is toegevoegd aan je favorieten.

Tijdschrift van den Nederlandschen Werkloosheids-Raad, jrg 1, 1918, 1918

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

de debiteur bevoordeeld, en omgekeerd. Ook soeiaal kan een wijziging in de waarde van het geld een groot nadeel zijn, wanneer de loonen niet snel genoeg meerijzen met de prüzen der goederen.

Gaan wij thans even na, welken invloed de waarde van het goud op de prijzen der goederen heeft. De prijs is de vergelijking van de waarde van het goed met de waarde van het goud. Daalt de waarde van het goud dus, dan stijgen de prijzen! De waarde van goud nu daalt, juist als de waarde van andere zaken, wanneer de goudproductie toeneemt, of wel wanneer de behoefte aan goud afneemt.

Nu vermindert de behoefte aan goud, door het scheppen van plaatsvervangers van het goud ; door het gebruikmaken van andere betalingsmethoden, die ruilmiddel overbodig maken, in het algemeen dus door het vervangen van geld door een systeem van overschrijvingen ; maar ook door het scheppen van ander geld, door het in het verkeer brengen van pas- en rekenmunt en van papiergeld. Papiergeld, voorzoover het niet deprecieert, vervangt goud tot de volk waarde van het bedrag in goud dat er op staat. Beide te samen dalen dus in waarde tegenover goederen door de uitgifte van het papier zelf. Deprecieert het papiergeld wel, dan vervangt het eveneens goud tot het bedrag der gedeprecieerde waarde, dus wel tot een minder bedrag, maar tot dat mindere bedrag even volkomen als anders tot het hoogere ; beide samen, goud en gedeprecieerd papier, dalen dus weer in waarde tegenover goederen.

Keeren wij na deze lange maar noodzakelijke uitweiding tot de dtscowkquaestie terug.

De circulatiebank kan het in omloop zijnde geld vermeerderen door credieten te verkenen, want die credieten worden verleend, niet in goud, maar in papiergeld. Worden nu in zeer ruime mate deze credieten verleend, dan stijgen de prijzen, want dan wordt het geld overvloedig, en zooals wij zooeven gezien hebben, is prijsstijging daarvan het gevolg. Deze prijsstijging verhoogt in het algemeen het heek prijsniveau ; men moet echter wel in het oog houden dat nooit alk prijzen gelijkelijk stijgen. De stijging begint n.l. niet bij allen, want niet allen deekn in de meerdere credieten, maar alken bij degenen, die de credieten ontvingen. Zij vinden daarin aanleiding tot bepaalde aankoopen ; bij deze goederen begint de stijging; deze geeft weer aanleiding aan tal van andere menschen tot andere aankoopen, tot een wijziging, zoo kan men het in het kort noemen, van hun economisch gedrag ; en zoo zullen tal van waardewijzigingen ontstaan, waardoor weliswaar niet alk prijzen gelijkelijk zullen rijzen, maar in het algemeen een rijzing zal intreden.

Deze rijzing zal nu aanleiding geven tot een rijzing van den wisselkoers ; immers de exporteur die hooger prijzen