is toegevoegd aan je favorieten.

Tijd en taak; religieus-socialistisch weekblad, jrg 52, 1954, no 49, 11-12-1954

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

van dit boek. uiteengezet. Cor Bruijn heeft daarbij fraaie illustraties, foto’s en reproducties van kunstwerken bijeengezocht, maar vooral, hy heeft teksten, fragmenten uit romans en toneelstukken, verhalen, verzen en overpeinzingen van grote en minder bekende schry'vers byeengezet, die telkens vanuit een ander standpunt het oud-zyn van de mens aan de orde stellen. Als ik nu nog zeg dat de uitgevery Ploegsma dit boek met liefdevolle aandacht heeft verzorgd, dan is met dit aUes gezegd: hier wordt een waardevol boek aangeboden, dat een prachtig cadeau kan zijn voor een der oudere mensen, die in onze omgeving leven en die we eens extra willen bedenken. Wat nu volgt, doet niets aan myn waardering af. Ik wil nl. wel verklaren dat ik de keuze van Cor Bruy'n wat eenzydig vind. Men krijgt er een onbescheiden blik door op zyn persoonlijke voorkeur en zijn in een lang leven samengestelde bibliotheek. In een lang woord getypeerd: vrijzinnig-christelijk-humanistisch. Men kan overigens een slechtere keuze maken voor zulk een werk, dat in zy'n milde stemming misschien niet iedereen zal bevredigen, maar wel iedereen kan aanspreken. Te wyzen op lectmu' die men zelf graag aangetroffen had, is wellicht ondankbaar; toch noem ik er enkele, uit onze eigen literatuur, die Cor Bruy'n in een 2e druk wellicht mee zou kunnen nemen: 'Vondels Uitvaart van Maria van den Vondel; van Alberdingk Thym het beroemde fragment uit „De organist van de Dom”; van Lod. v. Deyssel (A.J.) de dood van zyn vader; en dan een fragment van een, die oude mensen „door” heeft: W. Elsschot. En waarom geen tekst uit „De Prediker”, hét ouderdomsboek in de bijbel? j. G. B.

J. C. J. Dijkstra „Schermutselingen van eiken dag”. Holland te Amsterdam (ƒ6,90).

J. J. Buskes Jr. „De komst van het Koninkrijk”. Bosch en Keuning te Baam (ƒ5,90).

„Naast de Bijbel”, een Dagboek van Kay Munk. 1954, Daamen N.V., Den Haag (ƒ12,50).

Mijn dagboek is het oudste van de drie. De eerste druk verscheen al voor de oorlog. Van weinig boeken, door mij geschreven, heb ik zo’n plezier gehad. Telkens ontvang ik brieven van mensen, die mij bedanken, voor wat zij in dit dagboek ontvangen hebben. Zij hadden beter de bijbel kunnen bedanken. Het is immers mijn pogen geweest, mijn lezers van dag tot dag de boodschap van de bijbel te horen. Een van de verdiensten van mijn dagboek is naar het oordeel van de recensenten, dat ik het Koninkrijk Gods in mijn overdenkingen centraal stel. De meeste dagboeken zijn vrijwel uitsluitend gericht op het persoonlijke zieleheil.

Het dagboek van ds. Dijkstra wordt op de omslag door de uitgever zeer geprezen. Ik houd niet van zulke loftuitingen van de belanghebbende. Ik, die geen belanghebbende ben, ben het echter met de uitgever eens. Ds. Dijkstra is een oorspronkelijke geest. De titel „Schermutselingen” is karakteristiek. Eén enkele gedachte wordt ons elke dag op het hart gebonden.

Bijzonder blij ben ik met het dagboek van Kay Munk. Zelf heeft hij nooit een dagboek geschreven. Johan Winkler, die wij niet dankbaar genoeg kunnen zijn, dat hij sinds 1947 Kay Munk voor ons in Nederland toegankelijk heeft gemaakt, heeft uit het werk van Kay Munk 365 fragmenten bijeengebracht. De titel „Naast de Bijbel” is voortreffelijk. Een dagboek mag nooit in plaats van de bijbel komen. Het boek is niet goedkoop, maar het is naar vorm en inhoud dan ook een prachtige uitgave.

Mijn dagboek heeft boven dat van Dijkstra en Kay Munk één voordeel. Het geeft voor elke dag een aanwijzing voor bijbellectuur. Voor een dagboek naast de Bijbel vind ik dat beslist noodzakelijk.

„Mensch en Godsdienst” door prof. dr. K. A. Bidding. W. Gaade te Delft, 1954 (ƒ4,90, 116 blz.).

„Levende godsdiensten, phaenomenologisch belicht,” zo luidt de ondertitel. Prof. Hidding poogt ernst te maken met de door de wetenschap en het christendom aanvaarde leer, over mens als eenheid van lichaam en geest. De phaenomenologie heeft als object de godsdienst als verschijnsel. Een moeilijk en voor mijn besef nog altijd niet opgelost probleem is de verhouding van phaenomenologie en theologie. Daarom heeft de phaenomenologie voor mij nog altijd iets griezeligs, al moet ik erkennen, dat zij haar bruikbaarheid, om de godsdienstige verschijnselen te leren kennen, overtuigend bewezen heeft. Op het terrein van de phaenomenologie ben ik uit de aard der zaak een leek. Ik zal het daarom niet wagen, het boek van prof. Hidding te beoordelen. Ik wil alleen zeggen, dat ik het een leerzaam en boeiend boek vind. Wie in beknopte vorm veel wil leren over de primitieve godsdienst in het algemeen en over het hindoeïsme, het boeddhisme, de islam en het christendom in het bijzonder, leze dit boek. Over de waarheidsvraag had ik wel graag iets meer van prof. Hidding gehoord. Het boek is voortreffelijk uitgegeven en niet duur.

„Onze Vader, die in de hemelen zijt” door J. H. Sillevis Smitt. J. N. Voorhoeve, Den Haag (ƒ2,90, 104 blz.).

Een bundel overdenkingen over het Onze Vader van de gereformeerde dominee Sillevis Smitt.

Stichtelijke lectuur in de beste zin van het woord; eenvoudig, warm, persoonlijk, op het leven gericht en recht op het hart aan. Ds. Sillevis Smitt is geen studeerkamergeleerde. Dat vind ik bij een zo bij uitstek practisch onderwerp als het gebed een groot voordeel. Een niet minder groot voordeel is, dat ds. Sillevis Smitt voluit zielzorger is.

Kart Barth „Gezond zijn en ziek zijn”. G. F. Callenbach te Nijkerk (ƒ2,25, 52 blz.).

Dit boekje is een vertaling van een fragment uit de Dogmatiek van Karl Barth. Er is de laatste jaren over ziekte, zonde, geloof en gebed heel wat geschreven en gediscussieerd. Eigenlijk te veel. Alle mogelijke en onmogelijke theorieën worden op grond van de Bijbel verdedigd. Vaak krijgt men het gevoel, dat de Bijbel gebruikt en soms misbruikt wordt, om eigen inzichten aan te prijzen. Daarom vind ik het boekje van Barth een verkwikking. Het ruimt heel wat misverstanden op en zal velen voor levensgevaarlijke eenzijdigheden bewaren. Ik vind dit een model van bijbelse voorlichting. Wezenlijk dogmatische bezinning blijkt geen zaak van de studeerkamer te zijn. Zij is voluit op de praktijk gericht en alles behalve grauwe en steriele theorie. Van harte hoop ik, dat Callenbach nog meer zulke fragmenten uit de Dogmatiek van Barth in Nederlandse vertaling zal publiceren. (Reeds eerder verscheen „Het Gebed” en „De Zondag”).

G. P. Klijn „De avonturen van Goodwill” en „De verdere avonturen van Goodwill”. Boekencentrum, Den Haag, (ƒ1,25 per stuk, 116 en 122 blz.).

Ds. Klijn is de man van De Open Deur. Het gaat in deze twee boekjes om het werk onder de mensen aan de rand en buiten de kerk. Goodwill komt op alle mogelijke wijzen met hen in gesprek en hij heeft slechts één verlangen: hun iets van het evangelie te doen verstaan. In Goodwill herken ik ds. Klijn zelf. Het brengen van het evangelie aan de mensen van onze tijd is wel waarlijk een serie avonturen. Het boeiende is, in de verschillende situaties van het leven der mensen te zoeken naar het rechte woord, dat de boodschap van het evangelie actueel vertolkt. Deze twee kleine boekjes zullen voor velen meer betekenen dan een dik handboek over het werk onder de buitenkerkelijken. En wie zelf moeite heeft met de confrontatie van het evangelie met het leven van deze tijd, zal aan deze Avonturen veel hebben. Ik verwonder mij altijd weer over het vermogen van ds. Klijn, om het leven transparant te maken en de boodschap beeldend te vertolken. Voor deze man worden welhaast alle gegevens van het leven gelijkenissen en het mooie is, dat, wat voor de hand zou liggen en bij anderen zeker het geval zou zijn, bij ds. Klijn niet gebeurt: deze gelijkenissen irriteren nooit. Het natuurlijke blijft het natuurlijke en wordt niet op een vervelende en onnatuurlijke wijze vergeestelijkt. Het leven wordt alleen maar transparant. Het geheel wordt gedragen door een grote liefde voor de concrete mens. Heel hartelijk aanbevolen.

„Wegen en ■Voetsporen van het Oude Testament” door prof. dr. M. A. Beek. W. Gaade N.V. te Delft (ƒ9,60, 388 blz.).

„Bijbelse Knooppunten” door prof. dr. M. A. Beek en ds. J. M. de Jong. Daamens Uitg. Mij. (ƒ 8,90, 240 blz.).

„Bijbelse Knooppunten” bevat 52 bijbelgedeelten. Prof. Beek vertelt wetenswaardigheden die tot beter begrip van die bijbelgedeelten kunnen dienen. Ds. De Jong zoekt naar de betekenis van die bijbelgedeelten voor ons. Zowel de toelichtingen als de verklaringen verschenen voor enkele jaren in Vrij Nederland. De schrijvers noemen hun werk een poulaire, maar daarom nog niet onwetenschappelijke, historische en actualiserende exegeze voor hen, die met open oog en hart het land van de bijbel willen betreden. Ik vind dit een mooi boek. Als Kerstgeschenk is het uitermate geschikt. Ds. De Jong vind ik soms wat zwevend en aarzelend. Maar laten wij dankbaar zijn, dat er tegenwoordig zoveel boeken verschijnen, die ons wegwijs maken in het wonderlijke land van de bijbel.

Het boek van prof. Beek vind ik prachtig. Prof. Beek gelooft, dat in de bijbel alles geschreven staat, wat wij nodig hebben om gerust te leven en getroost te sterven. Hij weet echter ook, dat de bijbel een moeilijk boek is. Het Woord werkt niet zonder dat het wordt uitgelegd. Het gaat immers om de bijbel in onze tijd. Bij de titel heeft prof. Beek gedacht aan de dichtregel van Bontens, aangeboden aan de theologische faculteit te Utrecht, maar door de faculteit afgewezen: „Belichten wij met mens’lijke verklaring het duister spoor van Gods openbaring”. Het gehele Oude Testament komt in dit boek aan de orde. Prof. Beek bezit het charisma, om het oude boek heel dicht bij ons te brengen. De meeste boeken over het Oude Testament vind ik saai en vervelend. Dit boek heeft mij geboeid van het begin tot het einde. Ik vind het een verrukkelijk boek. Ik hoop niet, dat prof. Beek mij deze karakterisering kwalijk zal nemen. Ik bedoel haar als de hoogste lof. Zo de wegen en voetsporen van het Oude Testament te mogen volgen, is inderdaad een boeiend

avontuur. Ik kan begrijpen dat prof. Beek zelf zijn werk het zingen van een lied noemt. Ik zal het fijn vinden, als vele lezers van Tijd en Taak met prof. Beek op weg gaan. Dat zal voor de kring rondom Tijd en Taak een geestelijke verrijking en versterking betekenen. j. j. B. Jr.

Verpleegstersconferentie op „Den Alerdinck” 18—19 December 1954

Voor velen is December een heerlijke maand, van verrassingen en van een stil verwachten van het naderend Kerstfeest. Voor verschillende echter, voor al diegenen, die het hun opdracht weten aan anderen wat blijdschap te mogen bezorgen, is de Decembermaand ook een ademloos drukke maand. Dit is zeker het geval in de ziekenhuizen en toch ook voor de wijkzusters, die in de wintermaanden hun koudste tochten door weer en wind moeten ondernemen.

Daarom dachten wij juist in December op „Den Alerdinck”, onze oude havezathe, die zo heerlijk rustig midden in het bos ligt, de verpleegstersconferentie te houden.

Het is te hopen, dat velen van u, die misschien met Kerstmis dienst hebben, zich de week tevoren zullen kunnen vrijmaken om hier wat rust te vinden, en daarbij was huiselijke gezelligheid.

Het programma is als volgt: Zaterdag, 18 December:

4.00 uur: Aankomst.

5.00—6.00 uur: Opening. Daarna samen instuderen van enkele mooie en nog niet bekende Kerstliederen 0.1. v. Machteld Hagenbeek, zangeres.

6.00 uur: Broodmaaltijd.

7.30 uur: „Het Kerstgebeuren in de schilderkunst”, lezing met lichtbeelden van schilderijen van oude en moderne meesters, door de schilderes mejuffrouw W. Knottenbelt uit Brummen.

10.00 uur: Avondsluiting. Zondag, 19 December:

10.00 uur: Adventspreek. Mej. ds. K. v. Drimmelen. Daarna koffie en winterwandeling.

1.00 uur: Warme maaltijd.

2.00—3.30 uur: „Rust vinden”. Gesprek over de achtergrond van ons persoonlijk leven. Daarna thee.

4.00—6.00 uur: Huisconcert te geven 0.1. v. mevrouw J. Verkade-van Wulf f ten Pal the met enkele verder uitgenodigde muziekliefhebbers.

6.00 uur: Broodmaaltijd. 7.00 uur: Sluiting.

De kosten bedragen naar keuze ƒ 5,—, ƒ 6.50 of ƒ 7,50. Opgaven worden gaarne zo spoedig mogelijk verwacht bij de administratie van ~Den Alerdinck”, Laag-Zuthem (Ov.).

Vormingscentrum „De Haaf”, Bergen

Ook dit jaar zal er weer gelegenheid zijn het Kerstfeest op „De Haaf” te vieren. Er zal een rustig maar verzorgd programma worden geboden in een huiselijke kring, waarin ieder welkom is. De kosten bedragen, van 24 tot 27 December, ƒ 15,— per persoon, ƒ 25,— per echtpaar. Opgaven worden ingewacht vóór 20 December bij „De Haaf” te Bergen.

DUITS—NEDERLANDSE STUDENTENONTMOETING

De Stichting Oud-Poelgeest organiseert van 3—lo Januari 1955 een ontmoetingsweek van studenten van Duitsland en Nederland over hun gezamenlijke Oecumenische en Europese verantwoordelijkheid. Deze zal staan onder leiding van mr. A. W. Kist en C. M. Bsse. van Heemstra, directie der Stichting.

Onderwerpen zijn 0.a.: „Internationales Ethos” n.a.v. het rapport over Internationale Verhoudingen van het Congres van de Wereldraad van Kerken gehouden in Evanston in Augustus 1954; „Ethos der europaischen Integration”, geestelijke en culturele achtergronden der integratie en hun verbindingen met heden en toekomst; „Die Lage Deutschlands”, inleiding over Duitsland in de Oost-Westspanningen.

Sprekers: deskundigen uit beide landen. Voorts Bijbelgespreksgroepen 0.1. v. mr. A. W. Kist over de eerste Petrusbrief; excursies, sport en spel. Deelnemersprijs ƒ5,— per dag. Pogingen tot reductiemogelijkheden worden in het werk gesteld.

Opgaven en inlichtingen: Stichting Oud-Poelgeest te Oegstgeest.

KERK EN VREDE verwacht u Zaterdag 18 December 8 uur in de Nieuwe Zijds Kapel Rokin 78a. In het licht van het naderende Kerstfeest wordt daar de vraag aan de orde gesteld: „Het Ijzeren gordijn. Ja of neen?” Sprekers: ds. H. A. Visser: „De wereld zegt „ja”. Ds. H. Bremer: „Christus zegt „Neen”. Ds. J. J. Buskes „Wat zeggen wij?” Toegang vrij.

Druk N.V. De Arlieiderspers Amsterdam