is toegevoegd aan uw favorieten.

Tijd en taak; religieus-socialistisch weekblad, jrg 52, 1955, no 24, 18-06-1955

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

in alle eer en deugd hun gang kunnen gaan.

Men Is In de CHU altijd erg huiverig voor politieke machtsvorming. Men wil een vertrouwensverhoudlng met de leiders, nl. In het geloofs- en fatsoensvlak. Vandaar die uitdrukkelijke mededeling, dat de heer Tllanus zo hooggeschat wordt door de bezwaarden. Zonder zulk een excuus durft men haast niet te beginnen met hem tegen te spreken. Maar deze vertrouwensverhoudlng geeft een vrijheid aan de politici, die mij haast ondraaglijk lijkt. Ook vrijheid Is weer zo’n woord, waarin men het klimaat van de CHU uitdrukt. Hoe vrijheidslievend Ik ook ben. Ik kom er nooit van onder de Indruk. Want dit soort vrijheid Is In strijd met de politiek als werkzaamheid. De politieke werkzaamheid Is die van het geven van oordeel, na kennisname van de feiten. Dit kan men niet alleen doen. De vrijheid komt aan het eind, niet aan het begin. In de politiek en dat Is het boeiende van dit bedrijf gaat het om de geestelijke worsteling. Men staat samen met de ander, die men zo lang mogelijk vasthoudt. Men denkt In teamverband. Men luistert naar de ander. Men spreekt namens anderen. Men poogt zover mogelijk te komen In gemeenschappelijk optreden. Daarvoor legt men zijn oor te luisteren bij hen, die samenwerken In dezelfde partij. Dat geen van deze handelingen In voldoende mate geschied zijn, blijkt uit het feit, dat én de heer Tllanus, én de heer v. d. Wetering, én de heer Reyers én de heer Schmal vaak oneens met elkaar hier gelijkelijk de woede opwekten van een aantal predikanten. Dat dit gebeuren kón Is een bewijs ervoor, dat de CHU geen politieke partij In de eigenlijke zin van het woord Is, d.w.z. een partij, die als zodanig aan politiek doet. Het Is een groep van personen, die In tamelijk los verband staatkundige vertegenwoordiging uitoefenen.

Ik heb wel enige ervaring met het politieke leven In de PvdA. Daarom weet Ik welke krachten worden Ingespannen, om naar elkaar te luisteren. Niet, dat daar geen vrijheid zou zijn. Er Is evenveel vrijheid In de PvdA als In de CHU, ook voor de parlementsleden. Afwijkende meningen komen naar voren. Maar dat Is op zich zelf niet zo Interessant, veel belangwekkender Is, dat op elk niveau van de eenvoudige fakkeldragersclub tot In de fractie van de Tweede Kamer samen overlegd wordt om tot een gemeenschappelijk handelen te komen. Hier hangt uiteraard veel af van wie aanwezig zijn. Er zijn eenzijdig samengestelde afdelingen en raadsfracties In de PvdA, veelal omdat christenen te zeer afwezig blijven en zich In deze materie niet verdiepen. Tot hun eigen schade en tot schade van het politieke leven binnen deze partij. Maar vaker nog Is het wél mogelijk samen te overleggen. Zulke rare verschijnselen, als zich In de CHU voordoen, zullen dan ook In de PvdA zelden optreden, omdat daar de vrijheid wél aan het eind staat, maar men begint met elkaar te zeggen, wat men op het hart heeft en samen luistert naar elkaar. De les, die Ik uit deze reactie van c.h-predlkantenzljde meen te moeten trekken, Is deze: In deze uitingen wordt een verschijnsel aangeduld, dat zéér diep zit, nl. het zich verwijderd hebben van de „christelijke” politiek van de ontwikkeling van het kerkelijk denken.

Ik verheug mij over deze reactie. Maar zij komt 10 jaar te laat. Zij kan op den duur alleen effect hebben, wanneer meer predikanten werkelijk belang gaan stellen In het politieke bedrijf. Een enkele opmerking te maken als het werkelijk helemaal mis was, heeft alleen zin als ontlasting van het geweten. L. H. R.

EUROPESE INTEGRATIE EEN LEVENSKWESTIE

De fabrikant, die verder kijkt dan vandaag of morgen, zal met de regelmaat van de klok zijn machinepark vernieuwen. De vraag, of oude machines nog mee kunnen, nog een waarde vertegenwoordigen, Is In deze wereld ondergeschikt aan de gebiedende els de zuivere productiekosten steeds verder te verlagen. Wat er met de fabrikant gebeurt, die dat verzuimt, kunnen wij dagelijks om ons heen zien. Een verouderd bedrijf zakt langzaam maar zeker weg, tenzij het In leven wordt gehouden door bijzondere omstandigheden of beschermende overheidsmaatregelen.

Betere machines

Wat Is het succes geweest van de Duitse Industrie na de oorlog? De mateloze energie van onze oosterburen, of hun hooggeprezen vakmanschap? Het zal een rol hebben gespeeld. Maar het grote succes heeft gelegen In de vergaande verwoesting en de daarop volgende wederopbouw met minstens even vergaande Amerikaanse steun. De nieuwe machines In de nieuwe Duitse fabrieken werken goedkoper en beter dan bijv. de jaren oudere In soortgelijke Franse en Engelse Industrieën.

Het grote probleem, waarmee West-Europa als economische eenheid te kampen heeft, Is de veroudering van het Industriële apparaat. Frankrijk, België en ook zij het door de oorlogsinspanning In mindere mate Engeland beschikken over een productieapparaat, waarvan bepaalde essentiële onderdelen (mijnbouw, metaalnijverheid, textlellndustle) In 1913 een goed figuur zouden hebben geslagen. Nu zijn zij daarmee echter uit de pas.

Het probleem van de regeringen, die ten slotte ook te maken hebben met de vele belanghebbenden bij deze Industrieën (fabrikanten en arbeiders), Is een tijdlang geweest hoe de waarde die deze verouderde apparatuur toch vertegenwoordigt, te gelde te maken. Het liep dus uit op beschermende maatregelen (Invoerbeperkingen, exportvergoedlngen gemanlpuleer met de muntwaarde). Tijdelijk was dat niet onverstandig. Er was ten slotte nog niets nieuws om het oude te vervangen. Maar op de lange duur wordt door bescherming de toestand steeds moellijker. Duitsland bijv. blijft beter en goedkoper produceren. Dientengevolge wordt de voorsprong steeds aanzienlijker.

Grotere afzet

Vernieuwing dus van de nationale productiemiddelen was een gebiedende els. Ook voor Engeland, België en Frankrijk Is In dat opzicht de Marshall-hulp heilzaam geweest. Maar niet voldoende. Als wij

nu In deze landen rondkijken, ontwaren wij talloze ondernemingen, die een geweldig blok aan het been zijn. Zij zijn een rem op de ontwikkeling naar het tweede aspect van de Industriële expansie, nl. de grotere markt. West-Europa als geheel biedt een markt van evenveel waarde als bijv. de Amerikaanse. Als er een vrij verkeer van goederen kan ontstaan, als dus het afzetgebied van elke Industrie In welk Europees land ook door dat gehele West-Europa wordt gevormd, kan de productie pas werkelijk zo massaal worden als de technische ontwikkeling vereist. Dan pas kunnen kostbare, nieuwe fabrlekslnstallatles lonend draaien. Dan ook pas kan door een grotere productie per werkkracht de welvaart toenemen (want het Is Immers zo dat men ultelndelijk nooit meer kan opmaken dan er wordt geproduceerd). Dus dan wordt eerst de situatie geschapen, waarbij wij ten behoeve van onze welvaart vollediger van de huidige technische mogelijkheden kunnen profiteren.

Economische samenwerking

Er Is In de wereld heel wat veranderd sinds het fatale jaar 1939. Hoe onvolkomen ook, er wordt nu tenminste lets gedaan aan die gezamenlijke vernieuwing van het productle-apparaat en aan de totstandbrenging van de Europese markt. De meest op de voorgrond tredende organisatie Is de Europese Kolen- en Staalgemeenschap. Deze functlonneert nog lang niet Ideaal, maar In leder geval Is men er mee op weg om voor de essentiële grondstoffen één Westeuropese markt tot stand te brengen. Het algemeen belang begint vla deze gemeenschap contróle uit te oefenen op en richting te geven aan het beheer van de vele ondernemingen op dit gebied. Een vooruitgang, die gezien de vroegere rol van de Krupps e.d. niet hoog genoeg kan worden geprezen. Zij doet meer. O.m. werkt zij voor de vernieuwing van het productieapparaat o.a. door het creëren van fondsen en het uitkopen van niet meer lonende (dus prljsbedervende) ondernemingen.

Dan Is er de Europese Betallngs Unie, een Instelling waarmee tijdelijke fricties In het monetaire verkeer tussen de deelnemende landen kimnen worden opgeheven.

Dit alles Is een begin. Maar nog eens, wat Is er veel veranderd sinds 1939. Toen waren de meeste theoretici nog niet eens aan dergelijke Ideeën toe.

Bestaande remmen

Of deze weg kan worden voortgezet, hangt af van teveel factoren om op te noemen. Zij zijn voor elk land weer anders.

(Vervolg op bladzijde 8)