is toegevoegd aan uw favorieten.

De Nederlandsch-Duitsche Kultuurgemeenschap = Die Niederländisch-Deutsche Kulturgemeinschaft; orgaan der Nederlandsch-Duitsche Kultuurgemeenschap, 1943, 1943

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Duitsch = Neder laedsche W issel werking

LUCAS VAN LKYDEN: PORTRET VAN EEN MAN. KRIJTTEEKENINCL

Lucas van Leyden, in 1494 te Leiden geboren als zoon van den schilder Iluygh Jacobsz. van Leyden, mocht met recht een wonderkind genoemd worden. Zijn oudste gedagteekende werk, een groote gravure, den „roes van Mohammed” voorstellend, is uit 1508. Lucas was toen dus eerst veertien jaar, en het wil wat zeggen, dat twee jaar later, in 1510, de Italiaansche graveur Marcantonio Raimondi, hei landschap uit deze prent overnam in zijne gravure ban Michelangelo’s „Veldslag bij Cascina”. Maar er zijn ook nog vroegere, hoewel ongedateerde, werken van Lucas van Leyden aan ie wijzen. Het vroegste is de waarschijnlijk reeds op twaalfjarigen leeftijd gegraveerde prent van den Zondenval, waarin de kleine Lucas Adam en Eva afbeeldt, gezeten aan den zoom van een duister woud. Het is een weliswaar nog wat jeugdig-onhandig, maar tevens Ongelooflijk koen en krachtig werk, waarin merkwaardigerwijze reeds duidelijk de invloed van een gravure van Dürer uit 1504 te zien is. De Duitsche meester u’as dus lang geen onbekende voor Lucas, toen hij hem in 1521 te Antwerpen ontmoette, en dat Diirer's inwerking bij hem sterk bleef, toont ons overtuigend het met krijt geteekende mansportret, dat wij hierbij weergeven en dat omstreeks dien tijd is vervaardigd. Maar wij bespeuren in dit porti et, vergeleken bij de teekening van Dürer, iets zeer eigens. Tegenover de scherp in lijnen beeldende werkwijze van den Keurenbergschen grootmeester is de teekening van den jeugdigen Hollander toniger, meer uit licht- en schaduwvlakken opgebouwd, dus schilderachtiger. En dit karakteriseert den kunstenaar uit orize lage landen, wiens werk overigens door Dürer zoozeer werd gewaardeerd, dat deze een aantal van zijn werken met Lucas i uilde. Z.oo staan naast elkaar de Germaansche meester uit het Zuiden en die uit het Noorden, ieder met eigen aard en aanleg en tegelijk in wezen diep verwant.

Dr. Frans Vermeulen.