is toegevoegd aan uw favorieten.

Tijd en taak; religieus-socialistisch weekblad, jrg 52, 1955, no 25, 25-06-1955

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

/ den Heer ƒ behoort de aarde 1 en haar i \ volheid. \ Psalm 24:1 V

fyd en Tftah

WEEKBLAD VOOR EVANGELIE EN SOCIALISME VERSCHIJNT 50 MAAL PER JAAR 52STE JAARGANG VAN „DE BLIJDE WERELD”

Zaterdag 25 Juni 1955 No. 25

Redactie: ds. J. J. Buskesjr. ds. L. H.'Ruitenberg dr. J. G. Bomhoff

Redactie-Secr.: Roerstraat 48* Amsterdam-Zuid Telefoon 724386 p/a dr. J. G. Bomhoflf

Vaste medewerking van prof. dr. W. Banning J. Hulsebosch H. van Veen dr. M. V. d. Voet ds. H.J. deWijs Mej. dr. M. H. v. d. Zeyde e.a.

itperjaarfS,—; halfjaar *2,75; kwartaal I,soplus f 0,15 incasso. Losse nrsfo,ls; Postgiro 21876; Gem.giro V 4500; Adm. N.V. De Arbeiderspers, Hekelveld 15, Amsterdam-C; Postbus 800

ER KOMT KENTERING

Er komt, dunkt mij, kentering in de houding tegenover de drankbestrijding.

Want laten wij ronduit toegeven: zij was aardig in discrediet geraakt.

De oorzaken daarvan zijn velerlei. Ik geef ze aan, zonder er dieper in door te dringen.

De neergang van de drankbestrijdersbeweging vond zijn oorzaak allereerst in de schijnbaar verminderde noodzaak. Waar de drank zijn duizenden verslaat, maken zich verantwoordelijke mensen op, om dit euvel tegen te gaan. De strijdmiddelen zijn dan vele, maar zij zijn alle impopulair De verandering van de wetten grijpt in in volksgewoonten en in het persoonlijk leven. Maar ook de vraag aan anderen, om de drank te laten staan, is hinderlijk. Er hangt een reuk van braafheid omheen en er is kans op zedenmeesterij. Het verzet tegen de drankbestrijding, al of niet verpakt in schone, goedkope woorden van eerbied en bewondering, meestal zich uitend in de vrolijke glosse of in een vernietigend zwijgen, is een afreageren van schuldgevoelens, die men liever sluimeren laat. Het leven is toch al zo gecompliceerd, en wanneer men dan ook nog lichte genoegens moet afschaffen uit de overweging, dat een sociaal gedrag dat vergt, dan wordt de samenleving nóg vervelender.

Maar zolang het nodig scheen, door een persoonlijke houding iets tegen dit euvel te doen, waren er velen overigens steeds een handjevol die geheelonthouders waren. Toen echter, rondom 1935, het getal alcoholisten lager bleek te zijn dan ooit en toen het gebruik tot een ongekende laagte gedaald was, begon de onwil om zich „offers” te getroosten duidelijk te worden. De kracht der organisaties verslapte, trouwe leden bedankten.

Eerste oorzaak dus: achteruitgang van het drankgebruik.

Tweede oorzaak: een verandering van mentaliteit. Geheelonthouding wortelt voor een deel in de neiging naar ascetisme; en ascetisme vraagt zelfbewustzijn, individualisme. Nu, ascetisme stond en staat laag genoteerd; aan de vermassalisering ontkomen weinigen. Bovendien: het verband tussen persoonlijke verantwoordelijkheid en maatschappelijk gebeuren werd minder duidelijk. Waarom eigenlijk?, vroegen velen zich af, en de geschiedenis van de tien kleine nikkertjes herhaalde zich. De een na de ander viel af.

Thans komt er, naar mijn besef, kentering.

Dat moest ook wel. Want de kern van de drankbestrijdersgroep bleef onaangetast. Zij wist, door diepe kennis van het verschijnsel alcoholisme, dat een duurzame sociale aangepastheid aan dit genot, dat tevens een vergif is, mogelijk is.

Allerlei objectieve verschijnselen hebben deze kentering voorbereid.

In de eerste plaats bleek de zorg voor de volksgezondheid te leiden tot het oprichten van consultatiebureau’s voor drankzuchtigen. Moeizaam, maar toch wel met succes, kreeg het oprichten van deze bureau’s zijn beslag. Het bleek aan de werkers in deze bureau’s, en aan de besturen daarvan vaak géén geheelonthouders dat er veel alcoholisten waren. Men schat het getal op 25 é, 30.000. Meer dan tbc.-patiënten. De studie van deze ziekte (want zo ziet men het alcoholisme in ieder geval) brengt tot het besef, dat hier niet alleen sprake is van persoonlijke aanleg, maar ook van sociale indicaties. Een verzadigd drankklimaat brengt méér alcoholisten voort, dan waar de drank geen sociale betekenis heeft. Dit verschijnsel pleit voor drankbestrijding én voor geheelonthouding.

In de tweede plaats: het drankgebruik verplaatst zich van de kroegen naar de huiskamers en vandaar weer naar de openbare gelegenheden. Dit schept een drinkdwang, die tirannieker is, dan onze voorouders ooit kenden. Want de sociale controle valt weg. De gewoonte, om geen bijeenkomst van huisvrienden te laten passeren zonder dat een fles erbij een rol speelt, betekent een bedreiging. In de huiskamers van nu wordt de kiem gelegd van het sterk verbreiden van het alcoholisme voor straks.

Dit verschijnsel maakt nu reeds randfiguren wakker. En roept weerstanden op, ook bij hen, die lange tijd dachten, dat het wel mee zou vallen; dat de strijd gewonnen was.

Een derde oorzaak van verandering in de houding tegenover het alcoholverschijnsel is: de overstelpende drankreclame. De gezamenlijke jeneverstokers, de gezamenlijke bierbrouwers, de gezamenlijke wijnimporteurs (in mindere mate) putten zich uit in betogen op de advertentieruimte der dagbladen. De kosten, die zij daaraan spenderen, zijn meer dan het tienvoudige van de totaalsom, die de drankbestrijding over de gehele linie krijgt voor al haar werk. Juist deze reclame wekt weerstand. Bij hen, die een sluimerende sympathie hebben voor de strijd tegen de drank, maar die er, om welke reden dan ook, niet toe kwamen om actief deel te nemen.

Deze kentering blijkt uit een paar feiten: voor het eerst sinds 15 jaar stijgt het ledental van de blauwe N.V. Aldus bleek op de Zaterdag en Zondag gehouden jaarvergadering; eindelijk begint „De Wegwijzer”, wetenschappelijk orgaan voor drankbestrijding, na vele jaren weer te verschijnen; de samenwerking tussen de verschillende organisaties wordt beter: aan een fusie van N.V. en A.N.G.0.8. wordt gewerkt; een aantal belangrijke congressen werd en wordt gehouden, ook al omdat officiële personen, met name in Frankrijk, zeer verontrust worden.

Zo is er meer.

Het is onze plicht, dit te signaleren.

Het ligt in de traditie van ons blad, onze lezers dringend aan te raden, aan al deM dingen voor het eerst of bij vernieuwing aandacht te schenken.

L. H. R.