Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

zich over wetenschappelijke onderwerpen mocht onderhouden, maar ook wanneer hij sprak met eenvoudigen des geestes. Met tientallen zou ik z-& kunnen opnoemen de klein-burgerlijke gezinnen te Soerabaya, Semarang, Batavia, Malang en elders, waar de komst van Pastoor van Santen een gelukbrenging was, die met gejuich door grooten en kleinen werd begroet. Had ik het voorrecht mij in zijn gezelschap te bevinden, dan verbaasde het mij menigmaal hoe prettig-eenvoudig de geleerde man met die gewone ongeletterde luitjes wist te keuvelen; met welk een gemak hij de in-schijn-conversatieover-koetjes-en-kalfjes -wist te kruiden met tusschenvoegingen van hoogen ernst, die bestemd waren een weldadigen invloed uit te oefenen op de hoofden en harten zijner toehoorders. Inderdaad, niet enkel door geleerden, die wisten dat zij in zijn persoon een evenknie en meer dan dat voor zich hadden, zal zijn heengaan in Indië worden betreurd, maar ook door talloos vele kleinen van geest, die zijn woord, hetzij van ontspanning, hetzij van bemoediging en troost, zoo menigmaal heeft geboeid.

Daarbij was hij een meester in de uitwendige vormen. Hoe eenvoudig dan ook in zijn omgang en hoe wars van gemaaktheid, de onderhouding van de wetten der wellevendheid dreef hij tot het uiterste. Geen enkelen keer heb ik hem op dat gebied zien falen. Nooit heb ik hem, ook in de meest ongedwongen gesprekken, een woord hooren zeggen ’t welk mij leed deed uit zijnen mond te hooren. «Een waardige priester» is het epitheet, dat ik hem honderden malen door Katholieken zoowel als door andersdenkenden hoorde toevoegen.

Voeg bij dat alles eene hartelijkheid, zich uitend in woorden en daden, derwijze dat het volstrekt onmogelijk was zich aan haar invloed te onttrekken ; voeg er bij: ten overstaan der armen eene vrijgevigheid, die dikmaals de grenzen der beredeneerde voorzichtigheid overschreed; ten overstaan van ongeluk* kigen en radeloozen eene medelijdendheid, die hem altijd op de lippen legde het woord waarnaar het lijdende hart zuchtte; dan zult gij begrijpen hoe ontzaglijk hoog in aanzien de dierbare overledene in Indië stond; van waar het kwam dat die stichtende religieus vrienden en vereerders telde bij honderden

Sluiten