw te doordenken en nieuw te formuleren met het oog op deze diep ingrijpende levensvragen die aan de mensheid nog nooit te voren in deze onontkoombare vorm werden voorgelegd. „Het godsdienstige geloof kan het nihilistisch levensgevoel van onze tijd slechts dan waarachtig overwinnen, wanneer het alle levenservaringen eerlijk en tot op de bodem doorstrijdt en doorlijdt.” Het heeft realistisch te zijn en het moet beginnen met te erkennen dat het leven tragisch is. 'Wij moeten ons bedwingen om niet nóg meer te citeren uit dit voortreffelijke boekje. 'Wij moeten ons beperken en willen van de rijke inhoud slechts de titels der hoofdstukken noemen; De tragische gesteldheid van onze levenswerkelijkheid, 'Van Binnen naar Buiten, Zin en Onzin van het Lijden, 'Wordt ons leven geleid?, Geluksdrang en Geloofsvrede, Geloof en Humor. Dr. Smits zou dr. Smits niet zijn, wanneer hij niet óók de humor een plaats gaf! Een literatuurlijst besluit het boek. Mogen wij dr. Smits op een kleine misvatting wijzen? Het beeld van „het spel der kinderen aan het strand der zee” moge door prof. W. Aalders gebruikt zijn, maar het is oorspronkelijk van Rabindranath Tagore, die het gebruikt in zijn Wüzangen.

Graag sluiten wij ons aan bij de wensen die dr. Smits in zijn inleiding uit: Ie dat dit boekje de kerkelijke groepen in ons land er nog weer des te sterker van moge overtuigen hoe broodnodig het is, dat zij hun traditionele geloofsantwoorden nu eindelijk eens serieus gaan confronteren met het realiteitsbesef van de in deze eeuw levende generaties, 2e dat dit boekje deze en gene, die zich rekent tot de buitenkerkelijken, er enigszins bij helpen mag om z’n eenzijdige en daardoor wat overspannen aandacht voor de „technische” vragen van het lot te gaan verplaatsen naar de „mystische” oervraag naar de levenszin.

A. J. van Leusen: Een eigen wereld van geluk. G. J. A. Ruys, Uitg.mij N.V., A’dam. 148 bladzijden. Geb ƒ4,90.

Zoals de ondertitel aanduidt spreekt hier een huisarts over moeilijkheden en mogelijkheden in het gezinsleven. Natuurlijk niet over alle moeilijkheden en mogelijkheden zoals de schrjjver in zijn voorwoord opmerkt. Dat zou ondoenlijk zijn in zo’n kort bestek. Maar wat deze bekende arts geeft is een zeer verantwoorde keuze op dit terrein. Zonder enig vertoon van geleerdheid, in alle eenvoud, tracht dit voortreffelijke boekje steun en leiding te geven, tracht het inzicht en begrip te vergroten aan de hand van ervaringen in de huisartspraktijk opgedaan. 'Want dokter Van Leusen werd herhaaldelijk getroffen door het feit dat moeilijkheden in huwelijk en gezin zo vaak ontstaan door misverstand en wanbegrip, ook bij de beste bedoelingen. En omdat hij er zeker van is dat alle moeilijkheden strijdend kunnen worden overwonnen en er óók als er in het gezin tekorten zijn, waarachtig geluk mogelijk blijft wilde hij in alle bescheidenheid de weg wijzen naar de voor ieder individu en voor ieder gezin bereikbare eigen wereld van geluk. Van harte aanbevolen!

L. W.-S.

Handboek v. d. Vredesbeweging. N.V. Uitgeverij Nijgh & Van Ditmar. 276 bladzijden, ƒ 12,50.

Er bestond behoefte aan een handboek, dat nu, na de grote wijzigingen die de tweede wereldoorlog bracht, een overzicht geeft van de vredesbeweging. Deze algemener gezien dan uitsluitend anti-militaristische groepen. En Nijgh & v. Ditmar durfde het aan. Een reeks van medewerkers, in de wereld van het pacifisme en ook daarbuiten welbekend, schrijft over de vredesgedachte binnen en buiten de kerken. Christelijk pacifisme, doperse weerloosheid, het getuigenis van de Quakers, het radicale pacifisme op humanistische grondslag. De invloed van Tolstoi en Gandhi wordt geschetst. Ds. Hugenholtz, de man, wiens gehele leven aan het pacifisme gewijd was en is, schreef een glasheldere uiteenzetting over de hedendaagse radicale vredesbewegingen. Alb de Jong deed hetzelfde, meer historisch, in zake het revolutionnaire anti-militarisme. 'Wie geïnteresseerd is in de toepassing en de moeilijkheden waaraan gedacht dient te worden bij het hanteren der Dienstweigeringswet wordt meer dan volledig ingelicht door mr. H. v. 'Wijk. 'Voorstellen van practische aard om tot iets meer dan een getuigenis te komen, nl. een actie waarin grotere groepen vertrouwen kunnen, hebben, worden uitgewerkt zoals; Internationaal Hulpwerk, Nieuwe weerbaarheid, een Derde 'Weg. Ten slotte zijn van grote bruikbaarheid de bibliografie en een overzicht van de huidige organisaties in ons land, waarvan steeds het beginselprogram en het administratie-adres zijn vermeld. Nog niet genoemd werden de medewerkers (geenenkele vrouw!) W. J. Simons, dr. J. de Graaf, ds. H. Bremer, E. M. Buter sr., dr. W. de Jong, D. v. Bentveld, N. J. Verkruisen Azn., ds. K. Strijd, dr. J. Suys. Het verschijnen van dit werk, zo kort na de herdruk van „De Zondeval van het Christendom” van prof. Heering, bewijst dat er wat meer aandacht vrij komt voor deze zaken, wat verheugend is te noemen. Het schijnt mij een welkome aanvulling voor de boekenkast én om het te gebruiken.

Jammer dat dr. J. Suys het nodig vond om enkele ongedocumenteerde aanvallen op het socialisme en op de socialisten te doen, een onzuivere levenshou. ding suggererend. Deze schotschriftmethode ontsiert een Handboek. E. M. B.

Vervolg van pag. 7

E.D.G. 'Willen uitleggen als het mislukken van de politiek van de Bondskanselier.

Het wachten is nu op nieuwe initiatieven. Het ligt in de rede, dat de Engelse regering zeer binnenkort de eerste stappen zal doen. 'Voor het prestige van Nederland zou het in dit opzicht gewenst zijn als men nu hier zonder verdere rancune de E.D.G. wil af schrijven. De krampachtigheid van het Nederlandse beleid in de afgelopen weken doet ons land immers weinig goed.

H. VAN VEEN

Druk N.V. De Arbeiderspers Amsterdam