Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

(letterlijk: brave menschen). In de werkelijkheid is dat begrip „tijang saé” erg vaag, haast niet te omschrijven. Mij dunkt, de „tijang saé” is in zijn wereld, wat ’n ~fatsoenlijk mensch in de groote wereld is. Hij staat niet bekend als n schurk hij is aangenaam in den omgang, leeft de adat trouw na en neemt de beleefdheidsvormen in acht. Het begrip van hemel en hel is bij den dessa-man eveneens zeer vaag. Op het punt van goed en kwaad zien ze wat scherper ’t geweten spreekt nu eenmaal bij alle menschen ’n woordje mee. Misschien, zoo meenen ze, is er wel zooiets van een straf in een ander leven en als je nu een middeltje zoudt hebben om die straf te ontloopen, dan zou ’t toch dom zijn er geen gebruik van te maken. Wanneer nu een Kjai in de buurt komt, rekent men op de bovenaardsche hulp van zoo’n heilige, nl. bezweringen bij ziekten en vijandschappen en geheime middelen voor het geluk hiernamaals. Men bezorgt den Kjai geld en lekker eten (een slametan) en men krijgt een spreuk van hem. Na den dood zegt men z’n spreuk op bij den Engel Gabriël en open gaat de hemel! Natuurlijk hoe duurder betaald hoe krachtiger de uitwerking. Dat machtwoord van den goeroe wordt opgeteekend, ingepakt en met groote zorg bewaard. De inhoud blijft geheim, geen „grasspriet mag het hooren, zelfs vrouw en kinderen mogen het niet weten ’t is ’n echte talisman maar ééns bruikbaar in eeuwigheid, een verschrikkelijk wapen in den laatsten strijd. Is papa met zijn vrijbiljetje boven aangeland, dan hebben vrouw en kinderen vrijen toegang. Om zoo’n buitenkansje te krijgen hebben ze wel iets over. Vrouw en kinderen moeten alles bij elkaar halen: kleeren, rijst, kip met toebehooren. Natuurlijk vallen den Kjai allerlei eerbetuigingen ten deel ze laten soms zelfs hun patjoel in den steek om den voorbij wandelenden Kjai te begroeten.

Wat krijgen de menschen nu van hem? Wel zooals hierboven reeds gezegd is, eenig geheimzinnig geprevel van spreuken, geneeskundige hulp van een eigenaardig soort, waarbij b.v. dansen als geneesmiddel wordt aangeraden, hoogdravend onderricht, waar de leeraar zelf niets van verstaat. Hij zal het b.v. hebben over de wezens om ons heen in het dagelijksch leven, over ’t streven naar volmaaktheid ~sabar-rila-nrima ~geduldovergeving-berusting”. Zélf daar een voorbeeld van te zijn acht

Sluiten