is toegevoegd aan uw favorieten.

Tijd en taak; religieus-socialistisch weekblad, jrg 52, 1955, no 26, 02-07-1955

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

De socialistische blunder

De kabinetscrisis en de daaraan voorafgegane en er uit volgende narigheden, hebben, zoals dat heet, vele pennen in beweging gebracht.

Het opmerkelijke daarbij is dat vooral de dagbladpers in zeer sterke mate in de wijze, waarop het lezerspubliek werd voorgelicht, werd geleid door de politieke kleur. Een objectieve berichtgeving over het ontstaan en het verloop van de crisis hebben we maar in heel weinig „andersdenkende” dagbladen aangetroffen.

Om te beginnen met de reactionaire pers: „De Telegraaf” sprak heel onsmakelyk van een „vadermoord” toen het blad schreef over de houding van de socialistische kamerfractie, die aan het parlementaire leven van het kabinet Drees een onoverkomeiyke slag heeft toegebracht.

De a.r. „Nieuwe Haagsche Courant” heeft het al even bruin gebakken, hier werd gesproken over het unanieme Tegen van de socialisten als van een „blunder”. Daarmee meende men de houding van de PvdA by de behandeling van het wetje van Witte te moeten kenschetsen.

Het is noodzakeiyk dat we hier even het volgende vaststellen: de socialisten waren tegen. Unaniem. Maar indien er geen verdeeldheid had geheerst binnen de confessionele fracties, was het kabinet niet met de huidige cyfers ten val gebracht; en was het waarschyniyk helemaal niet tot een aftreden gekomen.

Als men het dus over een blunder heeft, de christeiyke party en maakten er één. En niet zo’n geringe. Want het is met deze christeiyke party en altyd weer hetzelfde liedje, de onderlinge verdeeldheid in de party en, in de party besturen en in de fracties brengen het kiezersvolk telkens weer in de vervelende situatie dat het niet weet waar het aan toe is.

Het is wel eens goed dat het tot de kiezers gaat doordringen, stemmen op de vleugelpartyen, AR, OH, K'VP, betekent altyd: „hoop er het beste van en houd uw hart vast.”

. Misschien zal het beleid van de party, van de fracties in Kamer, Staten en Gemeenteraden net zo uitvallen als het staat omschreven in de verkiezingsprograms, evenveel kans is er echter dat de party overstag gaat, dat men, als men denkt met een confessionele party te doen te hebben, die pro-PBO is, tot zyn schrik moet ervaren dat als puntje by paaltje komt de fractieleden tegenstemmen, zich van stemming onthouden, verdeeld zijn.

Het moet deze kiezers duideiyk worden dat men nimmer van te voren kan weten welke gevolgen die vleugelpolitiek kan hebben, hoe groot het aantal dissidenten zal zyn en wanneer zy hun stem zullen verheffen.

Dat het kabinet Drees om hals werd gebracht is toch in eerste instantie te 'Wijten aan het tegenstemmen van een AR en CH-afvallige. Daarom is de wyze van voorlichting, we kunnen rustig zeggen de hetze, die vooral de christeiyke pers, waar men

wel voelde waar de schoen wringt, heeft gedemonstreerd, zo misleidend.

De socialisten hadden het gedaan! Daarop moest aller aandacht gericht worden, de PvdA had een blunder begaan en dat moest in de krant. Men wilde dusdoende, wijzend op vermeende splinters in het oog van de socialisten, het enorme houten gevaarte dat het oog der confessionele politici ontsierde maar laten voor wat het was verdoezelen.

Deze gang van zaken bepaalt onze aandacht gelijktijdig weer op iets dat hier nauw mee verband houdt en waaraan als we het goed zien, niet altijd genoeg aandacht wordt geschonken.

Het is volkomen duidelijk, men sla er elk willekeurig christelijk (rooms-katholiek of' prot. chr.) dagblad maar op na, er werd hier voorgelicht op een wijze, die wij als christenen in de PvdA veroordelen.

Het eenvoudige lezerspubliek ontving een voorlichting die niet alleen onzakelijk, maar zelfs volkomen onjuist is.

Het is hier niet de plaats om citaten te geven uit de artikelen waarop de christelijke pers haar lezers heeft vergast.

Welflijkt ons thans de gelegenheid aanwezig te wijzen, op „onze” pers.

In doorbraakkringen moeten we van mandementsdwang niets hebben. We zeggen niet: een socialist moet een socialistische krant lezen, want we houden niet van ,jmoeten” als het gewetenszaken betreft.

Daarom is het aantal socialisten, roomskatholieken en prot. christ. dat dagelijks een resp. r.k. of prot. chr. dagblad leest, nog vrij groot.

Velen meenden bij hun overgang naar de PvdA niet „vaarwel” te kunnen zeggen tot „hun” krant. lemand zei eens: als je verhuist neem je je huisdier mee. Je jaagt je hond niet de straat op. Bij mijn politieke verhuizing naar de PvdA kon ik het niet over mijn hart verkrijgen de krant, mijn huisvriend, die we van vader op zoon gelezen hebben, bonjour te zeggen. Daarom lees ik nog die en die (christelijke) krant.

Als gezegd dient ieder PvdA-lid persoonlijk uit te maken welke krant hij-zij leest. Maar wel is het goed dat men er bij stil staat dat wij, socialisten, over een pers beschikken, die het socialistische woord laat horen, kan laten horen. ,

Met op de achtergrond de weinig fraaie manier van voorlichten, waarop de confessionele pers ons heeft getracteerd, moet het ons van het hart: het past ons socialisten toch wel niet uit het oog te verliezen het rijke bezit, dat wij hebben in onze pers. Het zou er zonder die pers voor onze partij wel eens minder goed kunnen voorstaan. D. SCHEPS

Technische ontwikkeling en de wereldverhoudingen

Gevolgen van twee wereldoorlogen.

In twee wereldoorlogen hebben de vitale volken van Eüropa elkaar vleugellam geslagen. Hun politiek gezag in de minder ontwikkelde gebieden begint af te nemen. Twee wereldconflicten hebben het historisch proces sterk versneld dat leiden moest tot de politieke emancipatie van de koloniale volkeren.

Het Oosten werd zich bewust wat de voorsprong van het Westen op technisch gebied had betekend. Het inzicht brak door dat het mogelijk moest zijn om van de nationale, natuurlijke hulpbronnen zelf groter profijt te trekken. Men wil aan de eigen armoede een eind maken.

Hier ziet men met eigen ogen duidelijk hoe de wereldtrend, die in de ontwikkeling van de mensheid zichtbaar is, in nieuwe vormen uitkristalliseert. Door de gehele wereldgeschiedenis heen openbaart zich deze trend.

De wereldtrend in de ontwikkeling van de mensheid.

Deze algemene tendens kan als volgt worden omschreven: De mens streeft er al dan niet bewust naar om in vrijheid te kiezen en beslissingen te nemen. Hij wil leven op een wijze, die zowel een harmonische zelfontplooiing (het aspect van de persoonlijkheidsvorming) bevordert, als een gemeenschap in stand houdt (het sociale aspect), die een orde schept welke voor al haar leden deze mogelijkheid tot

ontwikkeling schept en stimuleert. (De rechtvaardige, verantwoordelijke maatschappij). De concrete vormgeving, waarin dit streven zich uit, wisselt naar plaats en tijd. Het historisch onderzoek naar de ont- der volkeren o.a. door L. L. Whyte in „The next development in man” en van E. Cassirer in „An essay on man” heeft het bestaan van deze wereldtrend op overtuigende wijze aangetoond.

Energie, techniek en vorm van de maatschappelijke orde.

West-Europa slaagde er het eerst in om, tijdens dit streven, zich een techniek te scheppen, welke de productiemethode sterk veranderde. Nieuwe vormen van energie, aanwezig in steenkool, aardolie en de atoomkern vervangen en vullen de spierkracht aan, die in vroeger tijden door slaven en horigen, door paarden, ezels, ossen en olifanten werden geleverd.

De Atheense beschaving berustte bijv. op vierhonderdduizend slaven, die de noodzakelijke musculaire energie moesten leveren.

In de Romeinse beschavingsperiode bezaten 15—20 millioen Romeinen ongeveer 130 millioen slaven om hun welvaart te verzekeren. Omgerekend in kWh bedroeg de musculaire energie in die dagen per hoofd der bevolking ongeveer 150 kWh per jaar. De welvaart van Nederland berust tegenwoordig op een gemiddelde energieproductie per hoofd van circa 16000 kWh per jaar. Maar deze energie wordt geleverd door mechanische slaven-machines, die de