is toegevoegd aan je favorieten.

Arbeidsbestel; orgaan van het Rijksarbeidsbureau, den Rijksdienst voor de Werkverruiming en den Nederlandschen Werkloosheidsraad, jrg 3, 1944, no 3, 1944

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

wikkelt prof. Carr daarin de voigende these:

„Zoolang de welstand toenam en de levensruimte naar Azië en Afrika kon worden uitgebreid, waardoor het sociale samenstel bijeen werd gehouden, was het een dwaasheid, dat EUropeesche landen elkaar bestreden. Thans, nu dit niet meer het geval Ls, beteekent de oorlog één van de zinvolste onzer sociale instellingen. Hij vormt een snel werkend tegengift tegen de beide grootste vijanden van de beschaafde menschheid: de werkloosheid en de sociale ongelijkheid. Hij maakt in den mensch een gevoel voor zin en doel los, dat in sterke mate o.an het moderne leven. ontbreekt. Hij is het machtigste werktuig voor het scheppen eener sociale solidariteit. Daarom kunnen wij den oorlog niet ontloopen, zoolang wij niet een zedelijk doel hebben opgesteld, dat machtig genoeg is om in de massa de offervaardigheid op te wekken, die noodzakeiijk is om onze beschaving voort te dragen.”

Twee gedachten treffen in dit citaat: de oorlog als de vernietiger van de werkloosheid en ais schepper eener ook in den vrede onmisbare solidariteit. Het is een droeve gedachte, dat de menschheid voor de verwezenlijking van zoo vanzelf sprekende dingen, de ver.schrikkingen van een oorlog noodig zou hebben. Hoe dit echter zij, feit is, dat de oorlog ons van het spook der werkloosheid heeft bevrijd. Zal hij zooais Carr meent —■ ook een machtig werktuig zijn voor de schepping eener nieuwe sociale solidariteit? De berichten uit Engeland spreken voorshands nog meer van socialen strijd dan van sociale verbondenfieid. Bij tusschen tij dsche verkiezingen ziet men keer op keer, dat, ondanks den poiitieken godsvrede, de officieeie

candidaat niet wordt herkozen, waarin een duidelijke afkeuring van het binnenlandsch beleid der regeering ligt opgesloten. De Arbeiderspartij zit tusschen hamer en aambeeld. Haar mede-verantwoordelijkheid voor het regeeringsbeleid ontmoet in eigen kring een toenemende oppositie. Zij staat voor de keuze tusschen een orienteering naar rechts of naar links. Ook in den kring der conservatieven valt gisting waar te nemen. Denkbeelden omtrent een nieuw ondernemerdom botsen tegen behoudzuchtige opvattingen. Van een nieuwe sociale verbondenheid mag dan nog geen sprake zijn. toch heeft de oorlog de sociale verhoudingen in Engeland reeds sterk aangegrepen, zij het dan, dat deze beïnvloeding voorioopig nog meer in de sfeer van de controversen ligt.

De regeering is er daarbij kennelijk op uit om aan de oppositie den wind uit de zeilen te nemen. Een symptoom hiervan vormt haar kortelings ceerde plan tot reorganisatie van de gezondheidszorg, dat, bij verwezenlijking, zal leiden tot de instelling van een netwerk van regionale gezondheidsraden, die onder centrale leiding komen te staan, met kostelooze geneeskundige behandeling, verstrekking van geneesmiddelen 'en ziekenhuisverpleging ten behoeve van lederen staatsburger,, ongeacht zijn inkomen. De uitvoering van dit plan zal, naar wij in de „Köin. Ztg.” lezen, 147 millioen pond ’s jaars vorderen, waartegenover echter een besparing van 60 millioen pond staat. Het gaat hier ecnter voorshands nog slechts om een plan, dat van regeeringswege ter discussie is gesteld, als blijk, dat in haar bureaux ook aan naoorlogsche sociale vernieuwingen wordt gewerkt.

Tegelijk gaat Sir William Beveridge, die, zooals wij reeds konden mededeeien, thans aan een plan tot uitbanning der werkloosheid werkt, onafgebroken voort, met het ijveren voor de door hem ontwikkelde denkbeelden op het gebied der sociale zekerheid. Deze ijver nu wordt in regeeringskringen slechts matig gewaardeerd. Zoo is in het Lagerhuis kortelings nog geklaagd, dat men Sir William van ambtslijke zijde allerlei moeilijkheden in den weg legt bij zijn streven om verder materiaal ten behoeve van de uitwerking zijner plannen te verzamelen. Men behandelt hem, aldus de afgevaardigde Brown, als een pariah, een uitgestootene en bij zijn verzoeken om inlichtingen stuit hij niet zelden op een botte afwijzing. Van regeeringszijde werd hiertegenover kortweg opgemerkt, dat de regeering zich het recht moest voorbehouden dergeiijke beperkingeri in het verstrekken van inlichtingen aan haar ambtenaren voor te schrijven.

Het plan Beveridge heeft zijn spiegelbeeld in een plan van den „National Resources Planning Board”, dat president Rooseveit in Maart 1943 aan het Amerikaansche Congres lïèeft voorgelegd. In deze meer dan zeshonderd bladzijden tellende verhandeling worden de economische en sociale problemen behandeld, die de oorlog in de Vereenigde Staten op den voorgrond heeft doen treden. Dit rapport, waaraan drie jaar lang door een Commissie is gewerkt, bevat werkverschaffingspiannen op langen termijn en een plan van sociale zekerheid. Hierbij sluit zich dan nog een tweede rapport aan over de aanwending der nationale hulpbronnen, waarin de practische toepassing der in het eerste rapport ontwikkelde denkbeelden wordt behandeld.